Áskerge shaqyrý bastaldy

Jýyrda Soltústik Qazaqstan oblysy qorǵanys isteri depar­tamentiniń kezekti áskerge sha­qyrý bóliminiń bastyǵy Ánýar Ybyraevqa jolyǵyp, biraz máli­metke qanyqqan edik. Ol bıyl da ob­lysymyzdan 500 jastyń ás­kerge shaqyrylatynyn aıtty. Al bar­lyq esepte turǵan 14 097 jas­tyń ishinen 743 adam qazir áskerge ­barýdan bas tartyp, qashyp júr­gen kórinedi.

«Ákimshilik quqyq buzýshylyq kodeksiniń 647-babyna sáıkes áskerge shaqyrǵanǵa sebepsiz kel­megen adamdarǵa 5 AEK kóle­minde aıyppul salynady. Al 387-bap­qa sáıkes áskerge barýdan bas tartqandarǵa 1 000 AEK kóle­minde aıyppul nemese 400 saǵat qoǵamdyq jumys nemese 1 jylǵa de­ıin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy beriledi. Al Qorǵanys mınıstrligi tarapynan áskerdiń tartymdylyǵy týraly kóptegen shara jasalǵan. Mınıstrlik Qar­jy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigimen kelisý arqyly áskerge alynǵandarǵa mıkronesıeler bo­ıynsha «kredıttik kanıkýl» berýge qol jetkizdi. Demek áskerı mindetin atqarý kezeńinde sarbazdar nesıe qaryzdary men olardyń ósim paıyzyn tóleýden bosatylady», deıdi Á.Ybyraev.

Sondaı-aq onyń aıtýynsha, Qorǵanys mınıstrligi 2022 jyl­dyń 22 qazanynda elimizdiń 70-ten asa JOO-symen áskerı qyzme­­tin ótegenderge oqý ornynyń esebi­nen oqytýǵa oryndar berý týraly kelisimge qol qoıǵan. Áskerı mindetin ótep kelgen azamat eki jyl kóleminde bul jeńildikti ala alady.

О́kinishtisi, qazir áskerimizde túrli keleńsiz oqıǵa kóbeıip tur. «Bir jylǵa qoıan terisi de shy­­daıdy» desek te, buzyq áre­ket­ter áskerde de jıi kórinis be­rip, oǵan barǵysy kelmeıtinder sany kóbeıip keledi. Qazir keıingi kel­gen­derdi tipti basyný, uryp-soǵý ǵana emes, qylmysqa ıtermeleý, máj­búr etý de jıi estilip turady. Munyń basty sebebi ofıserler­diń óz mindetin laıyqty oryndaı almaıtynynda sııaqty. Túngi kazarmany olar buzaqylardyń bıligine tastap, úıine ketedi. Al túnde eki ıyǵyn julyp jep júrgen buzaqylar erikken áreketterine kirisip, jastarǵa, jýastarǵa álim­jettik kórsetedi. Eger ofıserler kezekpen kazarmaǵa jatyp, kezekshilik atqarsa, mundaıǵa jol berilmes edi. Keıde tipti ofı­­serlerdiń ózderi sarbazdardy urady eken degen áńgimeler estip qalamyz. Mundaıdy, árı­ne, óziniń áskerı antyn buzǵandyq dep taný kerek. О́ıtkeni ókimet olardy elimizdi qorǵaıtyn, ebi men tásili jetilgen, kásibı daıyn­dyǵy joǵary, patrıottyq sezim­degi ­sarbazdardy tárbıelesin dep ­bes jyl boıy tegin oqytyp, daıyn­dady. Al mynadaı qylyq­tar óki­mettiń maqsatyna múlde ke­re­ǵar. Sarbazdardy uryp-soqqan jerde eshqandaı patrıotızm bolmasy belgili. Kerisinshe, olarda Otanǵa degen jekkórýshilik oıanady.

Byltyrǵy qyrkúıek aıynda «Batyl toıtarys-2023» atty strategııalyq komandalyq-shtab­tyq áskerı oqý-jattyǵý jıy­nyn­­da Prezı­dent Qasym-Jomart Toqaev: «Qazaq­stan armııasy kez kelgen syn-qaterge daıyn bolýy qajet. Bul – zamanaýı ári kásibı áskerge qoıylatyn basty talap. Bizdiń bir ǵana Otanymyz bar. Ol – Qazaqstan. Elimizdi, jerimizdi, aza­mattarymyzdyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, olardy qorǵaý – barshamyzǵa or­taq qasıetti paryz!» degen edi. Ofı­serlerimizdiń basty baǵdary osy bolýy kerek. Al sarbazdardy uryp-soǵýmen eshkim eshqandaı jaqsy nátıje kórsete almaıdy. Tártip buzǵandar bolsa, ondaılardy zańdy túrde jazalaýǵa arnal­ǵan oqshaýlaıtyn oryndar bar, biraq qol jumsaýmen eshkimdi túze­týge bolmaıdy.

Kórshimizdiń balasy bıyl ás­kerge shaqyrylýy kerek-ti. Qazir sheshesi balasyn áskerden alyp qalýdyń qamymen zyr júgirip júr. Balanyń óziniń de áskerge barǵysy joq. «Nurjan, áskerge barǵyń kelmeı me?» dep suraǵan edim, at-tonyn ala qashty. Ne se­bepti barǵyń kelmeıdi desem: «Uryp-soǵady eken, ómir boıy múge­dek bolyp qalýym múmkin ǵoı, ondaı jerge qalaı baramyn», dedi bala.

Mine, bizdiń ásker týraly qazir osyndaı túsinik ábden qalyptas­qan. Keleńsiz dúnıeniń habary tez taraıdy, jappaı tártipsizdik bolmaǵanymen, ár jerde bir bolyp qalǵan soraqy oqıǵalar qa­zir áskerdiń jalpy sıpatyna aınalyp ketken. Sondyqtan ásker basshylyǵynyń mindeti áskerı qyzmettiń tartymdylyǵyn, Otan­ǵa qyzmettiń baǵalanatynyn na­sıhattaý abzal.

Soltústik Qazaqstan oblysy