• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 24 Mamyr, 2024

Qalyqtaǵan kúı-qudiret

841 ret
kórsetildi

Qazaq mýzykasyna, ásirese kúı ónerine Sáken Seıfýllınniń qosqan úlesi az emes. Jalǵyz-aq Ábiken Hasenuly ekeýiniń dos-jar bolǵanyn, asharshylyq jyldary Arqadan Almatyǵa jetip jany qalǵan kúıshini qamqorlyǵyna alyp, baǵyt kórsetkenin, Zataevıchtiń «Qazaqtyń 1000 áni» jınaǵyna birneshe án-kúı jazdyrǵanyn atasa da jetkilikti shyǵar. Qatelespesek, sonyń biri – «Abylaı han atty áskeriniń marshy» dep atalady. Mýzykalyq muramyzǵa osynshama janashyrlyqpen qaraǵan, ózi de sazger Sákenniń 130 jyldyǵyna oraılastyrylǵan «Kúı qudireti» atty jas kúıshilerdiń qalalyq baıqaýy Astanadaǵy S.Seıfýllın murajaıynda ótti.

Qalalyq demeseńiz, jo­ǵary deńgeıde uıym­­dastyrylǵan jas kúıshiler baıqaýy respýblı­ka­ kólemin qamtydy dese, ar­tyq emes. Baıqaýǵa qatysý­shy­ dombyrashylardyń deni K.Baı­­­­seıitova atyndaǵy Qazaq ult­tyq óner ýnıversıteti men kolledj­der stýdentteri jáne óner mektepteriniń oqýshylary. Saıys Arqa kúıshilik ónerinen bolǵandyqtan, shertpe kúıdiń tuma basynda Táttimbet turǵan soń, Qaraǵandydaǵy kúıshi atyndaǵy óner kolledjinen ónerpazdar kelip qatysty. Bas-aıaǵy jıyrma úsh jas dombyrashy baıqaý sharty boıynsha birinshi kezekte eki kúıden oryndap shyqty. Munda Táttimbet, Toqa, Itaıaq, Qyzdarbek, Ábdılerdiń shy­ǵar­mashylyǵymen qosa, sırek oryndalatyn Sar­mantaıdyń Ahmetjanynyń «58» atty qasi­ret kúıi, Sákenniń ákesi Seıfol­lanyń «Qosbasary», Aqqyzdyń týyndylary tartyldy. Astana qalasy ákimdiginiń «Birlesken murajaılar dıreksııasy», Sáken Seıfýllın mýzeıi uıym­das­tyrarda K.Baıseıitova atyn­daǵy Qazaq ulttyq óner ýnı­ver­sıtetiniń kúıshilerimen keńesip pishkeni baıqalady. Qatysýshy ónerpazdar birinen biri ótedi. Táttimbet pen Toqa syndy nebir eren kúıshilerdiń sırek oryndalatyn shyǵarmalaryn oryndap otyrdy. Talapty jastardyń ónerin baǵalaýshy qazylar alqasynyń tóraǵasy – Mádenıet qaıratkeri, «Halyq kúıshisi» medaliniń ıegeri, kúıshi-kompozıtor Ahat Baıbosynov, quramynda – Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, professor Janǵalı Júzbaı, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Qazaq ulttyq óner ýnıversıteti­niń Dombyra kafedrasynyń meńgerý­shisi Abylǵazy Ahma­dıev, Mádenıet salasynyń úz­digi, respýblıkalyq Táttimbet kon­kýr­synyń bas júldegeri Qaı­rat Aıt­baev, Mádenıet sala­synyń úzdigi, Qazaq ult­tyq óner ýnı­versıtetiniń oqytý­shysy Erbo­lat Sapýanov, Táttim­bet óner kolledjiniń usta­zy, res­pýblı­ka­lyq shertpe kúı kon­kýr­sy­nyń bas júl­degeri Madııar Súleı­menov bar.

«Sákenniń mereıtoıymen qa­tar baıqaý 31 mamyr – Saıası qý­ǵyn súrgin jáne asharshylyq qur­bandaryn eske alý kúni qar­sańyna da keledi. Sebebi kúı­shi­ler­diń kóbi 1928-1930 jyldardyń ba­­synda atylyp ketti. Onyń ústine Sá­ken­ kúıdi óte qatty jaqsy kórip, qas­terlegen. Keıingi urpaqqa ama­nat­taǵan. Qazaqtyń naızasy qandaı ótkir bolsa, dombyrasy odan kem túspegen. Halyq kúı tyńdap rýhtanǵan. Áıtpese, «Abylaı han atty áskeriniń marshyn» qal­­dyryp, amanattamas edi», dep qut­­tyq­taý sózin tarıh ǵylym­da­ry­nyń doktory, Sáken mýzeıiniń dı­­rek­tory Marat Ábsemetov sóıledi.

Ne kerek, jas dom­byra­shy­lardyń kóbi qazaqtyń kúı ónerin sheber meńgergenge uqsady. Jetkinshek jastar maıys­tyryp dombyra shertkende janyń kiredi. Sonymen qatar murajaıdyń shaǵyn zalynda dombyra úni daýys zoraıt­qyshsyz-aq kúmbirlep tamasha estiledi. О́tkende bir óner­tanýshylar kúı konsertin úlken zaldardan góri kıiz úı syndy kishirek oryndarda ótkerse, shyraıy sonda kiredi degen sózdiń dálelin osy baıqaý kórsetkendeı. Kúıshi qazylar da «myna jer tamasha eken, árbir qaǵys anyq estiledi», dep otyrǵandaryn estip qaldyq. Demek dombyranyń daýsy da kúı talǵaıdy degen sóz.

Sonymen qazylar alqasynyń she­shimimen baıqaýdyń bas júldesin Nurbolat Tapalov esimdi ónerpaz jeńip aldy. Júl­de­li birinshi oryndy Bekzada Dos­tııa­rova ıelendi. Ekinshi, úshin­shi oryn Temirlan Kýbat pen Seı­dáli Baýyr­janǵa buıyrdy. Jeńim­paz­­darǵa dıp­­lom jáne aqshalaı syı­lyq­tar tap­sy­ryldy.

Astana qalasy Saryarqa aýdan­dyq ákimdigi, Sáken Seı­fýl­lınniń naǵa­shy qaryndasy Asylgúl Ábish, kásip­ker Erýbaı Isataev is-sharaǵa demeý­shilik etkenin atap ótken lázim.

Sońǵy jańalyqtar