«Samuryq-Qazyna» AQ – elimizdegi alpaýyt qurylym. Ol týraly sóz bolǵanda, el ishinde túrli pikirdiń aıtylýy da zańdy. Máselen, memleket úshin tıimdiligi jóninde jıi aıtylady, tipti, qordy taratý týraly da pikirler qozǵalyp jatady.
Shynymen de «Samuryq-Qazyna» AQ budan keıin derbes kompanııalarǵa bólinse, ne bolady? Aıta keteıik, eń aldymen jyldar boıy qalyptasqan korporatıvtik basqarýdyń ózindik eń qundy tájirıbesin joǵaltýymyz múmkin. Sonymen qatar kompanııalardyń dırektorlar keńesinde tikeleı sol quramǵa kiretin Úkimet músheleri úshin óz aldyna jetekshi ról atqaratyn múmkindik týatyny anyq. Mundaıda ulttyq kompanııalardy basqarýdyń mańyzdy sheshimderi naryqtyq sebeptermen emes, sheneýniktiń ózine yńǵaıly jaǵdaıda qalyptastyrýyna ákep soqpaı ma degen kúdik te týady. Ol kezde mysal keltirip otyrǵan shendi azamat, ádette áleýmettik nysandar, ınfraqurylym salý sııaqty máselelerge nazar aýdaryp, kompanııa jumysyn kommersııalyq jaǵynan qarastyrý tys qalmaq.
Mysal keltirsek. Rýmynııa memleketinde «Fondul Proprietatea SA» atty qor bar. 2005 jyly qurylǵan bul qordy basqarý tetigi boıynsha kóp qıyndyqtar, jumys úderisindegi kidirister men oǵan qatysty túrli janjaldar oryn aldy. Sondaı-aq qor memlekettik qarjy mınıstrligine baǵynyshty edi.
2010 jyly atalǵan qor kompanııany belsendi ınvestısııalyq basqarý modeline kóship, qazir tolyǵymen derbes jumys istep jatyr. Iаǵnı memleketke táýeldi emes. Sonyń nátıjesinde qordyń kapıtalızasııasy aıtarlyqtaı ósip, bastapqy kezdegi jaǵdaıdan áldeqaıda joǵary deńgeıge turaqtaǵan. Osylaısha, «Fondul Proprietatea SA» qory halyqaralyq naryqta eń tartymdy ınvestısııalyq quralǵa aınalyp otyr.
Qordy saqtaý nusqasy týraly qaıta aıtsaq. Qazirgi jaǵdaıynda emes, onyń ózgertilgen túrin oılastyrsaq, eń aldymen, strategııalyq maqsattardy, kompanııalarmen ózara is-qımyl tásilderin qaıta qaraý kerek sııaqty. Tutastaı alǵanda, bolashaqta «Samuryq-Qazyna» AQ jumysy Qazaqstan ekonomıkasyna barynsha paıda ákelý úshin ınvestısııalyq qyzmetke basa nazar aýdara otyryp, qaıta qurylýǵa tıis. Buǵan qosa naryqta monopolııalyq nemese ústem jaǵdaıǵa ıe ulttyq kompanııalarymyzdyń tozǵan ınfraqurylymyn tolyǵymen jańartý da mańyzdy bolyp tur.
Bul rette qordyń aınalasyna jergilikti jáne sheteldik ınvestorlardyń naqty múddeleri toǵysýǵa tıis. Qor halyqaralyq kompanııalarmen birlese otyryp, kásiporyndar quryp, olardyń quramyna az úlespen kirgeni durys. Bul – qordyń tikeleı sheteldik ınvestısııalardyń katalızatory bolýǵa múmkindik beredi. Iаǵnı qorǵa tartylatyn qarjy kólemi jyldam ulǵaıady deýge bolady.
Erekshe nazar aýdaratyn mańyzdy másele – qor jumysynyń strategııalyq baǵyty bolashaqta Úkimet quramynyń aýysýyna baılanysty ózgermeýi úshin qandaı da bir zańnamalyq turǵyda qujatpen shegelenip, bekitilýge tıis.
Jalpy, mundaǵy barlyq júıe jetildirýdi kútip turǵan sııaqty. Ol úshin halyqaralyq tájirıbeni zerttep, soǵan súıengen durys bolar edi. Rasynda da búgingi kúni álemde memlekettik qorlarǵa qatysty kóptegen mysal jetkilikti. Onda qor qyzmeti boıynsha kásibı dırektorlar keńesindegi esep berý máselelerinen qaraýǵa bolady.
Ekinshiden, qor Qazaqstanda korporatıvtik standarttar arqyly memlekettik aktıvterdi basqarýǵa, sondaı-aq elimizdiń ozyq ındýstrııalaryna qatysty ınvestısııalardy damytýǵa jaýapty ári belsendi ınvestor bolýǵa tıis. Mundaı táýekelge baryp, óz jumysyn ártaraptandyrý úshin «Samuryq-Qazyna» toby sıngapýrlyq «Temasek» damý qory sııaqty sheteldik naryqtarǵa da shyǵýy kerek. Qazir qor respýblıka ishindegi aktıvterdi basqaryp keledi. Al syrtqy naryqqa shyqsaq, Qazaqstan ındýstrııasyna jańa tehnologııalar, ınnovasııalar, bilikti kadrlar men sheteldik ınvestısııany kóptep tartýǵa múmkindik týary anyq. Osy arqyly «Samuryq-Qazyna» qory strategııalyq ınvestorǵa, respýblıka ekonomıkasyna tikeleı sheteldik ınvestısııalardyń katalızatoryna aınalýǵa qol jetkize alady.