О́ner – adam tańdamaıtyn qubylys. Jaratylystyń jarqyn tustaryn júrekpen sezdirip, qııal álemin elden erek tanytyp, adamnyń qolyna qudiret bitiretin dúnıe. Pendeni ǵalammen, jaratylyspen, qorshaǵan ortamen tabystyratyn názik qyl – sezim ıesi bolý. Áıtse de ekiniń birini qolynan kele bermeıdi.
Kerekýlik sýretshi, Mádenıet qaıratkeri Rysbek Stybaev bir qaraǵanǵa qarapaıym jan. Búginde qurmet demalysyna shyǵyp, zeınetin kórer shaqqa jetse de izdenisten tanbaǵan, shalqar shabytynan jańylmaǵan. О́ńirlik qazaq teatrynyń dekorasııalyq turǵydan damýyna, oblystaǵy sýret pen ınterer, músin jasaý óneriniń ilgeri basýyna uzaq jyldar eńbek sińirdi. Ol kisiniń qoltańbasy bolyp sanalatyn óner týyndylary qazir oblystyń ár túkpirinde, shekara boıynda, qala kóshelerinde jarqyrap, kórgenderdiń kózin qýantyp tur.
Rysbek Shaıkenuly elimiz táýelsizdik alǵan jyly Almaty teatr jáne kıno ınstıtýtyn (qazirgi Temirbek Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy) ınterer jáne jabdyqtaý mamandyǵy boıynsha támamdap, birden týǵan eli – Kerekýge qaıta oraldy. Munda kele sala jergilikti Sýretshiler odaǵyna jumysqa turdy. Pavlodar qalasy men óńirdiń ózge shahar-aýdandaryndaǵy ǵımarattardy bezendirýge, ıntererlik dızaınyn ázirleýge atsalysty.
– Keńes zamanynda, keıin Qazaqstan óz aldyna egemen el bolǵan ýaqytta jańadan salynǵan ǵımarattardyń ıntererlik dızaınyn jasaýǵa aıryqsha mán beriletin. Iаǵnı maman retinde sáýletti ǵımarattardyń ishki bezendirilýin, qabyrǵasynyń árlenýin, qandaı órnekter men sýretter salynatynyn, tipti tóbesindegi jáne edenindegi órnekterdiń qandaı bolatynyn aldyn ala sýretke túsirip, joba retinde usynatynbyz. Ol jerde jergilikti klımat jaǵdaılary eskerilýi kerek. Mysaly, qysy sýyq teriskeı óńirde kez kelgen ǵımarattyń syrt keıpiniń ózi adamǵa jylý syılap turýǵa tıis. Álgi jobalardyń eksızin jasap, jobalaýshylarǵa usynamyn. Kóp eskızderim túzetilmesten qabyldanyp júrdi. Bul ınstıtýtta alǵan negizgi mamandyǵym bolǵandyqtan bastapqyda osy óner túrine den qoıdym. Deıturǵanmen boıda turǵan sýretshilik ónerdi qoıyp qoıa almaısyń ǵoı. Túrli sımpozıýmderge, halyqaralyq, respýblıkalyq kórmelerge qatysa júrip, tájirıe jınaqtadym. Sýretshilik qabiletim de ashyldy, – dep áńgimeledi aǵamyz.
Sonaý 1993-1994 jyldary mınıstrliktiń tapsyrmasy boıynsha R.Stybaev ózge áriptesterimen birlesip, Qazaqstannyń Reseıdiń Omby, Novosibir oblystarymen, Altaı ólkesimen shektesetin tustaryna «Qazaqstan» degen jazý men Eltańba beınelengen úlken mór-belgiler jasady. Ol ýaqytqa deıin eki memleket arasyndaǵy bul aýmaqtarda eshbir belgi bolmaǵany málim. Sóıtip, shekaramyzdyń shegendelip, bútin el ekenimizdi kórsetetin alǵashqy memlekettik belgiler ornatyldy. Músinshilik qabiletiniń odan ózge de nátıjeleri – túrli beıneler men fıgýralar búginde Pavlodar qalasynda, Baıanaýylda ornatylǵan.
Sýretshiniń qolynan shyqqan halyq ómiri men salt-dástúrin, tabıǵat peızajdaryn, jeke adamdardy sýretteıtin kartınalary asa tanymal. Salǵan sýretteriniń basym bóligi elimizdiń mýzeılerinde, Germanııa, Birikken Arab Ámirlikteri, Reseı memleketterinde saqtaýly tur. Sońǵy jyldary jerles tarıhı tulǵalardyń portretterin salýmen shuǵyldanyp júr. Jýyqta áıgili kentanýshy Qosym Pishenbaevtyń, Ertis-Baıan óńiriniń tanymal balalar aqyny Múbárak Jamanbalınovtyń portterin salyp shyqty.
Aımaýytov atyndaǵy qazaq mýzyka-drama teatry sýretshiniń ómirinde úlken iz qaldyrdy dese bolǵandaı. О́ner ujymynda sonaý 1993 jyldan beri eńbek etken Rysbek Shaıkenuly jalpy sany 51 spektakldiń dekorasııasyn jasaǵan. Bul – bile bilgenge óte aýqymdy sharýa. Ár qoıylymdaǵy sahnalyq bezendirý, túrli konstrýksııalar, sýrettik pishinder, teatr akterleriniń kıimi, qoıylym afıshasy – osynyń barlyǵy teatr bas sýretshisiniń qoltańbalary. «Oblystyq teatrda arasyna azdap úzilister jasaı júrip, 2016 jylǵa deıin bas sýretshi bolyp qyzmet ettim» deıdi qylqalam sheberi.
О́ner ıesi búginde zeınet jasyna qaramastan eńbek etýin jalǵastyryp jatyr. Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıinde túrli kórmelerdiń dekorasııasyn ázirleýge jaýapty. Ol kisiniń uıymdastyrýymen saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryna, Jeltoqsan kóterilisine, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys taqyrybyna arnalǵan erekshe úlgidegi kórmeler ótkizildi. О́tken jyly J.Aımaýytov negizin salǵan «Mádenı kindik» tarıhı aýylynyń úlgisin jasap shyqty.
Qajyrly sýretshiniń uzaq jylǵy eńbegi eskerilip, Mádenıet qaıratkeri atandy, «Pavlodar oblysy aldynda sińirgen eńbegi úshin» tósbelgisimen marapattalǵan.
Pavlodar oblysy