Astana qalasynda jas urpaqty zamanǵa saı bilimmen sýsyndatyp, ulttyq tárbıege baýlıtyn «Sun study» atty ortalyq ashyldy. Alash arysy Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń «Qarańǵy qazaq kógine, órmelep shyǵyp kún bolam» atty óleńin uran etip alǵan «Sun study» balalardy damytý ortalyǵynyń ashylý saltanatyna elimizge belgili ustazdar, ǵalymdar, zııaly qaýym ókilderi men memleket qaıratkerleri qatysty.
Urpaqtyń boıyna ulttyq rýh sińirýdi maqsat tutqan oqý ordasynyń ashylý saltanatynda jýrnalıst-qalamger Oralbek Júnisuly bata berip, tusaýkeser lentasyn Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim komıteti tóraǵasynyń orynbasary Aqerke Abylaıhan, Ulttyq akademııalyq kitaphana dırektory Ǵazıza Qudaıbergen, Astana qalasyndaǵy Mýzykalyq jas kórermen teatrynyń dırektory, teatr rejısseri Ashat Maemırov sekildi jurtqa belgili tulǵalar kesti.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń ókili Aqerke Abylaıhan balalardy bilimge baýlýdyń ózektiligine toqtalyp, ortalyq jumysyna sáttilik tiledi. Rejısser Ashat Maemırov urpaq sanasyna zamanǵa saı bilim men ulttyq tárbıeni qatar sińiretin oqý ortalyqtarynyń elimizdegi barlyq qalaǵa kerek ekenin tilge tıek etip, joba avtorlary aldaǵy ýaqytta osy baǵytta jumysyn jalǵastyrsa degen tilegin aıtty. Al Ulttyq akademııalyq kitaphana dırektory Ǵazıza Qudaıbergen bolashaqta «Sun study»-dyń shákirtteri bıikterdi baǵyndyraryna senim bildirip, ortalyqqa shaǵyn kitaphana jasaqtap beretinin súıinshiledi.
«Sun study» balalardy damytý ortalyǵynyń ıdeıa avtory Arman Áýbákir: «Qazir kásip jasap, tabys tabýdyń joly óte kóp. Biraq bizde kásip pen ulttyq tanymdy bir arnaǵa toǵystyratyn jobalar óte az bolyp tur. Búgingi urpaqtyń shet tilderin kóptep meńgergeni durys. Barlyq ata-ana osy maqsatta balalaryn oqytýǵa qarjy aıamaıtynyn kórip júrmiz. Dese de meni «til bilip, tehnıkanyń tilin ıgergen búgingi býyn erteń qazaq eline, qazaq memleketine qyzmet ete me?» degen suraq mazalaıdy. Ulttyq tárbıemen sýsyndamaǵan jasóspirim qazaqtyq tamyryn úzip alsa, Otanymyzǵa qyzmet etý bylaı tursyn, jaıly mekendi ańsap, qurlyq asyp ketýi ábden múmkin. Sondyqtan biz el kelesheginiń sáýleli bolýyn oılasaq, japondar sııaqty «shet tilin úırenemin» dep qulshynyp turǵan balalardyń boıyna qazaqy tárbıeni de qatar sińirgenimiz durys» deıdi.
Sondaı-aq ıdeıa avtory babalarymyzdyń táýelsiz el bolý jolyndaǵy uly kúresteri men san ǵasyrlyq eren eńbegi qumǵa sińgen sýdaı bolmaýy úshin de búgingi kásipkerlerdiń qamsyz otyrýǵa haqy joq ekenin alǵa tartty. «Alash ıdeıasyn tý etken ult qaıratkerleri óz zamanynda eń myqty bilimge qol jetkizip, bastaryna qandaı qaýip-qater tónse de shetelge bas saýǵalap ketken joq. Kerisinshe, ózderi ıgergen bilimdi zamannyń qıyndyǵyna qaramaı ulttyq baǵytqa buryp, búgingi táýelsiz memleketimizdiń irgetasyn qalaýǵa aıanbaı kúsh-jigerin jumsady. Máselen, otyzǵa da tolmaı ómirden ozǵan Sultanmahmuttyń «Qarańǵy qazaq kógine, órmelep shyǵyp kún bolǵysy» kelýi onyń ulttyq rýhynyń kemeldigin kórsetpeı me? Sol Sultanmahmutqa tán rýhty urpaqtyń sanasyna jańǵyrtý úshin balalardy damytý ortalyǵynyń ataýyn «Kún ortalyǵy», ıaǵnı «Sun Study» dep atadyq. Ataýy aǵylshynsha qoıylǵanymen, mán-mazmuny qazaqsha, «bizdiń tálimgerler keleshekte qazaqtyń kóginde kún bolyp jarqyrap tursyn» degen nıetpen jumysymyzdy bastap otyrmyz», dedi Arman Áýbákir.
Joba avtory qazir ata-analardyń kóbi jumysta bolǵandyqtan, balalarynyń oqý úlgerimi men úı tapsyrmasyn qadaǵalaýǵa múmkindigi joq ekenin, sonyń saldarynan jetkinshekter telefonǵa telmirip, maǵynasyz taspalar kórip, ilim men ǵylymdy ıgeretin altyn ýaqytyn áleýmettik jelilerge rásýa etip jatqanyna alańdaıdy.
«Sun study» balalardy damytý ortalyǵy balanyń sabaqqa daıyndalýyna, ulttyq qundylyqtardy boıyna sińirip, aǵylshyn tilin tereń meńgerýine barlyq jaǵdaı jasaıdy. Máselen, ortalyq janynan shahmat oınaý, dombyra tartý sekildi ónerlerdi de úıretetin túrli klýb ashyp jatyrmyz. Qazir telefonǵa degen táýeldilik saldarynan tili shyqpaı qalǵan sábılerimiz óte kóp. Olarmen arnaıy logoped mamandary jumys isteıdi. Sonymen qatar baldyrǵandardy mektepke daıyndaý da ortalyqtyń basty jumystarynyń biri bolady», dedi «Sun study» balalardy damytý ortalyǵynyń atqarýshy dırektory Gúlfaırýz Myqtybekova.
«Sun study» balalardy damytý ortalyǵynyń ár oqý bólmesi Alash arystarynyń atyna berilgeni de qonaqtardy tańǵaldyrdy. Alash ardaqtylarynyń atyn ıelengen bólmelerge kirseńiz, tulǵalarymyz týraly mol maǵlumat alyp, olardyń jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı halyqqa etken eńbegin tanyp bilýge bolady. Mysaly, Álıhan Bókeıhan bólmesiniń qabyrǵasyna «Tiri bolsam, qazaqqa qyzmet qylmaı qoımaımyn», Maǵjan Jumabaı bólmesinde «Qaraǵym, oqý oqy, bosqa júrme! Oıynǵa qur qalarsyń, kóńil bólme», Mirjaqyp Dýlatuly bólmesinde «Halyqqa jastar basshy bol! Qarańǵyda jetektep», Ahmet Baıtursynuly bólmesinde «Basqadan kem bolmaý úshin biz bilimdi, baı hám kúshti bolýymyz kerek» degen sekildi naqyl sózder jazylǵan.
«Qazirgideı ınternettiń qaryshtap damyǵan zamanynda jetkinshekterdiń kóbi qııaldan týǵan túrli personajdardy qaharman sanaıdy. Otandy, eldi, ultty súıýi úshin shákirtterimiz Alash arystaryna eliktep ósýi kerek. Bala kezdegi qııal, túbi uly armanǵa aınalary haq. Bizdiń basty maqsatymyz – jas urpaqtyń armanyna qol jetkizýdiń jalǵyz joly ilim men ǵylym izdeý ekenin túısindirý. Ár bólmege arystarymyzdyń atyn berý arqyly oqýshylarymyzǵa kimderdi qaharman sanap, kimderge elikteý keregin kórsetkimiz keldi. Qazaqtyń birtýar tulǵalarynyń qabyrǵadaǵy kórkem bezendirilgen beınelerine kúnde qarap, jalpy halyqtyq naqyl sózge aınalyp ketken oılaryn oqyp ósken jetkinshek bolashaqta sózsiz Álıhan, Ahmet, Mirjaqyptardaı tulǵa bolýdy armandaıdy. Qazir oqýshyny kitaptaǵy jazylǵan bilimmen ǵana tárbıeleý azdyq etedi. Oqý ornyndaǵy ár zat, ár buıym, ár detal bala sanasyna silkinis jasap, olardy oılandyra alýy qajet. Bizdiń oqý bólmelerimiz sol talapqa jaýap berip tur», deıdi Gúlfaırýz Myqtybekova.