Kraft-oraýysh shyǵaratyn kásiporyn

Zaǵıp jandar qolynan shyqqan bir qaptama dızaıny men kólemine qaraı 5–25 teńge arasynda baǵalanady. Sapaly qaǵazdan jasalǵan sándi kraft-oraýyshtardy kóbine Aqtóbedegi syılyq dúkenderi, oıyn-saýyq ótkizýge mamandanǵan shaǵyn ortalyq­tar satyp alady. Bir-birine uqsamaıtyn dızaıny bar qaǵaz paketter taǵam ónimderi men basqa da turmystyq zattardy salýǵa, syılyq oraýǵa jáne avtopolıkterge laıyqtalǵan. Qaǵazdardy oraýysh pishinine keltirýge óndiriste un men krahmaldan jasalynǵan jelim qoldanylady. Kraft-oraýysh­tar adamǵa jaǵymsyz áser týdyrmaıdy ári onyń eń basty artyqshylyǵy – birneshe ret qaıta óńdeýge bolady.

Bas keńsesi Almatyda or­na­­las­qan Qazaq zaǵıptar qoǵamy elimiz táýelsizdik alǵan jyldardaǵy qıynshylyqtarǵa qaramastan, óńirlerdegi oqý-kombınattaryn saqtap qaldy. Aqtóbedegi oqý kombınaty da jumys kólemi bolmaı, tapsyrys túspegendikten biraz jyl qańyrap bos turdy. Fılıal dırektory ózi júgirip, ár jerden tapsyrys alyp, sheberhananyń jabylýyna jol bergen joq. Kombınat tigin sehynyń arqa­synda jabylǵan joq dep aıtý­ǵa­­ bolady. Seh tiginshileri mem­­lekettik-qazyna­shylyq kásip­oryn­dar­ǵa tósek jaımasyn, dáriger halatyn, qolǵaptar tikti.

Tepse temir úzetin er azamattar jumys taba almaı jatqan shaqta, densaýlyǵynda kináraty bar jandarǵa naryqqa beıimdelý ońaıǵa túspedi. Adamdarymyz qatty qınaldy. Kóbiniń bala-shaǵasy bar. Zaǵıp jandar aýyr zatty kótere almaıdy, kólik júrgize almaıdy, tek bir orynda otyryp jumys isteıdi. Aqtóbe oblystyq kásipkerler palatasy kómegimen qaǵaz paketter shyǵarý isin bes jyl buryn bastadyq. Áleý­mettik kásipkerlikke jatatyn osy jobamyzdyń bas­ty maqsaty – múgedekterdi ju­mys­pen qamtý, otandyq taýar óndi­rý­shini qoldaý, qorshaǵan ortany lastamaıtyn ónim shyǵarý. Memleketten grant alǵan soń asyqpaı syrtqy naryq­ty zerttedik. Shetelden sapaly qaǵazdar aldyrdyq, ónimdi túrli dızaınmen órnek­teıtin qural-jabdyqtar satyp aldyq. Sóıtip, birte-bir­te aıaq­qa turdyq. Biz­diń serik­testik shyǵarǵan barlyq ónimde sapa menedjmenti jáne ekolo­gııa­lyq qaýipsizdik sertıfıkaty bar», deıdi «Qazaq zaǵıp­tar qoǵamynyń Aqtóbe oqý-óndi­ris­tik kásiporny» JShS dırek­tory Dámetken Jolma­ǵam­betova.

Kásiporynnyń plastık paket ornyna qaǵaz paket óndirisin qolǵa alý sebebi – álemde júrip jat­qan polıetılennen jasal­ǵan qaptama, oraýyshtardan bas tar­tý, ekoqaptamalarǵa kóshý úrdisi.

Eger bir plastık paket nemese bir plastık qutynyń ydyraýyna 100 jyldan uzaq ýaqyt ketetinin eskersek, jer betin adamdardyń qan­shalyqty deńgeıde lastaǵanyn top­shy­laýǵa bolady. Adamdar eko­logııalyq sapaly materıaldan jasalǵan oraýyshtardy, qatty materıaldan tigil­gen sóm­ke­lerdi qoldaný máde­nıetine kósh­keni jón. Biz tuty­ný­shyǵa eko-qaptamany usyný arqy­ly qor­sha­ǵan ortaǵa shama-shar­qy­myz­sha qamqorlyq jasaımyz», deıdi Dámetken Jol­ma­ǵambetova.

Kásiporyn basshylyǵy aldaǵy ýaqytta barlyq saýda jeli­sinde satyp alýshylarǵa plastıktiń ornyna qaǵaz paketter usynylady dep úmittenedi. Qorshaǵan ortany búldirmeıtin, eń kóp qoldanylatyn, baǵasy arzan ónimderdi shyǵaratyn kásiporyndarǵa memlekettik qoldaý artyp, syrttan áke­linetin plastıkterge shekteý qoıylsa, otandyq óndiristiń osy bir túri aıaqqa tez turady degen senim bar.

Aqtóbe oblysy