13 mamyrda Almatydaǵy Qorǵanys mınıstrliginiń Ortalyq áskerı klınıkalyq gospıtalinde 18 jastaǵy sarbaz Dosymjan Sálimjan qaıtys boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Dosymjan Sálimjan byltyr kúzgi shaqyrylymda óz qalaýymen áskerge ketken. Alaıda kóp uzamaı bala búıregine, ókpesine shaǵymdanyp aýrýhanaǵa túsken. Sarbaz Jetisý oblysy Saryózek garnızonynda qyzmet etken. Densaýlyǵy kúrt nasharlaı bastaǵanda aldymen Saryózektegi aýrýhanaǵa júgingen. Onda balanyń asqazany tazalanǵan. Keıin ol jedel túrde Almatydaǵy Qorǵanys mınıstrliginiń Ortalyq áskerı klınıkalyq gospıtalinde jansaqtaý bólimine jatqyzylǵan. 10 kúnnen keıin balanyń júregi toqtap qalǵan.
Massaget.kz tilshisi jazǵandaı, balanyń ata-anasy onyń ólimine leıtenantty kinálap otyr. Olardyń aıtýynsha, bıligin asyra paıdalanǵan áskerı sarbazdy turaqty túrde uryp kelgen, saldarynan balanyń densaýlyǵy syr bere bastaǵan.
Dárigerler balaǵa jedel glomerýlonefrıt, ıaǵnı búırek jetispeýshiligi degen dıagnoz qoıǵan.
Dosymjannyń anasy 3 mamyr men 13 mamyrǵa deıin densaýlyǵy qandaı bolǵanyn, qandaı em-sharalarynyń qabyldanǵanyn, ózin qalaı sezingeni týraly bilgisi keledi. Olar balanyń janazasy ótkennen keıin Qulsarydan kelgen. Anasy bul istiń baıybyna barmaı, janym tynyshtalmaıdy deıdi. Massaget.kz tilshisi marqum sarbaz emdelgen áskerı gospıtalge bardy.
- Men ony emdedim. Ol 3 mamyrda kelip tústi, túskende densaýlyǵy aýyr dep baǵalandy. Búırek jetispeýshiliginiń belgileri boldy. Bul belgiler zerthanalyq málimetterden keıin rastaldy. Birden jansaqtaý bólimine jatqyzdyq. Sol jerde gemodıalız, plevralyq pýnksııa jáne qan quıýdy qamtıtyn qarqyndy terapııa kesheni júrgizildi. Oǵan qosa, sımptomatıkalyq em jasaldy. Emdeý kezinde jaǵdaıy alǵashynda qalypqa kelip, jaqsara bastady. Keıin aǵzanyń basqa da músheleri búline bastady. 13 mamyrda jaǵdaıy kúrt nasharlaı bastady. Júregi toqtap qaldy. 45 mınýt boıy reanımasııalyq sharalar júrgizildi. Ol nátıje bermedi. 15:15-te ólim tirkeldi, - dep jaýap berdi sarbazdy emdegen dáriger Ivan Kartashov.
Sarbaz túsken boıda oǵan ÝDZ jasalǵan. Sol kezde onyń júregi men ish-qurylysy sýǵa tolǵany anyqtalǵan.
- Balanyń júregin, ókpesin qaradym. Júreginde de, ókpesinde de, ish-qurylysynda da sý kóp mólsherde tolyp qalǵan. Búırektiń jedel jetispeýshiligi belgileri kórindi. Bala túskende oǵan osyndaı qorytyndy berildi. Aǵzaǵa sý jınalýynyń sebebi kóp. Kóp jaǵdaıda qabyný aýrýlarynan, salqyn tıgennen, búırek durys jumys istemegennen bolady. Júreginde sý - perekard te kóbine qabynýdan bolady. Bala túskende eshqandaı jaraqat baıqamadym, - deıdi ÝDZ mamany.
Jansaqtaý bóliminiń basshysy da naýqastyń birden jansaqtaý bólimine jatqyzylǵanyn rastady.
- Tekseris jasaldy. Alǵashynda jaǵymdy ózgeris boldy, alaıda aýrýdyń aǵymy órshigennen naýqastyń jaǵdaıy nasharlaı bastady. 13 mamyrda naýqastyń jaǵdaıy qatty nasharlap ketti. Keıin júregi toqtap qaldy, - dedi ol.
Sarbazdyń anasynyń aıtýynsha, 12 mamyrda balanyń jaǵdaıy jaqsy bolǵan.
- 12 mamyrda balanyń jaǵdaıy ortasha aýyr dep baǵalandy. Al 13 mamyrda dıalız jasalady dep josparlandy. 10 mamyrdan bastap densaýlyǵy jaqsara bastady. Biz ony tipti jansaqtaý bóliminen palataǵa aýystyrý týraly oıladyq. Biraq 12 mamyrda tańǵy 7:00-de jaǵdaıyna taldaý jasaý barysynda basqa da aǵzalarynyń nasharlaı bastaǵanyn baıqap, jaǵdaıyn ortasha aýyr dep baǵaladyq, - dedi sarbazdy emdegen dáriger Ivan Vıktorovıch Kartashov.
Sarbazdyń anasy Ardaq Imanǵalıeva balasy aýrýhanaǵa túsken boıda kelgen. 4 mamyrda balanyń denesin tolyq qarap shyqqan, dene jaraqattary joq, alaıda moınyrnda birnárse baıqaǵan.
- Iá, shynymen, bas jáne moıyn tamyrlarynda qan uıylǵany ÝDZ arqyly anyqtaldy. Ol oń jaq moıyn tamyrynan anyqtaldy. Biz birden emdeý josparyna ózgeris engizdik, - dedi sarbazdy emdegen dáriger Ivan Vıktorovıch Kartashov.
Dárigerlerdiń aıtýynsha, búırek jetispeýshiliginiń alǵashqy sımptomdary baıqalmaıdy.
- Bul aýrýǵa shaldyqqan adamdarda zári aıtarlyqtaı azaıady. Deni saý adamnyń zári 1,5-2 lıtr bolsa, onyń zári 1 lıtrge de jetpeıtin edi. Aýrýhanada jatqanda da kóbeımedi. Dárethanaǵa óz aıaǵymen bardy, Búırekteri durys jumys istemegen soń, biz dıalız (aǵzadan artyq suıyqtyqty jáne qanda jınalǵan qaldyq ónimderdi shyǵarý - esk.) prosedýrasyn jasadyq, - dedi ol.
Aıta keteıik, sot-medısınalyq áli shyqpady. О́z elinen saý degen anyqtamamen shyqqan bala 6 aıda mundaı aýrýǵa shaldyǵyp, ólim qushýynyń sebebine bolýy múmkin?!
Balanyń anasy 9-10 mamyrda ulymen ashyq sóılesken. Sol kezde Dosymjan búırekke 5 mınýtta toqtaýsyz soqqy jasalǵanyn aıtty. Alaıda balanyń denesinde eshqandaı jaraqat izderi qalmaǵan.
18 jastaǵy Dosymjandy urdy degen kúdikti 2 aıǵa ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamalǵan. Ol QR Qylmystyq kodeksiniń 451-baby 1 jáne 2 bóligi boıynsha tergelip jatyr. Eger 2 bólik boıynsha qylmysy dáleldense, ol 3 jyldan 7 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin. Alaıda balanyń ata-anasy mundaı jazamen kelispeıdi.
Eske salaıyq, budan eki apta buryn qaıtys bolǵan sarbaz Dosymjan Sálimjannyń týysqandary suhbat berip, bul oqıǵa týraly aıtyp bergen edi.
- Minezi qatty, myqty jaıdary bala, aqkóńil edi. Áskerge byltyr 11 qazanda óz erkimen ketken. Alǵashqy kezeńderi bári jaqsy bolǵan, shaǵymy bolmady. 2024 jylǵy 3 mamyrda tańerteń anasyna qońyraý shalyp, "Mama, aýyryp turmyn, keýdem qysyp tur, qyzý bar sııaqty" dedi. Anasy "Dárigerge baryp qaral" dedi. Birazdan soń serjant qonyraý shalyp, "Balanyz aýryp qaldy, azqazany aýyryp turǵan sııaqty, tamaq ishpegennen shyǵar. Qazir dáriger tekserip jatyr" dedi. Sálden soń ózimiz qońyraý shaldyq, "Apa, sizdiń balańyzdy Almatydaǵy áskerı gospıtalǵa jedel alyp bara jatyr" dedi. Sodan habarsyz ketti. Keshke ǵana podpolkovnık Rýslan Jylqybaev qońyraý shalyp, "Bári jaqsy, qazir dárigerler asqazanyn tazalap jatyr, jara bar sııaqty" dedi. Biraq biz sonda da Almatydaǵy týysqanymyzdy aýrýhanaǵa jiberdik, ol balanyń jansaqtaý bóliminde jatqanyn aıtty. Sonda kim kimdi aldap otyrǵany belgisiz! Ata-enem sol kúni túnde Almatyǵa ushty, - dedi Aqnıet Sýıýngalıeva.