Múmkindigi shekteýli janǵa – jaıly jaǵdaı

Oń tájirıbeni taratý kerek

Múmkindigi shekteýli jandar týraly tıisti vedomstvo bas­shylary baıandama jasady. Mı­nıstrler múgedektigi bar adamdardy jumysqa ornalastyrý, medısınalyq kómek, oqytý, olarǵa kedergisiz orta qurý máselelerin sheshý joldary týraly aıtty. Sondaı-aq qoǵamdyq uıym ókilderi, birqatar óńir ákimi atqarǵan jumystarymen tanystyrdy.

Elde barlyǵy 732 myń múge­dektigi bar adam tirkelgen. Úkimet azamattardyń osy sanatyn qoldaý jáne kedergisiz jaıly ortany qalyptastyrý jónin­degi sharalar keshenin iske asyryp jatyr. Máselen, Áleýmettik kodeks qabyldandy, otbasylar­dyń ál-aýqatyna turaqty monıtorıng pen taldaý júrgizýge múmkindik beretin Otbasy­nyń sıfrlyq kartasy iske qo­syl­dy. Buǵan qosa, múgedektikti resimdeý tár­tibi ońaılatylyp, proak­tıvti formatqa aýystyryldy, ony syrttaı belgileý engizil­di. Áleýmettik qyzmet­ter portalynyń jumysy sheń­berinde ońaltý úshin qajetti tehnıkalyq quraldar men rásimderdi tańdaý múmkindigi qoljetimdi boldy.

Premer-mınıstr múge­dek­tigi bar adamdardy memle­ket­tik qoldaý júıesi únemi jetildirilip otyratynyn atap ótti. О́ńirlerde ońaltý ortalyqtary ashylyp jatyr. Byltyr Abaı, Jambyl jáne Túrkistan oblysynda ońaltý ortalyqtary paıdalanýǵa berildi. Batys Qazaq­stan obly­syndaǵy orta­lyq­­tyń qurylys jumysy jyl sońyna deıin aıaqtala­dy. Aq­tóbe oblysynyń ákimdigi­ne ońal­tý ortalyǵynyń qury­lysyn aıaqtaý úshin jumys qarqy­nyn kúsheıtý tapsyryldy. Osyndaı ortalyqtardy Aqmola, Atyraý, Jetisý oblys­tary men Shymkent qalasynda salý jos­parlanyp otyr.

Inklıýzıvti qalalyq ortany qalyptastyrý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Bú­ginde elde múgedektigi bar adam­dardyń qajetine ınfraqu­rylymnyń 45%-y beıimdelgen. O.Bektenov naqty nátıjege jetýde kózboıaýshylyqsyz osy baǵyt­ta sapaly jumys júrgizý mańyzdy ekenin aıtty.

«Memleket basshysynyń tap­syrmasy boıynsha múge­dektigi bar jandarǵa qolaı­ly ári jaıly orta qalyptastyrý baǵytynda josparly jumys júrip jatyr. Obektilerdi múgedektigi bar adamdardyń, qarttardyń yńǵaıyna qaraı beıimdeý jumysyn kúsheıtý qajet. Bul, ásirese áleýmettik nysandarǵa, dárihanalarǵa, azyq-túlik dúkenderi men saý­da ortalyqtaryna qatysty. О́ner­kásip jáne qurylys mı­nıstrligine qurylystyń sapa­sy men jaýapkershilikti arttyrý úshin qoldanystaǵy stan­dart­tardy qaıta qaraýdy tap­sy­­ramyn. Normalardyń saq­ta­lýyn baqylaý qajet», dedi ol.

Úkimet basshysy sondaı-aq ınvataksı engizý arqyly múgedek­tigi bar adamdardy tasymaldaý máselesin sheshýge basa nazar aýdardy. Qazir respýblıkada osyndaı 150-ge jýyq qyzmet jumys isteıdi. Ákimdikterdiń aldyna avtomobıl parkin ulǵaıtýǵa járdemdesý mindeti qoıyldy.

Múgedek kisige múmkindik beriledi

Premer-mınıstr Eńbek mınıstrligine ákimdiktermen jáne bıznespen birlesip múge­dek­tigi bar adamdardy ju­mysqa ornalastyrý másele­sine aıryq­sha nazar aýdarýdy tap­syrdy. Qolaıly bos ju­mys oryndaryn izdeýdiń yńǵaı­ly­lyǵy úshin arnaıy elekt­ron­dyq eńbek bırjasy quryl­dy – memleket jumys oryndaryn sýb­­sıdııalaıdy. Bul rette múge­­dektigi bar eńbekke qabilet­ti adamdardyń jalpy sanynyń shamamen 39%-y jumys tabady.

Densaýlyq saqtaý mınıstr­ligi múgedektiktiń aldyn alý úshin aýrýdy erte dıagnostıkalaý jáne erte aralasý jónindegi jumysty jaqsartyp, sapasyn arttyrýy qajet. Sonymen qatar múmkin­digi shekteýli balalarmen jumys isteıtin peda­gog­terdi daıarlaýdy kúsheıtý mańyzǵa ıe. Oǵan qatysty tıisti mindet Oqý-aǵartý jáne Ǵylym mınıstrlikteri­niń aldyna qoıyldy. Úkimet basshysy úıde múgedektigi bar balalar­dy úzdiksiz ońaltý úshin ınno­vasııalyq tehnıkalyq qural­dardy irikteý boıynsha birqa­tar óńirdiń tájirıbesin keńeı­týdi tapsyrdy. Qazir mun­daı qyzmet Pavlodar, Qyzyl­orda, Abaı oblystarynda jáne Shymkent qalasynda qolje­timdi. Sonymen qatar elimiz­diń 14 ýnıversıtetinde áleýmet­tik qyzmetkerlerdi daıarlaý jumysy júrgizilip otyr.

Medısınalyq-áleýmettik sa­­raptamanyń sapasyn odan ári arttyrý maqsatynda den­saýlyq saqtaý men eńbektiń aq­pa­rattyq júıelerin tolyq ıntegrasııalaý qajettiligi de nazardan tys qalmady. Osyǵan baılanysty beıindi mınıstrlikterge jyl sońyna deıin jumysty aıaqtaý júk­teldi. Jalpy, 2024 jyldyń basy­nan bastap memleket­tik organ­darǵa múgedektigi bar adam­­dardan 16 myńnan asa ótinish tústi. O.Bektenov túıtkil­di másele­­ler­di sheshýde jeke kóz­qaras qa­jet eke­nin, áleýmettik qyz­met­ter­diń óz jumysyn jandandyrýy ma­ńyzdy ekenin aıtty.

«Áleýmettik saıasattyń jańa stan­darttaryn jasaý men il­geri­letý jumysyn jalǵastyrý qajet. Innovasııalyq tehnologııalardy ázirleý jáne olardy áleýmettik qamsyzdandyrý men qorǵaý júıesine engizý – óte ózekti másele. Onyń barlyǵy Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha ázirlenip jatqan Inklıýzıvti saıasat jónindegi tujyrymdamada kórinis tabýǵa tıis. Bul qujat jeltoqsan aıynda qabyldanýy kerek. Sondyqtan Eńbek mı­nıstr­ligi tujyrymdama jobasyn Úkimetke 15 qarashaǵa qaraı engizýi tıis. Jalpy, múgedektigi bar adamdardyń turmys sapasyn jaqsartý máseleleri ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń birinshi basshylarynyń turaq­ty baqylaýynda bolýy lázim», dedi O.Bektenov.

Zań jobalaý jospary bekitildi

Otyrysta Úkimettiń 2025 jyl­ǵa arnalǵan zań jobalaý ju­mysynyń jospary maquldandy. Jańa redaksııada 6 zań jobasyn ázirleý, son­daı-aq qoldanystaǵy 13 norma­tıvtik-quqyqtyq aktige túzetý­ler engizý qajet. Premer-mınıstr 19 zań jobasynyń 12-si Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrýǵa baǵyttalǵanyna toqtaldy. Úkimet pen basqa da memleket­tik organdar ekonomıkanyń ornyq­ty damýyna, densaýlyq saq­taý júıesin jáne azamattar­dyń ómir súrý sapasyn jaq­sar­týǵa baǵyttalǵan aýqymdy zańnamalyq bastamalar toptamasyn daıyndaýy tıis.

Prezıdent Joldaýyn iske asyrý sheńberinde jos­par jobasy qarjy naryǵyn tu­­­raq­­­­ty damytýǵa, kásip­ker­lik sýbektileri men azamat­tar­­dyń ekonomıkalyq belsen­dili­gin yntalandyrýǵa baǵyt­talǵan «Bankter jáne bank qyzmeti týraly» jańa zańdy ázir­leýdi kózdeıdi. Sondaı-aq saılaý zańnamasyn, memle­ket­tik qyzmetti, mindetti medı­sı­nalyq saqtandyrýdy, densaý­lyq saqtaýdy damytýdy, balama­ly energııa kózderin, telekom­mýnıkasııa naryǵyn jáne de­rekter ortalyqtaryn jetildi­rýge erekshe nazar aýdaryldy.

Úkimet músheleri usynǵan jospar jobasyn maquldady. Premer-mınıstr bıylǵy josparynyń qalǵan barlyq zań jobasyn Parlamentke engizý jumysyn aıaqtaýdy jáne sapaly súıemeldeýdi qamtamasyz etýdi tapsyrdy.