Qaırat Jumabek esimdi esil er eldiń esinde áli. Kóliktegi 130 balany aman saqtap, mert bolǵan qaharman! Batyrdyń kózsiz erligi estigen jannyń kóńilinen ketpeıdi, júreginen óshpeıdi. Qaraǵandydaǵy «Saryjaılaý» kınoteatrynda «Qaırattyń qaıta janǵan juldyzy» atty qysqametrajdy fılmniń tusaýy kesilip, rýhyna taǵzym jasaldy.
Qaharman Qaırattyń el-jurtty qaıran qaldyrǵan sol bir erligine taǵy bir kóz júgirtip kórelik. 2008 jyldyń 20 mamyry. Qaraǵandy qalalyq jol polısııasy batalonynyń ınspektorlary, polısııa aǵa serjanty Qaırat Jumabekov pen starshına Dmıtrıı Pýgachqa Qaraǵandydan Astana qalasyna baǵyttalǵan avtobýstaǵy mektep oqýshylaryn aman-esen aparyp kelý týraly tapsyrma beriledi. Qos ınspektordyń baǵyttaýymen úsh avtobýs Elordaǵa aman-esen jetedi. Qaraǵandyǵa qaıtar jolda polısııa kóliginiń tizgininde Qaırat Jumabekov bolady. Olarǵa qarama-qarsy jol boıymen kele jatqan tas tıelgen júk kóligi ózimen qatarlas júıtkigen jeńil avtokólikpen jarysyp, abaısyzda joldyń qarsy baǵytyna shyǵyp ketkenin baıqamaı qalady. Qas pen kózdiń arasynda qarsy jolaqqa shyǵyp ketkenin sezingen júk kóligi, jolda kele jatqan patrýl kóligi men avtobýstardy kórip ońǵa qaraı burylady. Júk kóliginiń araqashyqtyǵy tym jaqyn bolǵandyqtan, jeńil kólikke soqtyǵysady. Dál osy jol apaty kezinde Qaırat Jumabekovtiń aldynda eki tańdaý turdy. Birinshisi – qarsy kele jatqan kólikten sytylyp shyǵyp, ózderin saqtaý nemese soqqyǵa ózin tosyp, avtobýsty aman alyp qalý. Biraq ol ardy tańdady. Avtobýstaǵy balalardyń amandyǵyn oılady. О́ziniń úıinde de kishkentaı qulynshaqtarynyń kútip otyrǵanyn bilse de, batyr óz moınyna júktelgen tastaı tapsyrmany sezinip, kesapatqa qarsy turdy. Sol jerde ajal qushty. Al qasyndaǵy serigi aýyr jaraqatpen aýrýhana jetkizildi.
Mine, sodan bergide 16 jyl zyrǵyp óte shyqty. Batyrdyń esimin ulyqtaýǵa avtobýstaǵy oqýshylar, otbasy men týǵan-týystary jınaldy. Alǵashqy sózdi batyrdyń qasynda bolǵan jolserigi Dmıtrıı Pýgach alyp, sol bir aýyr sátti esine túsirdi.
– Barlyǵy qas-qaǵym sátte boldy. «Astana – Qaraǵandy» tasjolynda júk kóligi aldynda kele jatqan jeńil kólikti basyp ozyp, biz jetegimizge alyp kele jatqan avtobýstarǵa qaraı qarsy baǵytqa shyqty. Qaırat tez arada sheshim qabyldap, júk kóligi avtobýsqa soǵylmaý úshin ózimiz mingen qyzmettik avtokólikpen tosqaýyl qoıdy. Odan keıingisi esimde joq. Men jansaqtaý bólimine túsip, ol jerde tórt kún jattym. Ol óziniń qyzmetine adal berilip, tapsyrmany antyna sáıkes sońyna deıin oryndady. Eger olaı jasamaǵanda avtobýstaǵy balalar qaza tabatyn edi, – deıdi Dmıtrıı Pýgach.
Eske alý keshine Qaırat Jumabekovtiń jary Nazgúl, uly Ǵalym men qyzy Dılıara Astanadan arnaıy kelip qatysty. Ǵalym Qaıratuly da áke jolyn jalǵap, Ishki ister organynda qyzmet etip júr. Ol Astana qalalyq polısııa departamentine qarasty Esil aýdandyq polısııa basqarmasynda jedel ýákil laýazymynda.
– Ákem er azamatqa saı is istedi. О́zim kishkentaı kezimnen polısııa qyzmetkeri bolýdy armandadym. Anam qarsy bolsa da, ákemniń izin jalǵaǵym keldi. Batyrdyń uly ekenimdi maqtan etemin. Otbasymyzben ákemizdi eske alý keshine kelip, kózimizge eriksiz jas aldyq. Ákem óz ómirin qıyp, qutqaryp qalǵan 130 oqýshy ósip-ónip, úlken azamattar bolypty. Tipti kóbi otbasyly eken. Solar bastamashy bolyp, áriptesterimiz qoldap, minekeı, ákemniń esimi jańǵyryp jatyr. Alǵystan basqa aıtarymyz joq, – deıdi Ǵalym Qaıratuly.
Avtobýstyń ishinde bolǵan oqýshylardyń biri – 27 jastaǵy Ásemgúl Abatova. Eki balanyń anasy. Otbasymen Saran qalasynda turady. Búginde «Qazteleradıoda» ınjener qyzmetinde. 2008 jyly Ásemgúldiń jasy 11-de bolǵan eken.
– Astananyń kórikti jerlerin kórip, ózimdi baqytty sezinip kele jattym. Jolda uıyqtap ketippin. Avtobýs kilt toqtaǵanda aldyńǵy oryndyqqa basymdy soqtym. Bárimiz ań-tań bolyp qaldyq. Syrtqa shyqqanymda aýdarylyp jatqan polıseı kóligin kórdim. Bul qaıǵyly jaǵdaıdan keıin biz ómirdi baǵalaı bastadyq. Jol-kólik oqıǵasynan keıin ár jyldyń 20 mamyrynda anam shelpek pisirip, ákem quran oqıdy. 16 jyl ótse de, biz Qaırat aǵanyń erligin umytpaımyz. Men áli kúnge deıin onyń otbasymen aralasamyn, – deıdi Ásemgúl Abatova.
Abylaıhan Qulymbetov te qutqaryp qalǵan polıseı Qaırat Jumabekovtiń esimin asa qadirleıdi. Ol Qaraǵandy qalasynyń bedeldi nefrolog dárigeri. Bir ul tárbıelep otyr.
– Sol qaıǵyly jol-kólik oqıǵasy áli kúnge deıin esimde. Qaırat Jumabekovtiń esimi meniń júregimde. Mektep oqyp júrgende men de Qaırat aǵa sııaqty elime qyzmet atqaryp, elime qol ushymdy sozǵym keldi. Sondyqtan, dáriger mamandyǵyn tańdadym. О́zine alǵys aıta almaımyz. Sol sebepti, otbasyna rızashylyǵymyzdy jetkizýge arnaıy keldik osynda, – deıdi Abylaıhan Qulymbetov.
Igilikti is-sharanyń sońynda Ishki ister mınıstrliginiń resmı ókili Shyńǵys Alekeshev Qaırat Jumabekovtiń erligi jaıynda túsirilgen beınefılm barlyq mektepte kórsetiletinin, sol arqyly batyrdyń qaısarlyǵyn óskeleń urpaqtyń boıyna sińirý qajettigin atap ótti.
Qaraǵandy oblysy