Jambyl babanyń esimimen atalatyn aýdanda óner dese órge umtylatyndar kóp. Osy úrdistiń jaýqazyndaı búr jarǵanyna búginde kópshilik kýá. Oǵan qulashyn keńge jaıǵan “Qulansaz” halyqtyq folklorlyq-etnografııalyq án-bı ansambli dálel bola alady. Osy ujymnyń qurylǵanyna 30 jyl tolýyna arnalǵan mereıde bul dástúrdi jáne bir tamashaladyq.
Qarap otyrsaq, atalǵan aralyqta birneshe lek almasty, onyń qanshasy osy jerden qanatyn qataıtty deseńizshi! Áýelde óner ujymynyń negizin kórnekti kompozıtor, osy kıeli mekenniń tól perzenti Áset Beıseýov qalaǵan bolatyn. Onyń bastapqy quramynda 28 ónerpaz jastar bolypty. Mereıli jıynǵa sol quramnyń birqatar múshesi kelip, kórermen qaýymmen jylyushyraı qaýyshty.
Jambyl aýdanynyń ákimi Mahabbat Bıgeldıev jınalǵandar aldyndaǵy sózin áriden bastap, Memleket basshysynyń qoldaýymen dúnıege kelgen “Mádenı mura” baǵdarlamasyna saı júzege asyrylyp jatqan óristi jumystar barysyna toqtaldy. Aıtsa aıtqandaı-aq, osydan 30 jyl buryn óner ólkesindegi ózindik qoltańbasymen tanylǵan ujym repertýarynda halyq ánderi men kúıleri, aqyn-jyraýlar týyndylary ulttyq naqyshtaǵy jańasha órnegimen óristegen edi. Sol kezdegi ansambl quramynda shyńdalǵandar arasynan búginde Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ártisteri Uljan Aınaqulovanyń, Erjan Qosbarmaqovtyń, erli-zaıypty ánshiler Bazarkúl Ájiǵojaeva men Saǵymbek Maltabarovtyń, Altyn Álipbaevanyń, Saragúl Mashaqovanyń, Aıman-Sholpan Daýydovalardyń, Dúısebaı Shashtaıulynyń, bıshi Keńes Kerimbaevtyń esimi erekshe atalady. Olardyń aýdan, oblys qana emes, Mońǵolııa, Túrkimenstan, Reseı jurtshylyǵyn shyǵarmashylyq tabystarymen tánti etkenin búginde bireý bilse, bireý bilmeıdi. О́nerdegi osyndaı tabystary nátıjesinde atalǵan ujymnyń 1983 jyly “Halyq ansambli” degen abyroıly ataqqa ıe bolǵany óz aldyna zor mártebe edi.
Búginde joǵarydaǵy ánshi, kúıshi, bıshilerdiń qataryn jas tolqyn jańǵyrtty. Osy joldy tańdap, bolashaǵyn sahnamen baılanystyrýǵa den qoıǵan jastar arasynan Aıym Qoǵamova, Zámzágúl Ahmetova, Aızat Qarabekova, Jánel Sembaeva, Marta Tólepbergen tárizdi talanttardyń esimi atala bastady. Búgin de olardyń sátti qadamdaryna kórermen qaýym dýyldata qol soqty.
“Qulansaz” ansambliniń jurtshylyqqa usynǵan eki saǵatqa jýyq konserttik baǵdarlamasynyń taqyryp aıasy da keńdigimen erekshelendi. Sahna shymyldyǵy Tolymbek Álimbekulynyń “Jarshylar tolǵaýymen” bastalyp, orkestrdiń oryndaýyndaǵy “Qarasaı” kúıimen jalǵasty. Osy jerde bir aıta ketetin jaı, jańa orkestrde dombyra, sherter, daýylpaz, shińkildek, bas sherter, asataıaq, taıtuıaq, qobyz, alt-qobyz, qylqobyz, shańqobyz, saz syrnaı, sybyzǵy sııaqty taza ulttyq mýzyka aspaptarynyń úniniń jańasha estilýi edi.
Orkestrdiń súıemeldeýimen ótken kúzde aýdannyń 80 jyldyq mereıinde bas báıgeni jeńip alǵan aıtysker aqyn Aınur Tursynbaevanyń jurtshylyq aldynda oryndaǵan “Arnaýyn” Aıaýlym Sádiǵalıeva oryndasa, aqyn Rátbek Terlikbaevtyń sózine jazylǵan “Ot Ana – Otan” ánderin Marat Ábdiqadyrov pen Bazarbaı Kárbozov tamyljyta shyrqaǵanda, kórermen jurtshylyq aǵaıyndy Rıshat pen Músilim Abdýllınderdi eriksiz eske túsirgen. “El ishi – óner kenishi” demekshi, sonshama daýys uqsastyǵy men ándi oryndaýdaǵy úndestik juptasyp, halyqtan óz baǵasyn aldy.
Baǵdarlamada egemen elimizdiń eńsesin kóteretin patrıottyq rýhtaǵy ánderge de ózindik oryn berilipti. “Jasyl el – Qazaqstan”, “Elge sálem”, “Uzynaǵash valsi”, “Arman qala – Taldyqorǵan”, “Kıeli meken” ánderinen el eńsesin kóteretin asqaq rýh órilip turdy. Jambyldyń “Ýgáı-aı”, Nurǵısa Tilendıevtiń “Ata tolǵaýy”, “Sarjaılaý”, Shámshi Qaldaıaqovtyń “Teriskeı”, Súgirdiń kúıi “Bozingen”, Latıf Hamıdıdiń “Qazaq valsi”, Nyshan Tólegenovtiń “Báıdibek baba”, “Domalaq ana”, О́mirbek Baıdildaevtyń “Týǵan jer”, Kenjebek Kúmisbekovtiń “Bıshi qaıyń”, taǵy basqa án men kúıler jurtshylyqtyń qulaq quryshyn qandyryp, oryndaý sheberligimen erekshelendi.
Sahnada oryndaýshylyq sheberligimen erekshelengen Zámzágúl Ahmetova, Danııar Ysqaqov, Keńes Kerimbaev, taǵy basqa ónerpazdardyń oryndaýyndaǵy ánder áýezdiligimen tánti etti.
Ansambldiń rýhanı jaǵynan tolysýyna oblys ákimi Serik Úmbetovtiń qoldaý kórsetkenine jurtshylyq alǵysyn aıtty. “Qulansazdyń” qulpyrýyna bıýdjetten 40 533,0 myń teńge bólinip, ártisterge birneshe jańa sahnalyq kıimder, mýzykalyq aspaptar men apparatýra, stýdııa, kompıýter alynypty. Ansambl quramyndaǵy 15 adam orkestr músheleri, 12 ánshi jáne 14 bıshi bolsa, olardyń repertýarynda búgingi kúnniń ózinde otyzdan astam án men birneshe ulttyq naqyshtaǵy bıler bar eken.
Igilikti isti basqaryp, ónerlilerdi toptastyryp, olardyń jańa bir qyrynan jarqyldaýyna ansambldiń kórkemdik jetekshisi, “Daryn” memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ártisi Erjan Qosbarmaqov, rejısseri satırık aqyn Tolymbek Álimbekuly, mýzykalyq jetekshisi Marat Jalbyrov, jáne taǵy basqalar tynymsyz eńbek sińiripti. Izdený men ilgerileýi aıqyndalǵan “Qulansaz” búgin táýelsiz eli men jeriniń baıandy baqytyn ánge qosty, dostyq pen yntymaqty aıshyqtap bı bıledi.
Ansambldiń mereıine oblys ákimi Serik Úmbetov qatysyp, qaı kezde de adam kóńilin kóteretin, erkin tógilgen ásem án tarıhtan jetken tolǵaýlar men symbatty yrǵaqty bı ekenine ekpin bere sóıledi, onyń tárbıelik mańyzyn da atap kórsetti. Árdaıym rýhanı baılyqpen, jan tazalyǵymen órbigen ómirdiń mándi bolatynyn ortaǵa saldy. Osylaısha ansambl quramyndaǵy ardagerlerdi Qurmet gramotalarymen marapattap, ıyqtaryna zerli shapan japty.
“Qulansazdyń” áni qulaq quryshyn qandyrdy, ansambldiń kórikti óneri kórermen júreginde jańǵyrdy. Sóıtip, Jambyl atamyzdyń búgingi jasampaz urpaǵy el mádenıetine degen erekshe janashyrlyǵyn jáne bir qyrynan tanytty.
Kúmisjan BAIJAN.