• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Kásipker 17 Maýsym, 2024

Kásiptiń kózi – quraq kórpe

70 ret
kórsetildi

Ulttyń oıý-órnegin aýylda otyryp-aq brendke aınaldyrýǵa bolady. Tek kásibine degen adaldyq pen senim kerek. Máselen, ismer Gúlzat Núsiphan qazaqy naqyshta quraq kórpe tigip, úıge qajet kópshik pen bóstekke ulttyq oıýlarymyzdy qondyrǵan. Muny kórgen jetisýlyqtar kásipker kelinshektiń ónerin joǵary baǵalap, osy salany damytýǵa járdemdesedi. Búginde taýarlary suranysqa ıe, tutynýshylar kezekke turady.

Talaıdy tamsandyrǵan qazaq qolóneriniń qaıta­lanbas túri – qıynnan qıystyryp quraq quraý. О́nerdiń sarqylmas qaınar kózine aınalǵan bul qolóner buıymy ár qazaq shańyraǵynyń tórinen kórinýge tıis. Tórge tóselgen quraq qazaq ónerin menmundalatyp turatyndaı. Búginde baspanaly bolyp jatqan ár qazaq bir bólmesin arnaıy qazaqsha bólme etip jasaýdy sánge aınal­dyrǵan. Mine, dál osy bólmeniń ajaryn kirgizip, sulýlyǵyna sán bergen quraq kórpeler men bóstekterdiń mańyzy zor.

Qazaqtyń ismer, sheber áıelderi quraq kórpeden quraq keýdeshege deıin, quraq bóstekten quraq oıynshyqqa deıin jasap, keremet nárselerdiń de qarapaıym tásilmen-aq ómirge keletinin ejelden-aq qalyń jurtqa pash etken. Keshegi ismer apalardyń izin jalǵaǵan Gúlzat Núsiphan dál osy ónerdi zaman aǵymyna qaraı «sóıletip» júr.

2013 jyly Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Boratala oblysynan elge oralǵan ol on saýsaǵynan tamǵan ónerdiń izin sýytqan emes. Quraqtyń san túrin qurap, talaı janǵa qýanysh syılap júrgen aıaýly jan óz kásibinen násip taýyp júr.

«Kórpe, tuskıiz, jastyq, túrli oıynshyqtardy árbir qyz bala isteı bilýi kerek. Qazaq dástúrinde qyz balalar kishken­taıynan bilip, úırenýge tıisti qolóner túrlerin búginde damytýymyz qajet. Qolóner qyz balany tózimdilikke, únemdilikke, sheberlikke, boıaýlardy ajyratyp, olardyń bir-birimen úılesimdilik tabýyn túsinip, tanýǵa shyńdaıdy, tazalyqqa, ásemdikke úndeıdi, jan-dúnıesin baıytyp, oı-órisin keńeıtedi. Mine, bir ǵana quraq quraý arqyly biz bala tárbıesine de kóp kóńil bólemiz. Osy qolónerimiz umyt bolyp ketpesin degen oımen Balpyq bı kentinen shaǵyn seh ashtyq. Otbasylyq kásibimiz búginde óz jemisin berip keledi. Eń bastysy, halyqtan suranys bar. Sol qýantady», deıdi qolóner ıesi.

Qolónerge jastaıynan jaqyn bolǵan Gúlzat alǵashynda 2 jyldaı jaldamaly jumysshy bolyp eńbek etken. Ol sehta jún jýyp, maqta tútip, kórpe tigetin tehnıkanyń tilin meńgerip, mol tájirıbe jınaqtaǵan. Araǵa biraz ýaqyt salǵan soń basshylary basqa qalaǵa kóshetin bolǵandyqtan kásipti satylymǵa qoıady. Bar ómirin qolónermen baılanystyrǵan Gúlzat Núsiphan jubaıy Temirbek Ápsemetpen daıyn kásipti satyp alady. Mine, sol sátten bastap ol túrli istiń basyn bir arnaǵa biriktiredi.

Otandyq ónimdi satylymǵa shyǵarýdy maqsat etken ol birinshi quraq kórpeniń arnaıy qabyn satyp alady. Ishine jún, maqta salyp, satý isin bastaıdy. Búginde onyń quraq kórpesin satyp alýshylardyń sany artqan. Quraq kórpelerdiń matasyna, oıýyna, quraǵyna baılanysty 10-25 myń teńge aralyǵynda satylady. Al jas jubaılarǵa arnaıy tigiletin mahabbat kórpesiniń sapasy jaıly shaǵym aıtqan birde-bir tutynýshy bolmaǵan. Osydan-aq óz isiniń bilgiri jumystyń babyn taýyp, sanǵa emes, sapaǵa eńbek etip jatqandyǵyn ańǵarýǵa bolady. Sonymen qatar Gúlzat jastyqtyń, quraq kórpeniń ishine salynǵan júndi jýý, keptirý jumysymen de aınalysady. Onyń aıtýynsha, qazir Kóksý aýdanynyń ǵana emes, basqa da eldi mekennen tapsyrys berýshi kóp. Búginde 4 adamdy turaqty jumyspen qamtyp otyr.

«Qazaqtyń qara shańyraǵynda mindetti túrde ulttyń qolóner buıymy turýǵa tıis. Qazaqtyń qazaq bolýy salt-dástúrden, ulttyq qundylyqtan bastaý alatynyn umyt­paýymyz kerek. Ásirese qyz balanyń jasaýyna mindetti túrde quraq kórpe qosylýy kerek. Biz jas jubaılarǵa arnalǵan mahabbat kórpesine arnaıy qurylǵymen túrli oıý-órnek salyp daıarlaımyz. Eń bastysy, barlyǵy shyn nıetpen, taza mahabbatpen jasalady. Kóktem kezinde qoı malyn ósirýshilerden mol qylyp jún satyp alamyz. Ony jýyp, keptirip, tazalap, tútip, taza ónim alamyz. Tapsyrys berýshilerdiń tańdaýyna qaraı maqta da qoldanamyz. Arzanqol sıntefon kórpeler alǵansha, qoıdyń taza júninen, qymbat matadan tigilgen buıymdy alyp, densaýlyqtyń da qadirin túsingen durys dep esepteımin», deıdi kásipker.

Zerdesinde zeıini bar adamdardyń qaı-qaısysy da quraq­tan jasalǵan zattarǵa oıly kózben nazar aýdarsa, san ­alýan sándi tústerdiń bir-birimen jarasym taýyp, ádemilik álemin syıǵa tartyp turǵanyn aıqyn ańǵarar edi. Ol arqyly halqymyzdyń qunarly dúnıetanymyn, estetıkalyq talap-talǵamyn, sulýlyqty ańsaǵan ińkár sezimin aıtqyzbaı-aq tanı túsesiz. Sondyqtan da ulttyq qundylyqty quldyratpaı, dáripteı túseıik.

 

Jetisý oblysy 

Sońǵy jańalyqtar