Jýyrda Soltústik Qazaqstan oblysy ákimdiginde agroónerkásip keshenin damytýǵa arnalǵan keńeıtilgen keńes ótip, onyń jumysyna Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov pen oblys ákimi Ǵaýez Nurmuhambetov qatysty. Jıynda oraq naýqanynyń aıaqtalýy, astyqty satyp alý baǵasy men dıqandarǵa memlekettik qoldaý kórsetý, kóktemgi egis máseleleri talqylandy.
Bıyl jaýyn-shashyn mol bolyp, kúrdeli aýa raıy sharýalarǵa naǵyz synaq boldy. Jańbyr eginniń ýaqtyly pisýine kedergi keltirdi. Aramshóp te qaýlap ketip, esil astyq rásýá bola jazdady. Qoly jetken sharýalar aramshópke qarsy amaldar jasaǵanymen negizgi dıqandardyń astyǵyna aramshóp molynan aralasyp, astyq sapasyn túsirip jiberdi. Qyrkúıektiń ortasynan bylaı ǵana kún ashyldy. Oǵan deıin kúnde jaýǵan qara jańbyr astyq alqaptaryn kombaın kire almaıtyndaı qylyp, ezip jibergen. Degenmen egistiń ýaqtyly jınalýy men astyq sapasyn saqtaý maqsatynda dıqandar erekshe tásilder men zamanaýı tehnologııalardy paıdalandy. Memleket astyqty keptirý maqsatynda arzandatylǵan dızel otyny men suıytylǵan gaz bóldi. Qazir bıdaıdyń 40%-dan artyǵy 3-synypty, 46%-y 4-synypty bolyp ótip jatyr.
Búginde egis alqabynyń 96%-y orylyp, 6 mln tonnaǵa jýyq astyq bastyrylǵan. Ortasha ónimdilik gektaryna 18 sentnerden aınalǵan. Ozyq sharýashylyqtardyń gektar berekesi 30 sentnerge jetti. Bul – agrotehnologııalardy saqtaý, mıneraldy tyńaıtqyshtardy ýaqtyly sebý, joǵary sapaly tuqym egý jáne jetilgen tehnıkalardy qoldanýdyń arqasynda qol jetkizilgen tabys.
Otyrysqa seriktestik basshylary, selektorlyq rejimde aýdan ákimderi men ozat dıqandar qatysty. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi departamentiniń dırektory Janar Mahanovanyń aıtýynsha, «Keń-Dala-2» memlekettik baǵdarlamasyna qatysýshylar jetistikterge qol jetkizdi. Endi «Keń dala-2» baǵdarlamasy qolǵa alynady. Onyń aıasynda sharýalar kóktemgi dala jumystaryn júrgizýge jyldyq 5%-dyq ósimmen jeńildetilgen nesıe almaq. Taǵy bir artyqshylyǵy – fermer kepildik somasynyń 15%-yn ǵana qamtamasyz etedi, qalǵan 85%-yna «Damý» qory kepildik beredi.
2024 jyly osy baǵdarlama aıasynda 140 mlrd teńge jeńildetilgen nesıe berilgen. Qaıtarylý merzimi 2025 jyldyń 1 naýryzyna deıin sozylǵan. Qarjylandyrý nesıelik seriktestik, mıkroqarjy uıymy, ekinshi deńgeıli bank, aımaqtyq ınvestısııalyq ortalyqtar arqyly júrgiziledi. Qarjy ınstıtýttarynyń ósimi 3,5%-dan aspaıdy.
Soltústik Qazaqstan oblysy