О́zge óńirlerdi tasqyn sý qaýpi ábigerge salyp jatsa, Syrda bıyl da darııa arnasy burynǵy deńgeıine jetpeı tur. Dese de erte kóktemnen-aq egis dalasyna shyqqan sharýalar jańa jońyshqa, jazdyq bıdaı, arpa, maqsary men qant qumaıyn 16,5 myń gektarǵa egip qoıdy. Mamyrǵa deıin egisten bosamaıtyn qaýymnyń endigi ýaıymy – sý tapshylyǵy.
Osyǵan baılanysty ótken jıynda oblys ákimi Nurlybek Nálibaev bıyl aımaqta 187 myń gektar alqapqa daqyl egiletinin atap ótti. Kúrish kólemi byltyrǵydan 5 myń gektarǵa azaıyp, 83,9 myń gektarǵa egiledi. Memleketaralyq Sý sharýashylyǵy úılestirý komıssııasynyń 86-otyrysynda vegetasııa kezeńindegi sý lımıti belgilengennen keıin egis kólemi qaıta naqtylanady.
«Memleket basshysynyń aýyl sharýashylyǵyndaǵy jalpy ónim kólemin aldaǵy 5 jylda 2 ese arttyrý jónindegi tapsyrmasyn oryndaýdy bıyldan bastaýymyz kerek. Ol úshin Úkimet maquldaǵan egin sharýashylyǵy ındıkatorlary boıynsha bıylǵa boljanǵan kólemdi agrotehnıkalyq talaptardy saqtap, merziminde egý qajet. Qazirgi málimet boıynsha «Shardaradan» joǵarydaǵy «Toqtaǵul», «Ándijan», «Qaıraqqum», «Sharbaq» sý qoımalarynda 12,1 mlrd tekshe metr sý bar, bul ótken jyldaǵydan 700 mln tekshe metrge kem. «Shardara» men «Kóksaraıdyń» da jaǵdaıy máz emes. Ondaǵy jınalǵan sý ótken jylǵydan 1 mlrd tekshe metrge az. Vegetasııalyq kezeńde «Shardara» sý qoımasyna joǵarydan qosymsha 3 mlrd tekshe metr sý túspese, jaǵdaı qıyndaı túsedi. Sondyqtan joǵarydan keletin sýdyń ár tamshysyn esepteıtin kez jetti», dedi aımaq basshysy.
Tapshylyqtyń zardabyn jeńildetý úshin osy jyly 4,2 myń gektarǵa sý únemdeıtin ozyq tehnologııa qoldanylady. «Tań LTD» JShS 800 gektarǵa egetin júgeri, «Qaratau Fruits» ShQ 80 gektarlyq qarqyndy baqty, «Er Áli» ShQ 15 gektar alqapty, maıda sharýashylyqtar 1 800 gektar, jeke qojalyqtar 1 005 gektar kókónis, baqshany tamshylatyp sýarady. Jańbyrlatyp sýarý ádisimen «RZA Agro» JShS 260 gektarǵa súrlemdik júgeri, «Gamil Pro» ShQ 200 gektar jońyshqa, «Jetikól Jer» JShS 40 gektar kúnbaǵys egýdi josparlap qoıǵan.
Kóktemgi dala jumystaryna qajetti qarjy – 26,7 mlrd teńge. Osy kúnge deıin kanaldardyń 134 shaqyrymy tazalanyp, gıdrotehnıkalyq qurylystardyń 75-i jóndeýden ótti. Tehnıkalar tolyq jóndelip, naýqanǵa kirisip ketti. Tuqymnan tapshylyq joq. Jyl basynda tyńaıtqysh jetkizýshiler jáne óndirýshilermen jasalǵan kelisimder nátıjesinde búgingi kúnge 52,8 myń tonna tyńaıtqysh sharýashylyqtarǵa jetkizilip berildi. Bul – qajettiliktiń 83 paıyzy. Sharýashylyqtar suranysyna sáıkes oblysqa bólingen 12,9 myń tonna arzandatylǵan dızeldiń 40 paıyzy jetkizilip, 1 lıtri 250 teńgeden bosatylyp otyr.
Jıynda sharýashylyqtardyń «Agrarlyq nesıe korporasııasy» arqyly «Keń dala» baǵdarlamasymen 2,5 mlrd teńge nesıe alýy, aýyspaly egis tártibin qatań saqtaý, sý únemdeý tehnologııasy qoldanylatyn egis kólemin ulǵaıtý máseleleri talqyǵa tústi.
Jyldarǵa jalǵasyp kele jatqan sý tapshylyǵy kimge de ońaı tıip otyrǵan joq. «Aral-Syrdarııa» basseındik ınspeksııasy egiske qajetti sý lımıtin sáýir aıynyń basynda naqtylaýǵa tıis. Al «Qazsýshar» mekemesiniń oblystyq fılıaly kóktemgi sý alý naýqany bastalǵanǵa deıin sý sharýashylyǵy nysandaryn jóndeýdi tolyq aıaqtaýǵa jaýapty bolyp otyr.
Qyzylorda oblysy