Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda ótken BRIKS-tiń H Parlamenttik forýmyna qatysty. Ekikúndik jıyn aıasynda halyqaralyq qatynastar júıesiniń tıimdiligin arttyrý, kópjaqty saýda júıesin nyǵaıtý, jahandyq daǵdarystardyń saldaryna qarsy turý máselelerinde parlamenttiń róli, sondaı-aq gýmanıtarlyq jáne mádenı salalarda parlamentaralyq yntymaqtastyqtyń keleshegi talqylanyp jatyr.
Máýlen Áshimbaev kezdesýge qatysýshylarǵa iltıpat bildirip, atalǵan forým álem eleýli syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyrǵan kezeńde ótip jatqanyna nazar aýdardy. Búginde ekonomıkalyq jáne klımattyq daǵdarystardyń saldarynan geosaıası shıelenis odan ári ýshyǵyp turǵany belgili. Qazaqstan Parlamenti Senatynyń spıkeri osyndaı jaǵdaıda teketiresti azaıtý jáne álemde qaýipsizdik pen turaqtylyqty qamtamasyz etetin tıimdi sheshimder tabý mańyzdy mindet ekenin atap ótti.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev qasań dúnıetanym stereotıpterin eńserý jáne ashyqtyq pen syndarly yntymaqtastyq negizderin nyǵaıtý qajettigin únemi aıtyp keledi. Qazaqstan qaýipsiz jáne teńgerimdi álem qurýǵa arnalǵan tyń tásilder usynatyn BRIKS sııaqty mańyzdy halyqaralyq uıymdarmen seriktestikti odan ári arttyrýdy belsendi túrde qoldaıdy. Bul ustanym Qazaqstannyń halyqaralyq jáne óńirlik turaqtylyqty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan saıasatymen úndes», dedi M.Áshimbaev.
Sondaı-aq Senat tóraǵasy senim daǵdarysyn eńserý jáne halyqtar men memleketter arasyndaǵy baılanystardy odan ári nyǵaıtý isinde parlamenttik dıplomatııany barynsha tıimdi paıdalanýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Osyǵan baılanysty Máýlen Áshimbaev parlamentaralyq ózara is-qımyldyń birqatar negizgi baǵyttaryn atap ótti.
«Azyq-túlik qaýipsizdigi parlamentaralyq ózara is-qımyldyń basym baǵyttarynyń biri ekeni belgili. Búgingi geosaıası týrbýlenttilik jáne jahandyq klımattyq ózgerister jaǵdaıynda bul salanyń mańyzy artyp otyr. Qazirgi tańda BRIKS elderiniń aýylsharýashylyq salasyndaǵy ortaq áleýeti jalpy álemdik múmkindiktiń jartysynan asady. TMD elderi, onyń ishinde Qazaqstan da mańyzdy agroındýstrııalyq áleýetke ıe. Qazir álemde azyq-túliktiń turaqty jáne boljamdy baǵasy, logıstıkalyq tizbekterdiń qaýipsizdigi, sý jáne jer resýrstaryn tıimdi paıdalaný jolynda ınnovasııany engizý asa mańyzdy másele. Osy baǵyttaǵy birlesken qadamdar azyq-túlik teńgerimsizdigin azaıtýǵa yqpal etip, elderimizdiń turaqty damýyna eleýli úles qosar edi», dedi M.Áshimbaev.
Sonymen qatar Palata spıkeri Ornyqty damý maqsattaryna qol jetkizýde parlamentaralyq ózara is-qımyl mańyzdy ról atqaratynyn tilge tıek etti. Ol bul baǵyttaǵy jumysty odan ári arttyrý úshin Qazaqstanda Ornyqty damý salasyndaǵy ulttyq maqsattar men mindetterdiń iske asyrylýyna monıtorıng júrgizý jónindegi Parlamenttik komıssııa qurylǵanyn aıtty.
«Ornyqty damý baǵytynda parlamentaralyq dıalog ornatý úshin arnaıy platforma qurýdy usynamyz. Mundaı bastama BRIKS jáne TMD elderiniń parlamentterine Ornyqty damý maqsattaryna qol jetkizý jolynda birlesip jumys isteýge múmkindik beredi. О́zara is-qımyldyń taǵy bir keleshektegi baǵyty – ǵylym, jańa tehnologııalar men ınnovasııalar salasy. Bul sala bizdiń elderimizdiń básekege qabilettiligin arttyrýda aıryqsha mánge ıe jáne ekonomıkalyq ósýdiń mańyzdy faktory ekeni anyq», dedi Senat tóraǵasy.
Parlamentaralyq is-qımyldy jandandyratyn kelesi baǵyt – sıfrlyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý. Máýlen Áshimbaevtyń aıtýynsha, kıberqaýipsizdik, derekterdi qorǵaý, elektrondyq kommersııa salasyndaǵy zańnamany jetildirý baǵyttarynda depýtattardyń birlesip jumys isteýi jáne sıfrlyq baǵytty retteý sektorynda tájirıbe almasý erekshe mańyzǵa ıe.
Forým jumysyna Ázerbaıjan, Armenııa, Belarýs, Brazılııa, Mysyr, Úndistan, Iran, Qytaı, Qyrǵyzstan, BAÁ, Reseı, Tájikstan, О́zbekstan, Efıopııa, Ońtústik Afrıka parlamentteriniń ókilderi qatysty. Is-shara kezinde Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın sóz sóılep, forýmǵa qatysýshylarǵa iltıpat bildirdi.
Sonymen qatar Forým aıasynda Máýlen Áshimbaev sheteldik áriptesterimen birqatar ekijaqty kezdesýler ótkizdi. О́zbekstan Respýblıkasy Olıı Májilisi Senatynyń tóraǵasy Tanzıla Narbaevamen kezdesýde eki eldiń parlamentaralyq baılanystaryn damytý keleshegi jáne óńirlik yntymaqtastyqty odan ári keńeıtý máseleleri talqylandy. Atap aıtqanda, taraptar «Ortalyq Azııa – 2040» strategııasyn iske asyrý aıasyndaǵy birlesken jumys týraly pikir almasty.
Odan bólek, Senat spıkeri Iran Májilisiniń tóraǵasy Mohammed-Bager Galıbafpen kezdesip, eki eldiń parlamentaralyq yntymaqtastyǵyn nyǵaıtý barysyna toqtaldy. Máýlen Áshimbaev Qazaqstan men Iran arasyndaǵy qarym-qatynas kóptegen salada qarqyndy damyp kele jatqanyn atap ótti. Búginde ózara syndarly saıası dıalog jolǵa qoıyldy, berik sharttyq-quqyqtyq baza qalyptasty. Ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq baılanystar da nyǵaıyp keledi. Osyǵan baılanysty taraptar eki memlekettiń parlamentteri arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa múddeli ekenderin bildirdi.