«Arǵymaq» dúbirlegen kún

Jurttyń delebesin qozdyrǵan dúbirli dodada Qostanaı, Aq­mola, Qaraǵandy oblys­tary men Reseıdiń irgeles jat­qan óńirlerinen kelgen 80-ge jýyq sáıgúlik báıgege tústi. Respýb­lıkalyq «Báıge» federasııasy men Qostanaıdaǵy ulttyq at sporty federasııasy uıym­dastyrǵan aıtýly sport is-shara­synda qazaqtyń ejelden kele jatqan qyz qýý, teńge ilý, aýda­ryspaq, kókpar oıyndary men alaman, qunan jarystary uıym­dastyryldy. Báıgeniń jalpy júlde qory – 19 mln teńge. Jarys nátıjesinde bes birdeı júldeli orynǵa aqshalaı syılyq tabys etildi.

At sporty merekesiniń ashylý saltanaty Memlekettik án­uranmen bastaldy. Odan keıin at sportyn damytýǵa atsalysyp júrgen azamattar minberge kóterilip, atalǵan is-sharanyń bas­ty maqsaty Qostanaı jyl­qysyn nasıhattaý ekenin, búginde osy tuqymdy kóbeıtý joldary qarastyrylyp, oǵan memleket tarapynan úlken qoldaý kór­setilip, qomaqty qarjy bólinip otyrǵanyn aıtty.

«Bıyl – úshinshi jyl. Osy Qostanaı jylqysyn damytýǵa memleket tarapynan qarjy bóli­nip, qoldaý kórsetilip jatyr. Bıyl baıqasańyzdar, báıge aty­nyń sany da kóp, sapasy da jaqsarǵan. Jazǵy maýsymǵa qys boıy daıyndyq júrgizildi. Qostanaı jylqylarynan bó­lek taza qandy aǵylshyn jyl­qylaryn ustap otyrǵan azamattar bar. Maýsymashar bolǵan soń, mundaı aýqymdy is-sharadan shet qalmasyn degen nıetpen ózimiz qarjy shyǵaryp, olardy da báıgege qosyp otyrmyz. Olar da 1000, 1 800, 12 000 metr­ge shabady. Bıyl jyl sońyna deıin 5 báıge ótedi. Sonyń bárine 96 mln teńge qarjy bólingen. Qostanaı jylqysynyń bulaısha halyqaralyq deńgeıge kóterilýi ǵalymdarymyzdyń júz jyl boıy júrgizgen tabandy izdenisi men eńbeginiń nátıjesi dep aıtýǵa bolady. Qostanaı tuqymynyń sany 1965 jyly 45 myńǵa deıin jetken. О́kinishke qaraı, qazir sodan 278 taza qandy jylqy ǵana qalyp otyr. Sondyqtan Úkimettiń qoldaýymen, Senat depý­tattarynyń uıytqy bolýy­men Qostanaı jylqysyn damytý týraly zań jobasy ázir­lenip, Májilis talqysyna usy­nylǵan edi. Atalǵan zań jobasyn 22 mamyrda Májilis birin­­shi oqylymda maquldap, Senat­qa jiberdi. Respýblıkalyq komıssııanyń sheshimimen Qos­tanaı jylqysyn ósirip otyr­ǵan sharýashylyqtardy sýbsıdııa­laýǵa 5 jylǵa 600 mln teńgege jýyq qarajat bólindi», dedi Ult­tyq sport qaýymdastyǵy vıse-prezıdenti Tastanbek Esentaev.

Sonymen qatar ol Prezı­denttiń birqatar ulttyq sport túrin olımpıadalyq sport deń­geıine deıin kóterý týraly tapsyrma bergenin alǵa tartty.

«Osy maqsatta elimizde V Dúnıe­júzilik kóshpeliler oıy­ny óteıin dep otyr. Mine, osynyń bári bizdiń ulttyq spor­tymyzdyń ári qaraı damýy­na septigin tıgizedi. Qostanaı jylqysyn aıtpaǵanda, qazir jalpyulttyq sportty damytý jó­nindegi zań jobasyn ázirleý kerek degen usynys aıty­­lyp jatyr. Sondyqtan bola­shaqta ulttyq sportty damy­týdyń zańdyq negizi jasalady. Qostanaı jylqysynyń ishinen keleshekte kókparǵa, teńge ilý, aýdaryspaq, jamby atý, at báıgesi sekildi at sporty túrlerine at daıyndaý kerek degen oıdamyz. Bizdiń aldymyzda úsh maqsat tur: birinshisi – mamandar daıarlaý, ekinshisi – ınfraqurylymdy damytý, úshinshisi – sporttyq ındýstrııa­ny damytý. Májilis depýtattary maquldaǵan zań jobasy osy mindetterdiń sheshim tabýyna septigin tıgizedi. Eger osy ındýstrııany myqtap qolǵa alyp, ózimizdiń Qostanaı jylqysyn damytar bolsaq, keleshekte at sporty túrlerine basqa jaqtan at izdemeımiz, Qostanaı tulparlary kóptegen ha­lyqaralyq jarysqa qaty­syp, álemdik deńgeıde ta­nylý­ǵa múmkindik alady», dedi T.Esen­taev.

Jergilikti jankúıerlerdiń qýanyshyna oraı, qysqa qashyq­tyqtaǵy 1 000 metrlik báıgede Qostanaı jylqy zaýytynda týǵan Taktıka atty ushqyr sáı­gúlik birinshi bolyp keldi.

«Bul – eki jasar Taktıkanyń alǵashqy jeńisi. Myń metrlik qashyqtyqta báseke óte joǵary. Júldeli orynnan úmittengenim ras, biraq Taktıka bulaısha top jarady dep kútken joqpyn. Osy maý­symda taǵy birneshe ret jeńiske jetemiz degen úmit oıandy», deıdi shabandoz Marııa Karıeva.

2 000 metrlik jarysta Aq­mola oblysynan kelgen Baı­qurman Sabyrjan mingen Bar­bara máreni birinshi bolyp kesip ótti.

«Shamamen 700 metrge deıin tizgindi tartyńqyrap otyrdym. Odan keıin birtindep qarqyndy údete tústim, sońǵy aınalymda Barbara baryn saldy. Abyroı bolǵanda, márege birinshi bolyp keldik. Osy sportqa 10 jasymda ákemniń aıtýymen keldim. Sodan beri attan túsken joqpyn», deıdi 18 jastaǵy shabandoz.

5 myń metrlik Qunan báıgede Qostanaıdyń Sarma atty sáı­gúligi birinshi bolyp keldi. Báı­geniń bul túrine Týrızm jáne sport mınıstrliginiń júldesi berildi. Sarmanyń shabandozy – Temirlan Zastejko, bapkeri – Vıtalıı Pýgachev, at ıesi – Danııar Elemesov.

21 myń metrlik Alaman báı­gege shapqan 16 attyń 12-si ǵana máreden kórindi. Qaraǵandy obly­­synyń Taıfýn atty tul­pary bul jolǵy alamanda da aldyna qara saldyrmady. Taı­­fýn osymen qatarynan 11-ret jeńimpaz atanyp otyr. 13 jas­­taǵy shabandoz Janbolat Mi­ná­siptiń jattyqtyrýshysy Erbolat Jaz­ǵy­bekovtiń aıtýynsha, Taı­fýn – tynysy shapqan saıyn ashyla túsetin naǵyz alamannyń aldyn bermes qas tulpardyń ózi.

«Márege jaqyndaǵan saıy­n shabysyn údete túsedi. Tek sh­eshýshi sátke deıin tizgindi bosatpaı ustaı bilý kerek. Sha­mamen sońǵy 500 metr qal­ǵanda erkine jiberemiz, janýar jebe bolyp zýlaı jóneledi. Bárine rızamyz. Maýsymashar báıge joǵarǵy deńgeıde uıym­dastyrylǵan. Biz­diń endigi maqsatymyz – Almatyda ótetin  Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyn­daryna qatysý», deıdi atbegi.

Báıge qorytyndysy boıynsha jalpy esepte Aqmola oblysy kósh bastap tur. At jarysynyń hatshysy Aıgúl Amandyqovanyń aıtýynsha, Qostanaı oblysynyń arǵymaqtary da joǵary nátıje kórsetip otyr.

«Qazaq tulpary» jylqy zaýytynyń júırikteri ártúrli qashyqtyqta birinshi jáne úshinshi oryn aldy. Bul – keıingi úsh jyl ishinde júrgizilgen seleksııalyq jumystardyń jetistigi. Birneshe shabandozy­myzdy Almatydaǵy shabandozdar klýbyna oqýǵa jiberýdi josparlap otyrmyz», dedi A.Amandyqova.

Mamandardyń aıtýynsha, Qostanaı jylqysy ushqyr­lyǵymen qosa alysqa entikpeı shaba alatyn tózimdiligimen erek­shelenedi. Sonymen qatar konkýrǵa da epti, ıaǵnı bıiktikke de sekiredi. Sondyqtan keleshekte osy qasıetin eskere otyryp damytar bolsaq, olımpııa oıyn­daryna da qatysady.

Qostanaı oblysy