Elimizdegi joǵary oqý oryndary janyndaǵy áskerı kafedralar jumyldyrý rezervin tolyqtyryp, zapastaǵy ofıserler daıarlaýda mańyzdy mánge ıe. Degenmen barlyq bilim oshaǵynda birdeı mundaı múmkindik joq. Endigi jerde el aımaqtaryndaǵy osyndaı oqý oryndarynyń stýdentteri úshin áskerı bilikti maman ataný múmkindigi keńeıe túspek.
Almaty qalasynyń Radıoelektronıka jáne baılanys áskerı-ınjenerlik ınstıtýty serjanttar men zapastaǵy ofıserlerdi daıarlaý maqsatynda aqyly oqytýǵa azamattyq joǵary oqý oryndarynyń stýdentterin qabyldaýdy jalǵastyrady. Baǵdarlama boıynsha áskerı kafedrasy joq joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri oqı alady. Radıoelektronıka jáne baılanys áskerı-ınjenerlik ınstıtýty bastyǵynyń birinshi orynbasary, polkovnık Erjan Qabyshev oqytý túrli áskerı pánder arqyly aýqymdy daıyndyqty qamtıtynyn aıtady.
– Stýdentter radıasııalyq, hımııalyq jáne bıologııalyq qorǵanys, áskerı topografııa, atys jáne saptyq daıyndyq, jalpy taktıka sııaqty jalpy áskerı pánderdi oqıdy. Tańdaǵan mamandyqqa baılanysty pánder basty nazarǵa alyndy. Qabyldaý úderisi birneshe kezeńnen turady. Úmitkerler medısınalyq komıssııadan, psıhologııalyq testileýden, dene shynyqtyrý deńgeıin tekserýden ótedi. Irikteýdiń sońǵy kezeńi – stýdentterdiń oqý oryndaryndaǵy úlgeriminiń ortasha balyn konkýrstyq taldaý. Irikteýdiń barlyq kezeńi baqylaý komıssııasynyń qatań baqylaýynda ótedi, –deıdi E. Qabyshev.
Instıtýtta stýdentterdiń teorııalyq bilim alýyna tolyqtaı jaǵdaı jasalǵan. Dáris barysynda ınnovasııalyq tehnologııalar qoldanylyp, praktıkalyq sabaqtar men jaýyngerlik daıarlyqqa aıryqsha mán beriledi. «Zapastaǵy serjanttar», «zapastaǵy ofıserler» baǵdarlamalary stýdentterge áskerı mamandyq alýǵa ǵana emes, sonymen qatar ózderiniń kásibı daǵdylaryn edáýir keńeıtýge yqpal etedi. Mundaı biliktilik olarǵa azamattyq jáne áskerı salada jańa múmkindikterge jol ashpaq.
Zapastaǵy serjant ataǵyn alǵysy keletin stýdentterge oqý merzimi – bir jyl, al onyń quny – 250 myń teńge. Zapastaǵy ofıser bolýdy josparlaǵandar 500 myń teńge tólep eki jyl oqýy kerek. Osy baǵdarlamalar boıynsha ekinshi ret irikteý ótkizilip otyrǵanyn aıta ketken jón. О́tken oqý jylynda zapastaǵy serjanttar baǵdarlamasy negizinde 62 adam bilim alyp, olarǵa «zapastaǵy kishi serjant» ataǵy berilgen.
Atalǵan oqý oshaǵy – radıotehnıka mamandyqtary boıynsha ofıser-ınjenerlerdi daıyndaıtyn Ortalyq Azııa aýmaǵyndaǵy tuńǵysh ári jalǵyz joǵary bilim ordasy. Jalpy alǵanda, Radıoelektronıka jáne baılanys áskerı ınjenerlik ınstıtýty zenıtti zymyran, radıotehnıkalyq áskerler, avıasııany radıotehnıkamen qamtamasyz etetin baılanys bólimine bilikti ofıserlerdi, sondaı-aq áskerler men qarý-jaraqty basqarýdyń avtomattandyrylǵan júıeleriniń ınjenerlerin daıarlaıdy. Ofıserler-radıoınjenerlerdi daıarlaý 5 mamandyq negizinde júrgiziledi.
Áskerı JOO zamanaýı oqý-materıaldyq bazamen qamtamasyz etilgen. Oqý aýdıtorııalary men zerthanalary túrli radıotehnıkalyq stendtermen, kompıýterlik jáne lıngofondy tehnıkalarmen, sımýlıatorlarmen, sondaı-aq jattyǵý keshenderimen jabdyqtalǵan. Kýrsanttar teorııalyq bilimderin ınstıtýttyń oqý ortalyǵynda jetildire túsedi. Bolashaq ofıserler shynaıy jaýyngerlik tehnıkalarda tájirıbeden ótip, radıolokasııalyq beketter men baılanys áskerı tehnıkalaryna qyzmet kórsetedi.
Qolda bar málimetterge súıensek, qazirgi tańda elimizdegi 40-qa jýyq joǵary oqý ornynyń bazasynda áskerı kafedra bar. Bul kafedralarda jylyna 8 myńnan asa zapastaǵy ofıser shyńdalyp shyqsa, keıingi 4 jylda 30 myńnan asa stýdent leıtenant shenin alǵan.
ALMATY