Astana qalasynda ótken V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynyń baǵdarlamasyna tuńǵysh ret qusbegilik saıysy endi. Ala jazdaı túlekke otyrǵyzyp, etin qatyryp, dúbirli dodaǵa qosqan qyrandarynyń qyraǵylyǵyn kórsetken saıatshylardyń saqa ónerine kópshilik tánti boldy.
Araǵa eki jyl salyp uıymdastyrylatyn etnosport alamany besinshi ret jalaýyn jelbiretse, qusbegilerdiń bekzada ónerin dáripteýshiler dittegen maqsatyna osy joly ǵana qol jetkizdi. Búrkit, qarshyǵa, ıtelgi qustary boıynsha synǵa túsken qusbegiler aldymen qolǵa shaqyrýdan saıyssa, ekinshi kúni qyrandarynyń qyraǵylyǵyn synap, shyrǵaǵa salýdan dodaǵa tústi. «Kóshpeliler álemi» etnoaýylynda ótken qusbegilik saıysty tamashalaýǵa shetelden kelgen týrısterdiń shoǵyry qalyń boldy. Bul ata-babalarymyzdyń baıyrǵy óneriniń júlgesin búginge jalǵap kele jatqan qusbegilermen taıtalasqa túsken sheteldik saıatshylardyń da qyran baptaýǵa degen qulshynysy qýantty.
Qusbegilik federasııasynyń vıse-prezıdenti Baǵdat Múptekeqyzy eki kúnge ulasqan saıatshylar saıysynyń irikteý, jartylaı fınaldyq tartysyna kórermen kóp jınalǵanyn atap ótti. «Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynyń tórtinshi saıys kúninde synǵa túsken qusbegilerdiń dodasy kókpardyń fınaldyq saıysymen bir kúnde, bir ýaqytta ótkenine qaramastan, jankúıerlerdiń shoǵyry qalyń boldy. Tipti qusbegilik tartysynyń bıleti kúni buryn túgeldeı satylyp ta ketipti. Kórermender arasynda sheteldikter óte kóp boldy. Bizdiń maqsatymyz da osy edi. Ulyq ónerimizdi, babalarymyzdan muraǵa qalǵan qusbegilikti qalaı qasterlep kele jatqanymyzdy dúnıe júziniń nazaryna usynsaq dep talpynyp, qam-qareket jasap kelemiz. Erkindiktiń, alǵyrlyqtyń rámizi sanalatyn qyran qustardyń qyraǵylyǵyna qyzyǵýshylardyń da qatary artqany qýantady», deıdi Baǵdat Múptekeqyzy.
Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary 2014 jyldan beri turaqty ótkizilip keledi. Qyrǵyzstanda úsh márte, Túrkııada bir ret uıymdastyrylǵan dúbirli dodaǵa qusbegilik saıysyn qosý jóninde federasııa talpynys jasaǵanymen, nátıje shyqpaǵan. «О́z elimizde ótetin uly alamanda memleketimizdiń rámizi sanalatyn kók týymyzda beınelengen erkindiktiń belgisi qyran qusymyzdyń mártebesin nege asyrmaımyz? Osy maqsatqa uıyp, búrkit, qarshyǵa, ıtelgi qustarynyń qasıetin dúnıe júzine kórsetýge barymyzdy saldyq. Táýbe, tuńǵysh ret ótken qusbegilik saıysyna 10 elden saıatshylar kelip qatysty. Keleshekte kókjıegi keńı túspek», dedi ulttyq sport qaıratkeri.
Qusbegilik saıysynda jeńimpaz atanǵan búrkitshige temir tulpar tartý etip, mereıin ósirgen kásipker Talǵat Saqan qyran búrkittiń kók týymyzda beınelenýi rýhymyzdyń asqaq ekenin áıgileı túsetinin aıtady. «Astana qalasynda ótken Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynyń ashylý saltanaty shildede Parıjde ótken HHHIII jazǵy Olımpıadanyń ashylý saltanatynan kem soqqan joq, tipti mádenı kórkemdigi jaǵynan asyp tústi. Qusbegilik federasııasynyń prezıdenti Berik Ýálı myrza arnaıy shaqyrǵan soń, el mereıin asyrǵan sańlaqtardy qoldaý maqsatynda búrkitshiler arasynda top jarǵan Serikbek Kúntýǵanǵa avtokólik tartý ettim. Qusbegiler arasynda búrkit salýdan synǵa túsýshilerdiń jeńimpazyna temir tulpar syılaýdyń ózindik máni bar. Kók týymyzda qalyqtaǵan qyran beınesi asqaqtyǵymyzdy aıqyndap, keleshekte elimizdiń tek kókke qaraı samǵaıtynyn áıgileıdi. Bizdiń Q4 Tulpar kompanııasy elimizdiń salt-dástúrin, mádenıetin, ónerin, sportyn, ǵylymyn ulyqtaıtyn is-sharalarǵa árqashan qoldaý bildirip keledi. Jýyrda Abaı oblysynda ótken «Shyǵys Altyn taıy» at báıgesine de eki kólikti báıgeniń júldesine baıladyq. Jýyrda 100 ıgi is chellendjin bastap, elimizdiń kásipkerlerine úndeý joldadyq. Mine, sol bataly bastamanyń alǵashqy ıgiligin Astanada ótken kóshpeliler oıyndarynda jurtqa usynyp, qusbegilerdiń mereıin ósirdik. Ulttyq qundylyǵymyzdy ulyqtap júrgen azamattar qandaı qurmet-qoshemetke de laıyq», degen kásipker etnosport dodasy tól ónerimizdiń damýyna erekshe serpin beretinin jetkizdi.
Kásipker «Aǵaıynnyń aty ozǵansha, aýyldastyń taıy ozsyn» degen ataly sózge toqtap, búrkit salýdan júldeli II oryn ıelengen jerlesi, Úrjar aýdanynyń týmasy, búrkitshi Erzat Baıqadamovqa da temir tulpar syılady. Kásipker qusbegilik ónerdiń kez kelgen janǵa qonbaıtynyn, ulyq ónerdiń aýyrtpalyǵyn arqalap, qıyndyǵyna shydap kele jatqan jandar qashanda qurmetke laıyq ekenin aıtty.
Elorda tórin apta boıy dúbirge bólegen Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary qusbegiliktiń órkendeýine serpin berýge tıis. Elimizde qusbegilik federasııasy qurylyp, Ulttyq sport qaýymdastyǵynyń quramyna endi. Memleket tarapynan qoldaý kórsetilip, damýyna serpin berilip, federasııasynyń jumysy júıeli jolǵa qoıyldy. «Kóshpeliler oıyndaryna qatysýǵa kelgen delegasııa músheleri federasııanyń jumysyna oń baǵasyn berdi. Saıysty ótkizý erejesin aǵylshyn tiline aýdarýdy usyndy. Sóıtip, óz elderinde bizdiń erejemiz boıynsha saıystar ótkizip, shyńdalýǵa qumbyl ekendigin baıqatty. Jalpy, Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary ulttyq sportymyz, onyń ishinde qusbegilik ónerdiń qarqyn alýyna aıtarlyqtaı serpilis boldy», deıdi federasııanyń vıse-prezıdenti B.Múptekeqyzy.
«Alǵyr» atty qyranymen búrkitshiler saıysynda top jarǵan Serikbek Kúntýǵannyń da búginde tanymaldylyǵy artqan. Babalarynan mıras bop qonǵan qusbegilikti óziniń uldaryna úıretip júrgen búrkitshi kóshpeliler oıyndary orasan isterdiń júzege asýyna qozǵaý salatyn aıtýly alaman boldy deıdi. «Qyran qusty asyraý, ony kúıin keltirip jemin berip, ishin tazalap, etin qatyrý ońaı emes. Oǵan kez kelgen jannyń tózimi shydamaıdy. Sosyn búrkit óte kekshil keledi, balapan kezinde bir qysastyq jasasań, sony ómir boıy umytpaıdy. Kóshpeliler oıyndaryna kelgen túrkııalyq, qyrǵyzstandyq, mońǵolııalyq búrkitshilerdi burynnan bilemin, aralastyǵymyz bar. Kanada, Ispanııa, Grýzııadan kelgen búrkitshilermen de tanysyp, az-kem tildestik. О́z elderinde búrkitti qolǵa úıretip, balapan shaǵynan baýlyp kele jatqan qusbegiler keleshekte de halyqaralyq týrnırlerge qatysýǵa yqylas tanytty. Ulttyq sport dárejesine kóterilgen qusbegilikti álemdik deńgeıge shyǵarý úshin osyndaı barys-kelis jıi uıymdastyrylǵany durys. Keıingi kezderi qusbegilikke elimizde de basa nazar aýdarylyp keledi. Búrkitshilerdiń saıysyna avtokólik báıgege tigilgenin biz aldyn ala bilmedik, tosyn syı boldy. Buryndary qusbegilikke asa mán bere qoımaıtyn jandar qazir bııalaıdyń ne ekenin, tomaǵany kıgizý keregin suraıdy. Qyran qustardy asyrýǵa yqylasty balalardyń da qatary qalyńdap keledi», deıdi Serikbek Kúntýǵan.
Qusbegilik federasııasy byltyr respýblıkalyq saıysty 4 ret, halyqaralyq dodany 5 márte ótkizdi. Keleshekte de bul úrdistiń júlgesi úzilmegeni abzal.