Ánýar bir kúni kafede bir jobaǵa saıt jasap, seriktesterimen aǵylshynsha sóılesip otyrady. Sol kezde qasyna bir er adam jaqyndap, «Jigit, IT mamanysyń ba?» dep suraıdy. Ánýar basyn ızeıdi. Osy sátte asfalt joldarynyń kemshiligin anyqtaıtyn sıfrly júıe jasaý týraly usynys túsedi. Jol men júk tasymaly, temirjol máselesin sıfrlandyrý tyń ári halyqqa qajet joba degen oı kelip, kelise ketedi. Solaı elimizde «Smart System Technologies» iske qosyldy. Ol joba qanshama paıdaly startap ákeldi.
Qazir kompanııa jasandy ıntellekt negizinde nebir jańa júıelerdi ázirleýmen aınalysady. Onyń basty ónimi – temirjol kóligimen júk tasymalyn júıeli josparlaıtyn «MultiCode» júıesi. Ol temirjol kóligimen júk tasymalyn josparlaý máselesin sheshedi. Bul baǵytta qandaı másele bar? Mysaly, taýardy tasymaldaý úshin shartty túrde 50 vagon surap túrli kompanııalar keledi. Tapsyrystyń bári WhatsApp arqyly qabyldanady. Aıdyń basynda belgili bir maman tapsyrystardy bóledi. Biraq mindetterdi merziminde oryndaý úshin kólik jete me, joq pa – eshkim aldyn ala sanamaıdy. Budan basqa vagondardyń belgili bir sany qansha ýaqyt jolda turatyny nemese bos júretini túsiniksiz. Bul – bergi jaǵy. Arǵy jaǵynda birshama dúnıe bar. Taýardyń sapasy, jetý ýaqyty, ártúrli qylmystyq oqıǵalar syndy máseleler de kóbine qaraýsyz qalady. Al Ánýardyń toby barlyǵyn ashyq formatqa shyǵaryp, jasandy ıntellekt kómegin qosyp, sıfrlandyrý arqyly sheshýge tyrysady. Qazir otandyq startaptyń júıesinde 71 myń vagon bar, al basqarýdy sıfrlandyrý josparynda búkil álem boıynsha 3,5 mln vagon tur.
– Biz vagon operatorlary úshin jasandy ıntellekt negizinde baǵdarlamalyq jasaqtama jasaımyz. Basty maqsatymyz – zamanaýı tehnologııalardyń kómegimen temirjol logıstıkasyn tıimdi etý. Basynda jarty jyldaı túrli tapsyrystar negizinde algorıtmdi synadyq. Derekter negizinde vagondardyń bos júrisin kem degende 10%, al durysynda 40%-ǵa qysqartýǵa bolatynyn kórdik. Bul aıyna qosymsha ondaǵan myń dollar tabys tabýǵa múmkindik beredi. Bizdiń jasaqtamanyń tartymdylyǵyn jetildirý úshin tolyqqandy SaaS-ónim jasaýdy sheshtik. Derekterdi ala otyryp, júıe vagon jolda kóp turmaýy nemese bos kelmeýi úshin qashan, qaıda baratynyn anyqtaıdy, – deıdi Ánýar Sársembınov.
Qazir kóptegen vagon parkteri eski reseılik soft ERP-di qoldanyp júr. Ol tapsyrystar sanyn, júktiń baǵytyn, júrgen shaqyrymdy, úlken kólemdegi aqparatty óńdeı almaıdy. Alaıda tıimdilikti arttyrý úshin osynyń bári qajet. Al Ánýar júk tasymalynyń barlyq qyr-syryn bilip, júıesine qosqan. Sonda da reseılik kompanııalardyń suranysta ekeni qynjyltady.
– Is júzinde bylaı. Qate esepterdiń kesirinen kompanııa táýligine 200 km jyldamdyqpen júretin vagon júkti 5 kúnnen keıin 1000 shaqyrymdyq sońǵy núktede túsiredi dep esepteıdi. Alaıda derekter onyń ekitalaı ekenin kórsetedi. Onyń ústine beketterdiń maýsymdyq júktemesi faktory bar. Shyn máninde, júk dittegen jerine 8 kúnde jetedi. Sóıtip, josparlaý qate bolǵan kezde vagondar 3 kún bos turady. Ýaqyt ketedi, tipti zattar búlinýi de múmkin. Qarjylyq máseleni aıtpasa da bolady. Bizdiń júıe kórsetilgen kezeńdegi tasymaldyń barlyq múmkin nusqalaryn iriktep, tarıhı derekterdi qoldana otyryp kóbirek tabys túsiretin nemese vagondardyń bos júrisin azaıtatyn jospardy dıspetcherge beredi, – dep túsindirdi ol.
Bir qyzyǵy, logıstıka salasynda «joǵalǵan» vagondar máselesi bar. Parkte myńdaǵan vagon bolsa, keıbiri baıqalmaı qalýy múmkin. Bos vagondar bar ekeni dıspetcherdiń esinen shyǵyp ketip jatady. Oǵan mamandar kýá. Osylaısha, táýligine 40-50 vagon «joǵalýy» múmkin. Tańǵalarlyǵy bul jaǵdaıǵa bári úırengen, kóndikken. Sóıte tura kompanııalar ájeptáýir tabystan qaǵylyp otyrady. Al myna joba osy máselelerdiń bárin qadaǵalap, sheshpek. Olar qazir TMD elderi, sosyn álem naryǵyna shyǵýǵa umtylyp jatyr. Úndistan, Latyn Amerıkasy, AQSh naryqtaryn tıimdi dep oılaıdy. Onyń ústine bul elderdegi másele bizdikimen uqsas. Ánýar aldyna temirjol kóligimen shektelmeımiz, ushaq, keme, fýralardy sıfrlandyrý josparda bar dep úlken maqsat qoıypty. Laıym solaı bolǵaı.