• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Mereke 01 Mamyr, 2024

Yntymaq – buzylmaıtyn qorǵan

571 ret
kórsetildi

Búgin – Qazaq­stan halqy­nyń bir­ligi kúni. Aıtýly mereke barlyq aı­maqta, alys aýdan, eldi mekenderde keń atap ótile­di. Birlik – Qazaqstan halqynyń ómirlik usta­nymy, árbir otandasymyz qapysyz qasterlep, qadirin tereń uǵyna bilýge tıis basty qundylyǵy. El birligi bizdiń eń qasıet­ti qazynamyz – Táýelsiz­digimizdiń tiregi.

Egemen el atanǵaly bergi turlaýly kezeńde, taǵdyrly jyldary memlekettiń ár qadamy, árbir isi osy qasıetti de qasterli táýelsizdigimizdi qorǵap, ony máńgilik etýge baǵyttalyp keledi. Bul – yntymaǵyn yrysqa aınaldyryp, birligin bekemdeı alǵan, tatýlyǵyn tynyshtyǵy men turaqtylyǵynyń tuǵyry ete bilgen eldiń ǵana qolynan keletin uly mindet. Eldiń birligi men tatýlyǵy – táýelsizdikti myzǵymastaı etip ornyqtyrýdyń eń qudiretti quraly.

Bizdiń jadymyzda 1 mamyr – Halyq­aralyq yntymaq kúni retinde oryn alǵan. Bala kúnimizde osy kúndi asyǵa kútetin edik. Kún uzaryp, jer aıaǵy keńip, dala tósi jasyl jelekke bólene bastaıtyn mereke qarsańynda búkil jerde senbilikter kóptep uıymdastyrylyp, qala, aýyl-aımaq bir tazaryp, jańaryp, silkinip qalýshy edi.

Mamyrdyń maısa merekesin jalpyhalyqtyq dýmanǵa aınaldyrǵan azamattar, úlkender qaýymy osy is-shara arqyly óskeleń urpaq boıyna birlikti, yntymaqty, dostyqty sińirýge tyrysýshy edi. Endi, mine, bul kún zaman talabyna saı ózgerip, Qazaqstan halqynyń birligi kúni dep atap ótilip keledi. Teginde yntymaq, birliktiń túp negizi bir, maqsat-muraty ortaq uǵymdar.

Táýelsizdik bastaýynda el ómirine túbegeıli ózgerister ákelgen áleýmettik-ekono­mıkalyq jáne saıası betburystardy halyq­tyń jappaı qoldaýyna yqpal etken negiz­gi ustyn qoǵamdyq kelisim bolǵany belgi­li. Qoǵamdyq kelisim birlikpen ushta­syp, turaqtylyqqa negiz bolyp, el damýy­nyń, memlekettik saıasattyń eń basty qaǵı­dasyna aınaldy. Osy qanatty qaǵıda elimizdegi barsha etnostardyń tilin, dilin saqtap, ultyna, násiline qaramastan, barsha azamattardyń teń quqyly ekenin áıgileı otyryp, olardyń barlyǵyn el men jer ıesi – memleket quraýshy ult qazaq halqynyń mańyna biriktirýdiń, sol ar­qyly barsha buqarany uly isterge jumyl­dyrýdyń biregeı qurylymy – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qurylýyna alyp keldi. Assambleıa alǵash qurylǵan kún­nen bastap birligimizdiń bastaýy, tirligi­mizdiń arqaýy bola bildi. Ol tatýlyq pen bir­likti saqtaýdyń biregeı ınstıtýty retinde qa­lyptasty. Qasıetti qazaq jerin beıbit­shi­liktiń besigine aınaldyryp, ózgege úlgi etti.

Bul kúnde atalǵan qalaýly qaǵıda­lar árbir azamattyń sanasyna nyq orny­ǵyp, tutas bir mádenıetke aınaldy. Jaqynda ǵana ótken Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekti HHHIII ses­sııasynyń «Birlik. Jasampazdyq. О́rleý» taqyrybynda da osyndaı syndarly astary bar. Kezekti sessııa ádettegideı elimizdiń qo­ǵamdyq, áleýmettik ómirindegi mańyzdy oqıǵa, elimizdegi qoǵamdyq kelisim men ulttyq birlikti nyǵaıtýdyń aıtýly be­lesi boldy. Assambleıanyń tipti ishki áleý­mettik-saıası múddelerden de joǵary, jal­pyazamattyq, jalpyhalyqtyq ınstı­týtqa aınalyp kele jatqanyn taǵy bir pash etti.

Birlik pen qaıyrymdylyq – qustyń qos qanaty sekildi qashanda qatar júretin qasıetter. Ony biz osy jyldyń basty synaǵy bolǵan kóktemgi tasqyn sýmen kúres barysynda aıqyn ańǵardyq. Memleket basshysy atap ótkendeı: «Ortaq isten eshkim shet qalǵan joq. Búkil aımaqta qoǵamnyń barlyq ókilderi bir kisideı jumyldy. Otandastarymyz zardap shekken jandarǵa jappaı qolushyn sozdy. Bir-birine shynaıy janashyr boldy». Bul – týǵan elge degen shynaıy janashyrlyqtyń, azamattyq jaýapkershiliktiń naqty kórinisi.

Assambleıanyń basym baǵyttarynyń biri – onyń aımaqtardaǵy jumysy. Aımaqtyq assambleıalardy damytýdyń arnaıy, baptalǵan tujyrymdamasy bar, ol árbir óńirdiń ózindik erekshelikteri men qajettilikterine sáıkes jemisti jumys júrgizýine baǵyt-baǵdar bolyp otyr. Jer-jerlerde jyl sanap qatary kóbeıip kele jatqan Dostyq úıleri beıbitshilik pen kelisimniń, azamattyq bastamalardyń jáne azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń jan-jaqty resýrstar ortalyǵyna aınalyp úlgerdi. Ortalyqtardyń jumysyn neǵurlym júıeli etip, ózine júktegen min­detterge sáıkes jumys isteýin qamtamasyz etý úshin respýblıkalyq Dostyq úıleri dırektorlarynyń ádistemelik keńesi qurylǵan. Assambleıanyń qoǵamdyq kelisim keńesteri de aımaqtyq turaqtylyq pen kelisimdi qamtamasyz etýde aıryqsha mańyzǵa ıe. Qurylym barlyq azamattyq qoǵam ınstıtýttary men kúlli áleýmettik kúshterdi óńirlerdegi áleýmettik-ekono­mıkalyq ózgeristerdi tıimdi júzege asyrýǵa jumyldyrýǵa jumys isteıdi.

Qazaqstan halqy Assambleıasy mem­lekettik tildiń tuǵyryn nyǵaıtý, qoldanys aıasyn keńeıtý maqsatynda da birqatar jumys atqaryp keledi. Barlyq etnomádenı birlestikter janynda túrli etnos ókilderiniń memlekettik tildi úırenýine qajetti tildik kýrstar turaqty jumys isteıdi. Búginde el aýmaǵyndaǵy qaı etnostyń ókili bolmasyn qazaq tilin úırenýge yntaly, yqylasty. Tilimizdi úırenip qana qoımaı, ulttyq salt-dástúrlerimizdi ulyqtaýǵa, nasıhattaýǵa da belsene atsalysyp kele jatqan basqa etnos ókilderiniń qarasy mol. Oǵan biz bıyl jańasha tujyrymdamamen atalyp ótken Naýryz meıramy barysynda barynsha kýá boldyq. Túrli etnomádenı birlestikter qazaqy salt-sanaǵa qurmet kórsetýmen qatar, ózderiniń de ulttyq ádet-ǵuryptaryn ortaǵa salyp, ulyq merekeniń sánin keltirdi, mereıin tasytty. Osy is-sharalardyń bári – ózgelerge ónege-úlgi, tatymdy tálim-tárbıe, árbir basqa etnos ókiliniń qazaq tilin úırenýine, jergilikti halyqtyń salt-dástúrin bilýine, qurmetteýge yntalandyrý ispetti. Bir sózben, shańyraǵy bıik, bosaǵasy berik, irgesi el bolýymyzǵa Qazaqstandy Otanym dep sanaıtyn árbir azamattyń ózindik úle­si bar. Elimizde tiline, dinine, násiline qara­mastan, barlyq azamattarǵa birdeı múm­kin­dik jasalǵan, teń quqyq berilgen. Olar qalaýlaryna qaraı, keń kólemdi bilim alyp, eńbek etip, turmys-tirshilik quryp jatyr.

Syndarly etnosaralyq qatynas saıa­saty árbir azamattyń ulttyq bolmysyn saqtaýyna tolyq múmkindik beredi. Elimizde etnomádenı birlestikterdiń 15 tilde 52  buqaralyq aqparat quraly bar. Orys, nemis, ózbek, uıǵyr, koreı teatrlary – shyńdalǵan shyǵarmashylyq mektebi, ulaǵatty rýhanııat uıasy. Elimizdiń etnosaralyq tatýlyq pen birligi saıasaty búginde kóp elge úlgi. As­sam­b­leıanyń jumysy men bizdegi birlik, ynty­maq taǵylymynyń tamyrlaryn tereń zer­de­leýge kóptegen alys-jaqyn memleket­ter qyzyǵýshylyq, yqylas tanytyp otyra­dy. Sonyń nátıjesinde halyqaralyq qatynastar aıasy da jyl sanap keńeıip keledi.

Al el birligi degenimiz, eń aldymen – mem­leket quraýshy ult, qazaqtyń birligi, halqy­myz­dyń mańyna toptasqan barsha etnos­tar­dyń birligi. Eshkimdi ultyna, dinine, tiline qa­rap bólmeý, kemsitpeý – zaıyrly, máde­nıet­ti eldiń belgisi. Kez kelgen saladaǵy saıasat ba­­ıyp­­tylyqpen, baısaldy túrde júrgizi­lse ǵa­na baıandy bolatynyn ómirdiń ózi kórsetip otyr.

Dúnıejúzilik geosaıası qurylym men álemdik ekonomıka kún ótken saıyn shıe­lenisip, kúrdelenip barady. Elimiz de keıingi jyldary asa kúrdeli synaqtardyń taǵy bir tarıhı kezeńin bastan ótkerip jatyr. Sol turǵyda biz, Memleket basshysy aıtqandaı, birlik pen yntymaqtyń arqyly bul qıyndyqtyń bárin jeńýge, shynyǵyp, shırap, burynǵydan da myqty bolyp shyǵýǵa tıispiz.

Mamyrdyń maısa shýaǵyndaı meıir­ban mereke – Qazaqstan halqynyń birligi kúni qasıetti qazaq topyraǵynda taǵ­dyr toǵystyrǵan týystarǵa, bir týǵan baýyr­larǵa aınalǵan san túrli etnos ókilderi aıtýly datany keń aýqymda atap ótip, bir-birine júrekjardy quttyqtaýlaryn arnaıdy. Barlyq ta, baılyq ta, baqyt ta birlikte ekenin árdaıym este tutyp, baǵalaı bileıik. Táýelsizdik tiregi – ishtegi yntymaq pen syrttaǵy yqpaldastyq, búginge degen tózim men sabyr, erteńge degen úmit pen senim. Qazaqstan halqynyń birligi – júzdegen halyq pen mıllıondaǵan adamnyń baqyty, zeınetiniń kepili.