Qyzmet babymen álemniń talaı memleketterine jolym tústi. Dittep barǵan sharýańnan bólek, sol eldiń salt-dástúr, mádenıetine, memlekettiń qurylymyna úńile júresiń. Halqymyzda «jaqsydan úıren, jamannan jıren» degen ataly sóz bar ǵoı. Maǵan kezinde Elbasymyzdyń ózi erekshe mán bergen Sıngapýr eliniń memlekettik qurylymy erekshe unady. Kúni keshe ǵana aǵylshyn memleketiniń otary bolǵan, qedeı-kepshik el bodandyq qamytyn moınynan sypyrǵannan keıingi azdaǵan jyldarda aıaǵynan qaz turyp, dúnıejúziniń órkenıetti elderi sanasatyndaı qýatty memleketke aınaldy. Bes jarym mıllıondaı halqy bar eldiń basshysy Lı Kýan Iý qyryq jyldyń ishinde Sıngapýrda halyqtyń qoldaýymen sybaılas jemqorlyqty aýyzdyqtap, memlekettik qyzmetti eń abyroıly mansap dárejesine jetkizdi. Halqy kedeıshilikten qutylyp, dáýletti elge aınaldy. Bizdiń Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev ta osyndaı irgeli memleketterdiń jaqsy tájirıbesin úlgige alyp, Qazaqstandy qýatty memleketterdiń qataryna qosty.
Elbasynyń Jarlyǵymen jańadan Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi qurylǵandyǵy ózderińizge málim. Osyǵan oraı, agenttiktiń Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamentiniń basshysynyń buıryǵymen departament janynan 11 músheden turatyn Qoǵamdyq keńes uıymdastyryldy. Qoǵamdyq keńestiń quramyna saıası partııa, jergilikti ókiletti organdardyń jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi, sondaı-aq oblystyq kásipkerler palatasynyń tóraǵasy engizildi.
Az-kem túsinik bere ketsek, qoǵamdyq keńes – Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamenti janyndaǵy konsýltatıvtik-keńesshi organ bolyp tabylady. Qoǵamdyq keńes óz qyzmetinde Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasyn, «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly» jáne «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter týraly» Qazaqstan Respýblıkasy zandaryn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń basqa da normatıvtik quqyqtyq aktilerin, sondaı-aq belgilengen erejeni basshylyqqa alady.
Qoǵamdyq keńestiń maqsaty, birinshiden, memlekettiń sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasatyn qoldaý, qoǵam ómiriniń barlyq salalarynda sybaılas jemqorlyq deńgeıin tómendetý, sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl sharalaryn jetildirý, memlekettiń úkimettik emes uıymdarmen jáne halyqpen ózara is-qımylyn jandandyrý.
Ekinshiden, memlekettik organdardyń, úkimettik emes jáne qoǵamdyq uıymdardyń, qoǵam qaıratkerleriniń jáne el turǵyndarynyń kúshterin azamattardyń qajettilikterin qanaǵattandyrýǵa, halyqtyń memlekettik organdarmen qarym-qatynasyn ońaılatýǵa jáne qoǵam ómiriniń barlyq salalarynda halyqty qoljetimdi joǵary sapaly qyzmettermen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Sondaı-aq, sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl boıynsha júrgiziletin jumystar sheginde, halyqqa memlekettik qyzmetter kórsetý kezinde memleketpen jáne azamattyq qoǵammen baılanysty qamtamasyz etý, jeke jáne zańdy tulǵalarmen, úkimettik emes uıymdarmen ózara is- qımyl jáne yntymaqtastyq jasaýǵa qyzmet etedi. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl sharalaryn jetildirýge jáne memlekettik organdardyń memlekettik qyzmetterdi sapaly usynýyn damytýǵa járdemdesedi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy turǵyndary úsh mıllıonǵa jeteǵabyl irgeli aımaq. Halyq kóp bolǵannan keıin jarqyn istermen qatar kóleńkeli jaǵdaılar da jıi oryn alatyndyǵy belgili. Ásirese, memlekettik qyzmette júrgen keı azamattar óz mindetine enetin laýazymdyq nusqaýlardy, memlekettik zańnamalardy bile bermeıdi. Ústeldi toqpaqtap jumys talap etetin, adamdardyń aryna tıip, jábirlep oıyna kelgenin isteıtin, baqyraýyq bastyqtardyń zamany ótti. Qazaqstan – zaıyrly memleket. Álemdegi eń ozyq otyz memlekettiń qataryna enýge jaqsy talpynysy bar, aldyna úlken maqsat qoıǵan, Ortalyq Azııada shoqtyǵy bıik el. Otanymyzdyń tiregi – memlekettik qyzmetkerler osy údeden shyǵýy tıis.
Jaqynda Saryaǵash qalasynda ótken alqaly jıynda departament basshysy Murat Ahmetov Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń jumysyn oblystaǵy atqarylar sharýalarmen shendestirip baıandama jasady.
Kópshiliktiń túsinbeı júrgen túıtkildi saýaldarynyń túıinin tarqatty.
Sol kúni Murat Ahmetov Saryaǵash aýdany ákimdiginiń ǵımaratynda qoǵamdyq keńes tóraǵasy, oblystyq tártiptik keńes múshelerimen birge jeke máseleler boıynsha azamattardy qabyldady.
Qurkeles aýyldyq okrýgi áıelder keńesiniń tóraıymy Ásııa Qasymbekova memlekettik qyzmetkerlerdiń aýysý tártibin surasa, aýdandyq ekonomıka jáne qarjy bólimi basshysynyń orynbasary Murat Júsipovtiń bilgisi keletini memlekettik satyp alý tártibi jaıly. Ekeýi de mańyzdy suraq. Ásirese, memlekettik satyp alý kezinde bir kúndik kásipkerler ádeıi eń tómen baǵa qoıyp, jeńimpaz bolyp tabylǵanymen kelisim-shartqa qol qoımaı, mekenjaıyn taptyrmaı ketedi.
Ony joıdyqsyz dep tanyp, ekinshi márte konkýrs ótkizgende taǵy bir qaladan álgindeı fırma tabylyp, on mıllıon teńgege jasalatyn jumysty on myń teńgege jasap bererin aıtyp, qujat túzedi. Konkýrs boıynsha jeńimpaz atanǵanymen ol qarasyn da kórsetpeıdi. Ýaqyt tyǵyz, jumys oryndalý úshin tapsyrys berýshi mekeme áleýetti kásipkerge bir kózden qarjy bólýge sheshim qabyldaıdy. Kelisimshart jasaıdy. Al, ol zań talaby boıynsha sybaılas jemqorlyqqa jaǵdaı týǵyzatyn amal bolyp baǵalanyp, tártiptik keńeste memlekettik qyzmetkerlerdiń máselesi qaralady.
Murat Jambyluly osy jáne test tapsyrý, konkýrsqa habarlandyrý berý, turǵyndardyń aryz-shaǵymyn mezgilinde qaraý máseleleri boıynsha tolymdy jaýap berdi.
Bul saýaldardy retteýge qoǵamdyq keńestiń de orny aıryqsha. Qabyldanǵan zańdardyń bári tushymdy, barlyq talaptarǵa jaýap beredi deýge bolmaıdy. Álgindeı sybaılas jemqorlyq áreketterine eriksiz jol ashatyn talaptardy jetildirip, tolyqtyrý engizýde buqaramen erkin baılanystaǵy qoǵamdyq keńes jaqsy kómek bere alady dep oılaımyz. Qoǵamdyq keńestiń mindetine sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımylǵa baǵyttalǵan baǵdarlamadan bólek, qoǵamdyq monıtorıng qorytyndylarynyń nátıjesi boıynsha azamattyq qoǵamnyń usynystaryn talqylaý jatady.
«Bir kózden» konkýrs jeńimpazyn tanýdyń sybaılas jemqorlyqqa jol ashatynyn aıttyq. Ondaıǵa uryndyrmas úshin sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúrestiń ádisteri men nysandaryn jetildirý máseleleri boıynsha usynystar daıyndap quzyretti oryndarǵa jetkizý de qoǵamdyq keńestiń mindeti. Sondaı-aq, kásipkerlik sýbektileriniń zańdy múddelerin qorǵaýmen baılanysty quqyq qorǵaý qyzmetin retteıtin quqyqtyq normalar boıynsha usynystar ázirleý búgingi kúnniń mańyzdy talaptarynyń biregeıi.
Menińshe, qoǵamdyq keńes elimizdi sybaılas jemqorlyq sııaqty indetten saýyqtyrýǵa, agenttikke memlekettik qyzmetke qoıylatyn talaptardy oryndaýǵa baılanysty jaqsy járdemshi bola alady.
Sóz basynda aıtqandaı, Sıngapýr memleketi sııaqty sybaılas jemqorlyqty buǵaýlaý úshin ne isteý kerek?!
Eń aldymen, halyqtyń bılikke degen senimin nyǵaıtý sharalaryn qolǵa alý qajet. Memlekettik qyzmetkerdiń eń birinshi mindeti – halyqqa adal qyzmet etý, kerek bolǵan jaǵdaıda óz múddesinen el múddesin joǵary qoıý.
Búginde quqyq qorǵaý organdaryna halyqtyń senimi azaıyp ketti. Kináli ózderi. Aq-adal maldy urlaýshylardyń ishinde ýchaskelik polıseılerdiń júrýi, zorlyqshyl qaltalylardyń sotta zábir kórgen jaqtyń quqyǵyn aıaqasty etip, aman-esen qutylyp ketýi ómirde kezdesip turatyn jaǵdaı.
Sondyqtan quqyq qorǵaý organdarynyń basshylarymen birlesip atqaratyn jumys jetkilikti.
Memleket basshysy N.Á.Nazarbaev ta halyqqa jyl saıynǵy Joldaýynda sybaılas jemqorlyqty joıyp, básekege qabiletti órkenıetti elderdiń qataryna kirýdiń strategııalyq josparyn túzip keledi.
Sybaılas jemqorlyq – memleketke abyroı bermeıdi, táýelsizdikke qater. Al, táýelsizdik – bizdiń eń basty quńdylyǵymyz.
Ábilqasym DOSBOLOV,
Ońtústik Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń depýtaty, Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha departamenti janynan qurylǵan qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy.
ShYMKENT.