Qazaqstandyqtar ózderiniń derbes derekteri kez-kelgen ýaqytta hakerlerdiń nysanasyna iligýi múmkin ekenine daıyn bolýy qajet. Bul týraly Medısınalyq tehnologııalar jáne aqparattyq júıeler ortalyǵynyń (MTAJO) aqparattyq qaýipsizdik máseleleri boıynsha sarapshy-trenerleri málimdedi.
Sarapshylar eldi jedel sıfrlandyrý jaǵdaıynda aqparatty qorǵaý máselesiniń de mańyzy artyp, birinshi kezekke shyǵatynyn atady. Jańa tehnologııalar men servısterdi engizý azamattar men uıymdardyń óz derekterin qorǵaý qajettigin túsinýinen áldeqaıda jyldam júrip jatyr.
Ortalyq bul rette aqparattyq qaýipsizdik deńgeıin arttyrýǵa arnalǵan birqatar keńes usynady:
Kópfaktorly aýtentıfıkasııany (KFA) ornatý jáne qoldaný. KFA ekinshi kanal, mysaly, SMS nemese qoldanba-aýtentıfıkator arqyly qosymsha rastaýdy talap etip, qaýipsizdikti kúsheıtedi. Bul alaıaqtardyń jumysyn aıtarlyqtaı qıyndatady. Qoǵamdyq Wi-Fi jelilerine qosylǵanda VPN paıdalaný. Qoǵamdyq Wi-Fi jelilerine qosylǵan jaǵdaıda VPN qoldanyńyz. Bul sizdiń derekterdi ásirese onlaın satyp alý nemese bank esepshottaryna qoljetimdilik berý kezinde basqalardyń bilip qoıýynan qorǵaıdy. Bekap jáne derekterdi qalpyna keltirý. Derekterdiń rezervtik kóshirmelerin turaqty qurý jáne qalpyna keltirý josparlaryn tekserip otyrý – qaýipsizdiktiń irgeli sharalary bolyp tabylady. Apat jaǵdaılarynda derekterdi joǵaltýdan abaı bolý úshin kóshirmelerdi túrli aqparat tasymaldaǵyshtarda jáne ártúrli jerde saqtaý mańyzdy. Qupııasózder menedjerin paıdalaný. Qupııasóz menedjerleri árbir akkaýnt úshin biregeı ári qıyn qupııasózder qurýǵa jáne olardy saqtaýǵa múmkindik beredi. Bul bir qupııasózdi ártúrli saıtta qoldaný táýekelin azaıtady. Bul ásirese fıshıng qaýpi tóngen jaǵdaılarda mańyzdy. Qaýipsizdik týraly eskertýlerdi eleýsiz qaldyrmańyz. Eger braýzer nemese vırýsqa qarsy baǵdarlama kúdikti saıt nemese baǵdarlama týraly eskertý jasasa, ony elemeı ótip ketpeńiz. Abaı bolyp, yqtımal qaýiptiń aldyn alǵan durys.Sarapshylar aqparattyq qaýipsizdik turaqty nazar aýdarýdy jáne ony kúsheıtip otyrýdy qajet etetinin aıtyp sózin túıindedi:
«Bizdiń árbirimiz derekterdi qorǵaý – úzdiksiz prosess ekenin túsinýimiz kerek, ol bilimdi jáne sol bilimdi udaıy jańartyp otyrýdy, sondaı-aq zamanaýı tehnologııalardy qoldanýdy qajet etedi».
MTAJO ortalyǵynda aqparattyq qaýipsizdikke arnalǵan oqý sharasy iske qosyldy. Ortalyq 12 jyldan beri QR Prezıdenti is basqarmasy júıesiniń jáne ózge de uıymdardyń qyzmetkerlerin oqytýmen aınalysady. Osy ýaqyt aralyǵynda munda 17 myńnan astam adam oqyp, bilim aldy.