Ult basylymy – ulttyń joqshysy. Tiliniń tiregi, qashty-qýdyǵa boı aldyrmaıtyn sabyrly yntymaqqa bastaıtyn bilegi desek bolady. Bizge qazir keshpes paryz – bardyń baǵasyn bilip, joqty túgendeý bolyp tur. Bul jerde qıqymdy qoltyǵyna qystyrmaıtyn irilik, «Az adam atqa mindim dep qasqyr bolyp jurtqa shapsa, mundaı jurtta bereke qaıdan bolsyn?» (Á. Bókeıhan) deıtin adaldyq alda tursa, «atadan balaǵa mura bolyp baı til, baıtaq jer qaldy. Qazaq – joqshy, joǵyn izdegen qýǵynshy. Qýǵynshy qandaı bolsa, mal tabylmaqshy» dep ulttyń shyryldaǵan shyn uly Ahmet Baıtursynuly aıtqan, til tirligi maltyqpaı, mura ulttyq munaraǵa aınalyp, urpaq túrli syltaýdyń toryna túspeı, ala-qula kún keshpesi aıdan anyq.
Osy jolǵa at salǵaly da úsh belesten asyp barady. Sol belester shejiresi «Egemenniń» betterinde saırap tur. Tolqyn-tolqyn býynnyń qoltańbalary da az emes. Alǵashqy kezdegi oıaný úrdisi, sergektik, serpilis, umtylys úlken-kishi, búkil ujymnyń judyryq bolyp jumylýy, shyn máninde «...gazet – halyqtyń kózi, qulaǵy hám tili» (A.Baıtursynuly) bolǵanyn kórsetti.
Sol ult isine jumylǵandardyń qatarynda Jamaldyn Ahmetov te júrdi. Ol óz isine jaýapkershilikpen qaraıtyn tehnıkalyq redaktor edi. Ol kezde búgingideı ozyq tehnologııa joqtyń qasy. Ár árip qorǵasynmen quıylyp, qaǵaz betine túsedi. Qate ketken áripti qaıta quıyp, ornalastyrý da ońaı emes. Bizben shyǵaryp alyp, durysyn ornyna qoıýyń kerek. Osynyń bári – tehnıkalyq redaktordyń mindeti. Jákeń osynyń bárin áriptesterimen qatar júrip, tııanaqty atqaratyn.
Buryn sehta kóretin, artyq-aýys áńgimege joq, tek istiń adamy, jaıdary jan Jákeńmen astana Arqaǵa kóshkennen keıin qoıan-qoltyq aralastyq. Ol kezdegi elorda búgingideı emes edi. Qala jutań bolatyn. Aıazy qaryp, aq borany uıytqı soǵatyn. Bul kúnderi onyń kóbi kem, keıde qysy da maýjyrap turady.
Egemendikterdi 1999 jyldyń aqpanynda: «Astana – qazaqtyń bir-birimen ajyramas, máńgilik tutastyǵynyń sımvoly bolýy shart. Sımvol – urpaqtarǵa úlgi», dep aıbyny asqaq, sózi mirdiń oǵyndaı Sheraǵa-Sherhan Murtaza aǵamyz bastap, basshymyz Eraǵa – Erjuman Smaıyl qostap, ózge azamattar demep barǵan edi.
«Kóp aýǵan jaqqa – qudaı da aýady» dep búgingi Astana jurt ordasyna, ıaǵnı Esildiń eki jaǵy kóńilińdi kórkeıtip, qos janaryńa shýaq syılaǵan alyp shaharǵa aınaldy. Onda jubyn jazbaı, tobyn buzbaı barǵan egemendikterdiń bir shoǵyry «kelmes saparǵa attanyp ketip», búginde seleýdeı seldirep, sırep baramyz. Esesine dáýirdiń oıly uldary, sáýleli qyzdary ult basylymyna uıytqy bolyp otyr. Aldyńǵy tolqyn – bizder osyǵan shúkirshilik etemiz.
Solardyń biri, aramyzda aǵalyq joldan jańylmaı júrgen, jetpis bestiń belesine shyqqan Jákeń – Jamaldyn Ahmetov. Ol – óz isine myǵym, qoǵam isine yjdaǵatty kisi. Jaýapty hatshy syzbasyn múltiksiz oryndaıdy. Qyraǵylyǵyna kúmán keltire almaısyń. Keıde korrektorlar ańǵarmaǵandy kórgende: «Oý, qazaqtar, bul sóz bulaı jazylmaýǵa tıis, sózdikke úńilińder! Senderdiki jón be eken, álde uıǵyr meniki rasqa aınala ma?» dep óz baılamyn ázilge jeńdirip jetkizetin edi.
Qaýyrt jumys kezinde Eraǵa (Smaıyl) «Jákeń bolsa, gazet shyǵarý qıynǵa túspeıdi, bári ornymen atqarylady» deıtin.
Elordaǵa barǵannan keıin myna jalǵan ómirden óte shyqqan Marat Aqqul, qalamy júırik, oıy ushqyn atyp turatyn jýrnalıst Qarashash Toqsanbaı tórteýmiz bir úıde turdyq. Jákeńniń sol tustaǵy kisiligi men kishiligi, adamı qasıeti, tózimdiligi bárimizdi tánti etti. Sánııamdaı jary da izetimen tanylyp edi. Ul men qyzy da áke kóńilin aýlap, jyly nıetterin bildirip júretin.
Iá, bir atanyń balasyndaı yntymaqta júrdik. Redaksııadaǵy jumys kezindegi úlkendi-kishili syılastyǵymyz da ańyzǵa bergisiz edi. Sondaı bereke- birlikpen, otbasymyzdyń alysta jatqanyna qaramaı, elordanyń damýyna, eldik irgeniń bekýine mysqaldaı bolsa da úlesimizdi qostyq-aý deımin. Jetpistiń bel ortasyna kelgen Ahmetov aǵamyzǵa, ıaǵnı jany jaısań Jákeńe jasaı berińiz, úlkendiktiń aýylyna baılaǵan atyńyz abyroıly shabysynan tanbasyn deımiz.
Súleımen MÁMET
ALMATY