Bitimgerlik operasııalar ortalyǵynda «Ortalyq Azııa jáne BUU bitimgerligi: aǵymdaǵy qyzmet jáne perspektıvalar» taqyrybynda óńirlik dóńgelek ústel ótti. Jıynda Qazaqstan men Tájikstan qorǵanys vedomstvolarynyń, Birikken Ulttar Uıymynyń, «BUU-áıelder» qurylymy keńsesiniń, Halyqaralyq Qyzyl Krest komıtetiniń jáne otandyq joǵary oqý oryndarynyń ókilderi bas qosty.
Qatysýshylar halyqaralyq gýmanıtarlyq quqyq jáne bitimgerliktiń genderlik aspektilerin talqylady. Sondaı-aq otyrysta Qazaqstannyń Ortalyq Azııa elderi arasynda beıbitshilikti nyǵaıtý isine qosqan úlesi aıryqsha atap ótildi. Dóńgelek ústel barysynda Qorǵanys mınıstrligi Bitimgerlik operasııalar ortalyǵynyń basshysy, polkovnık Baýyrjan Nyǵmetýllın elimizdiń áskerı qyzmetshilerdi bitimgerlik jáne tildik daıyndaý tájirıbesimen bólisýge daıyn ekenin jetkizdi.
«Qazaqstan halyqaralyq qoǵamdastyqtyń jaýapty múshesi retinde BUU-nyń bitimgerlik qyzmetine qatysa otyryp, beıbitshilik pen turaqtylyqty saqtaýǵa úles qosyp keledi. 2018 jyly Qazaqstan Ortalyq Azııa elderi arasynda alǵashqy bolyp bitimgerlik bólimshelerin BUU-nyń Lıvandaǵy mıssııasyna jiberdi. Is-sharaǵa 500-den astam Qazaqstan azamaty qatysty. Bizdiń áskerı qyzmetshilerdiń Nepalda, Kot-D'Ivýarda jáne Malıde BUU mıssııalaryna qatysý tájirıbesi bar.
Qazir otandyq bitimgerler Lıvanda, Batys Saharada, Ortalyq Afrıka Respýblıkasynda jáne Kongo Demokratııalyq Respýblıkasyndaǵy mıssııalarda qyzmet etip jatyr. Qazaqstan úshin tarıhı qadam BUU-nyń Golan jotalaryndaǵy mıssııasynda bitimgerlik kontıngentti óz betinshe óristetý bolyp otyr. Búginde ondaǵy mıssııa quramynda 139 qazaqstandyq qyzmet ótkerip, qarama-qarsy taraptar arasyndaǵy atysty toqtatý rejimin saqtaý jónindegi mindetterdi oryndap júr. Qazaqstan áskerı qyzmetshileriniń BUU bitimgerlik mıssııalaryna qatysý geografııasynyń keńeıýi elimizdiń áskerı jáne gýmanıtarlyq daǵdarystardan zardap shegetin adamdarǵa qoldaý kórsetýge degen oń nıetin aıǵaqtaıdy. Biz Ortalyq Azııa elderiniń bitimgerlik áleýetin kúsheıtý aıasynda BUU mıssııalary úshin sarapshylardy daıyndaýda jáne birlesken bastamalardy iske asyrýda kúsh-jigerimizdi biriktire alamyz», dedi B.Nyǵmetýllın.
Birikken Ulttar Uıymynyń Nıý-Iorktegi bas keńsesiniń Bitimgerlik operasııalar departamentiniń ókili Gerbert Loret Qazaqstannyń bitimgerlik operasııalarǵa qatysý úshin óz kontıngentterin jiberetin eldermen ózara is-qımyl jasaýdaǵy qyzmetin oń baǵalady. Ári is-shara Ortalyq Azııa óńirinde bilim men tájirıbe almasýǵa, daıyndyq turǵysynan seriktestik qarym-qatynas ornatýǵa yqpal etetinine senim bildirdi.
Jalpy, Qorǵanys mınıstrliginiń Bitimgerlik operasııalar ortalyǵynyń bazasynda ártúrli eldiń tyńdaýshylarynyń qatysýymen Birikken Ulttar Uıymy sertıfıkattaǵan kýrstar uıymdastyrylyp turady. Ýnıversıtettermen tyǵyz yntymaqtastyqta halyqaralyq gýmanıtarlyq quqyqty zerdeleý, stýdentterge bitimgerlik taqyrybynda dáris ótedi. Bul áskerı qyzmetshilerdiń jaýyngerlik tájirıbe jınaqtaýyna, Qarýly kúshterdiń jaýyngerlik daıyndyǵyn jetildirýge jáne olardy odan ári damytý jóninde usynystar ázirleýge yqpal etedi. Osy maqsatta qosymsha bilim berý mekemesiniń mamandary tyńdaýshylardy oqytýdyń tásilderi men ádisterin jetildirý baǵytynda únemi jumysyn ózgertip turady. Taıaýda ǵana shtab ofıserleri arnaıy oqýda boldy. Oǵan qazaqstandyq ofıserlermen qatar Ulybrıtanııa, Germanııa jáne Qytaı qarýly kúshteriniń áskerı qyzmetshileri – barlyǵy 17 adam qatysty. Kýrsqa Afrıka men Taıaý Shyǵys elderindegi BUU mıssııalarynyń quramynda bitimgerlik qyzmet ótkeretin personaldy daıarlaýda praktıkalyq tájirıbesi bar ortalyqtyń áskerı qyzmetshileri nusqaýlyq etti.
«Shtab ofıserleri josparlaýmen, úılestirýmen aınalysady. Sondaı-aq tapsyrmalardyń oryndalýyn jiti qadaǵalaıdy. Onyń quzyretine jaýapkershilik aımaǵyndaǵy jaǵdaıdy naqty ýaqyt rejiminde baqylaý, oqıǵalarǵa taldaý júrgizý kiredi. Tıisti baǵyttar negizinde mıssııa qolbasshylyǵyna esepter men usynystar ázirleıdi. Mundaı kýrstarda biz óz tájirıbemizben bólisip, áskerı qyzmetshilerge BUU mıssııasy shtabynyń ofıseri tap bolatyn jaǵdaılar men qıyndyqtardy egjeı-tegjeı túsindiremiz. Bolashaq bitimgerler aǵylshyn tili, dalalyq medısına, radıobaılanys, shahtalar, qoldan jasalǵan jarylǵysh qurylǵylar men jarylmaǵan snarıadtar, kúsh qoldaný erejeleri, sondaı-aq halyqaralyq jáne gýmanıtarlyq quqyq normalary týraly bilimderin shyńdaıdy», dedi kýrs jetekshisi – Qorǵanys mınıstrligi Bitimgerlik operasııalar ortalyǵy bitimgerlik daıyndyq basqarmasynyń aǵa ofıseri, podpolkovnık Ermek Tólesov.
Sondaı-aq BUU Qaýipsizdik keńesiniń 1325 (2000) «Áıelder. Álem. Qaýipsizdik» qararyn iske asyrý boıynsha Qazaqstan genderlik teńdik, áıelderdi qorǵaý jáne teń quqyq saıasatyn ustanýshy elder qatarynda atalady. Oǵan qazaqstandyq áskerı qyzmetshi áıelderdiń BUU bitimgerlik operasııalaryna áskerı baqylaýshy jáne shtab ofıseri retinde qatysýy dálel bola alady. Búginde 8 áıel áskerı qyzmetshi BUU-nyń sheteldegi mıssııalary quramynda qyzmet etedi.
Aıta keteıik, 2018 jyly BUU sertıfıkattaýynan ótken kýrs tórt jyl qatarynan ótkizilip keledi. Osy ýaqyt ishinde Qorǵanys mınıstrliginiń Bitimgerlik operasııalar ortalyǵy Birikken Ulttar Uıymy mıssııalarynyń shtabtarynda jumys isteý úshin elýge jýyq sertıfıkattalǵan áskerı maman daıarlady.