Sarapshylar Ortalyq Azııa halyqaralyq startaptardyń ortalyǵy bolýy múmkin degen pikirdi jıi aıtyp júr. Biraq ınnovasııalyq áleýetine qaramastan, startaptar venchýrlyq qarjylandyrý kózderine turaqty qol jetkize bermeıdi. Búginde ınnovasııasy damyǵan elder tájirıbesinde venchýrlyq bıznestiń yqpaly aıqyn kórinis berip otyr. Sondyqtan respýblıkada shıkizattyq emes sektordy damytýda tehnologııalardy óndiriske engizý, táýekeldi salalardy qoldaýda venchýrlyq qarjylandyrý tetikterin damytý aýadaı qajet.
Jas ǵalym, «Turan» ýnıversıtetindegi kommersııalandyrý ortalyǵynyń dırektory Erbolat Orazbekuly tehnologııalardy kommersııalandyrý, ınnovasııalyq jobalardy óndiriske engizý úshin ýnıversıtetter janyndaǵy bıznes-ınkýbatorlar men venchýrlyq qorlar jumysyn jetildirý kerek deıdi.
«Memleket tarapynan venchýrlyq qorlardy damytý isine endi-endi kóńil bólinip keledi. Eldiń tehnologııalyq tartymdylyǵynyń eń mańyzdy jáne ámbebap ólshemi – venchýrlyq kapıtaldyń mólsheri. Venchýrlyq qorlarǵa keń tynysty jobalar keregin nazarǵa alatyn bolsaq, kóp jaǵdaıda startaptar qor talaptaryna sáıkes kele bermeıdi. Keıbir startap ıeleri bıýrokratııalyq qadamdardan ımenýmen qatar jobanyń jańashyldyǵyn ınvestorǵa jetkizý paketterin jetkilikti meńgermegen bolyp shyǵady. Búginde elimizde «MOST» venchýrlyq kompanııasy, «Terrıkonovaıa dolına» IT-Hub, Nazarbaev ýnıversıtetinde bıznes-ınkýbator jumysy jaqsy jolǵa qoıylǵan. Innovasııalyq ekojúıeni damytý maqsatynda venchýrlyq qor trenıngterine jıi qatysýǵa týra keledi. Alaıda tájirıbe kórsetkendeı, venchýrlyq qorlarda qarjylandyrý krıterıılerine sáıkes keletin jańa startaptar jetkiliksiz ekenin kórip otyrmyz. Osyǵan oraı bıyl aqpan aıynda biz qarjylandyrýdyń bastapqy kezeńinde táýekeli joǵary startaptarmen jumys isteıtin jeke venchýrlyq qorymyzdy quryp, osy salany tereń zertteı bastadyq», deıdi Erbolat Orazbekuly.
Aıtýynsha, kóptegen joǵary oqý orny janyndaǵy bıznes-ınkýbatorlar keńselik qyzmetten aryǵa bara almaı otyr.
«О́kinishke qaraı, ǵalymdardyń kóbi ǵylymdy bızneske aınaldyrýǵa mashyqtanbaǵan. Mine, osy baǵytta joǵary oqý oryndarynyń bıznes-ınkýbatorlary men akseleratorlarynyń qaýymdastyǵy retinde ınnovasııalyq startaptarǵa qoldaý kórsetýdiń mańyzdy ekenine kóz jetkizdik. Bıznes-ınkýbatorlardy biriktire otyryp, memlekettik qurylymdarmen baılanysty jolǵa qoıdyq. Maqsatymyz – barlyq ýnıversıtette bıznes-ınkýbator quryp, jas mamandardy tehnologııany kommersııalandyrýǵa, qarjy tabýdyń jolyna baýlý. Talantty jas ǵalymdar óte kóp. Ásirese ýnıversıtetterde ázirlegen startaptar jańashyldyǵymen erekshelendi. Biraq ǵalymdar óz jobalaryn ári qaraı kommersııalandyrýdy bilmegendikten, kóptegen startap iske aspaı qalyp jatyr», dep atap ótti.
2022 jyly «Turan» ýnıversıteti janynan ashylǵan «Joǵary oqý oryndarynyń bıznes-ınkýbatorlary men akseleratorlarynyń qaýymdastyǵy» músheleriniń belsendiliginiń ári «QazInnovations» ınnovasııalardy damytý jónindegi ulttyq agenttigimen júıeli jumystyń nátıjesinde bıznes-ınkýbatorlardy qarjylandyrý tetikteri boıynsha zań jobasyna tolyqtyrýlar engizildi. Nátıjesinde, aımaqtardaǵy bıznes ınkýbatorlarǵa 2022 jyly 11 mln teńge, 2023 jyly 35 mln teńgege deıin qarjy bólinip, 21 bıznes-ınkýbatorǵa qoldaý kórsetildi.
ALMATY