Tuńǵysh Ulttyq quryltaı 2022 jyly 16 maýsymda Ulytaýda ótkeni málim. Kóptegen oı ortaǵa túsip, usynystar aıtylǵan sol bir keleli keńeste Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ult uıasy Ulytaýda Rámizder alańyn salý týraly bastama kóterdi.
El Prezıdenti «Munda qazaqtyń birligin áıgileıtin sáýletti nysan turýy kerek. Men Áýlıetaýdyń eteginde Memlekettik rámizder alańyn ashýdy tapsyramyn. Qasıetti óńirde kók baıraǵymyz asqaqtap turýǵa tıis. Sol arqyly urpaqtar sabaqtastyǵy jalǵasyp jatqanyn kórsetemiz. Tamyry tereń memlekettigimizdiń jańa dáýiri bastalǵanyn bildiremiz», degen edi.
Prezıdent tapsyrmasy oryndaldy. Konstıtýsııa kúni qarsańynda Ulytaýdyń baýraıynda, Áýlıetaýdyń eteginde «Tańbaly tas» – Memlekettik rámizder alańy saltanatty jaǵdaıda ashyldy.
Alańnyń qaq ortasynda «Tańbaly tas» qoıylǵan. Munda qazaqtyń barlyq rýynyń tańbalary bederlengen. El arasyndaǵy aýyzsha tarıhta Tańbaly tas jońǵar basqynshylyǵyna qarsy kúreske jıylǵan úsh júzdiń balasy bas qosqan jıynda ár rý óz tańbasyn tasqa qashap qaldyrý arqyly paıda bolǵan desedi. Klassık-jazýshy Ǵabıt Músirepov: «Biz XV ǵasyrda «qazaq» degen el bolyp birikkenimizdi Ulytaýdyń kók tasyna qashap basqan rý tańbalarymen kýálandyrǵan el edik. «Birigemiz, bir el bolamyz» dep anttasqanymyz da sol, Konstıtýsııamyz da sol – tasqa basylǵan tańba», dep jazyp ketken eken. Bul týraly akademık Jabaıhan Ábdildın de «Tańbaly tas – qazaqtyń tasqa qashap jazǵan tuńǵysh Konstıtýsııasy» degen bolatyn. Ulytaý oblysynyń ákimi Berik Ábdiǵalıuly alańdy ashý rásiminde sóılegen sózinde «Tańbaly tas» – tek birlikti kóksegen qazaq rýlarynyń tańbasy túsken tas. Bul – rýǵa bólinbeıtin, kerisinshe rýdan quralatyn halqymyzdyń dala hattamasy», degen baǵa berdi.
Mine, ultymyz úshin osynshalyq qasıetti Tańbaly tas sýretshi-monýmentshi, Kórkemóner akademııasynyń korrespondent-múshesi Ǵazız Eshkenovtiń qolymen qaıta qashalyp, Ulytaý baýraıynan máńgilikke oryn tepti.
Munda ornatylǵan tórt bareleftiń árbiriniń óz ereksheligi bar. Aıtalyq, «Túrki qaǵanaty» barelefi negizin Býmyn qaǵan qalaǵan, Qytaı jeriniń teristiginen Qap taýyna deıingi Uly dalaǵa ıelik etken babalar tarıhynan belgi beredi. Al Túrki qaǵanaty – bizdiń eldigimizdiń, memleketimizdiń túp-tamyry. «Altyn Orda» barelefi Joshy ulysynan bastaý alǵan Uly dalanyń aıbynyn asqaqtatqan zamandardy kóz aldymyzǵa ákeledi.
Ulytaý dalasy – qazaq tarıhymen bite qaınasqan, talaı taǵdyrsheshti oqıǵalardyń kýási. Tól tarıhymyzdyń aıtýly kezeńi Qazaq handyǵy tusynda qalyń qaýym osy kıeli ólkede el bılegen handardy aq kıizge kóterip, taqqa otyrǵyzǵan. Ulytaý – taýdyń ǵana aty emes, Ulytaý – qazaq, uly dala, erkindik, bátýa-birlik, tatýlyq degen túsinikter bite qaınasqan birtutas uǵym. «Qazaq handyǵy» barelefinde ultymyzdyń keıingi tórtǵasyrlyq dańqty joly tamasha beınelengen.
Tórtinshi barelef – Táýelsiz Qazaqstannyń ustanymyn tanytatyn tarıh taqtasy. Azattyq ańsaǵan qazaq eliniń qymbat qazynasy Táýelsizdiktiń mán-mańyzyn aıshyqtaıdy, tamyry tereń memlekettigimizdiń jańa dáýiri bastalǵanyn sýretteıdi.
Qazaqstannyń tarıhı jáne geografııalyq ortalyǵy, Eýrazııa qurlyǵyndaǵy mádenıet tarıhynda erekshe oryn alatyn aımaq bolyp sanalatyn Ulytaý baýraıynda budan bylaı elimizdiń kók baıraǵy máńgi jelbirep turatyn boldy.
Ulytaý oblysy