Ulttyq akademııalyq kitaphanada qazaq ádebıetiniń kórnekti aýdarmashysy, jazýshy-pýblısıst Gerold Belgerdiń 90 jyldyǵyna oraı eki tomdyq «Tańdamalylar» kitabynyń tusaýkeseri ótti.
Alqaly jıynǵa mádenıet jáne qoǵam qaıratkerleri, aqyn-jazýshylar, ádebıettanýshylar men aýdarmashylar, sondaı-aq Reseı dıplomatııalyq korpýsynyń ókilderi qatysty.
Is-sharada Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Arhıv, qujattama jáne kitap isi komıtetiniń tóraǵasy Rýstam Álı mınıstr Aıda Balaevanyń quttyqtaý hatyn oqyp berdi.
Mınıstr quttyqtaýynda Gerold Belgerdiń qazaq ádebıeti men mádenıetin dáripteýdegi adal qyzmeti men kóptildi murasy keleshek urpaq úshin mańyzdy qundylyq ekeni aıtylǵan.
«Bul jınaq Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi úılestiretin «Qoǵamdyq mańyzy bar ádebıetterdi basyp shyǵarý jáne taratý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda jaryq kórip, elimizdiń kitaphanalaryna taratylady. Budan bólek bıyl biregeı tulǵaǵa arnalǵan júzden astam rýhanı is-shara elimizdiń túkpir-túkpirinde keńinen atalyp ótip jatyr. Jyldyń keıingi shıreginiń ózinde Gerold Belgerdiń 90 jyldyq mereıtoıy qarsańynda 32 is-shara josparlanyp, qalyń oqyrmanǵa usynylýda. Mınıstrlik tarapynan jazýshynyń shyǵarmashylyǵy men ómir jolyn nasıhattaý jumystary da qarqyndy júrgizilip otyr. Telearnalar arqyly taraǵan «Biregeı» baǵdarlamasy, «Biz birgemiz» rolıgi, «Neızdannye proızvedenııa Gerolda Belgera» sıýjetterin erekshe atap ótkim keledi», delingen quttyqtaý hatta.
Sondaı-aq jıynda jazýshynyń qyzy Irına Kovaleva-Belgerdiń is-shara uıymdastyrýshylaryna alǵys bildirgen haty oqyldy.
«Qazaqstannyń ár óńirinde Gerold Belgerdiń 90 jyldyq mereıtoıy aıasynda kóptegen is-shara ótkizilip jatyr. Sondaı mańyzdy is-sharanyń biri – eki tomdyq jınaqtyń jaryq kórýi. Birinshi tomda eń úzdik áńgimeleri men shyǵarmalary jınaqtalǵan. Ekinshi tom ómirindegi asa qymbat jandarǵa, birge ómir súrgen, ózi talantyn joǵary baǵalaǵan adamdarǵa arnalǵan. Onyń shyǵarmashylyǵy men ómirine qyzyǵýshylyq tanytyp, nasıhattap jatqandaryńyz úshin sheksiz alǵys bildiremiz», dedi I.Kovaleva-Belger.
Sanaly ǵumyrynda «Qazaqtyń qýanyshy – meniń qýanyshym, qazaqtyń toıy – meniń toıym» dep týǵan jerine, ósken ortasyna, qabyrǵaly qazaq eline qyzmet etken adal azamattyń ult rýhanııatyna sińirgen eńbegi orasan. Qazaqtyń qaıǵysy úshin qabyrǵasy qaıysyp, qýanyshynan qýattanǵan Gerold Belger kózi tirisinde alpysqa jýyq kitap, «Gete men Abaı», «Asylǵa abaı bolaıyq!» syndy eki myńǵa tarta maqala jazdy.
Jıyn barysynda sóılegen Memlekettik syılyqtyń laýreaty Saýytbek Abdrahmanov kórnekti aýdarmashynyń tilimizdiń órisin keńeıtkenin atap ótti.
«Geraǵanyń 90 jyldyǵyna bizdiń mınıstrliktiń osyndaı kóńil bólýi, memlekettik tapsyrys boıynsha eki tomdyǵyn shyǵarýy, tusaýkeserin ótkizýi quptarlyq. Ol qandaı qurmetke de laıyqty adam. Bizdiń tilimizdiń dańqyn kótergen, ózimizdi ózimizge tanytýǵa úlken úles qosqan tulǵa», dedi S.Abdrahmanov.
Al jazýshy Qýanysh Jıenbaı tulǵa týraly estelikterimen bólisti.
«Endi kórnekti tulǵalar sanatyna Geraǵańdy qosýǵa bolady. Nurpeıisovpen keıde kelisip, keıde kelispeı qalǵan sátine men kýáger boldym. Bul kisiniń jazýǵa degen sheberligi, ár sózine degen jaýapkershilikpen qaraıtyny, qolymen jazǵan dúnıesi tasqa basylǵandaı orfografııalyq erejelermen túp-túzý jazatyn. Onyń ústine ol kisi qaıtyp syzbaıtyn, qaıtyp jóndemeıtin. Sol kúıinde baspaǵa kete beretin. Belger degen kisi qazaqqa qaryzdar. Qazaq Belgerge qaryzdar. Ol kisiniń ómir jolynyń barlyǵy qazaqtyń tynys-tirligimen bite qaınasqan. Qazaqtyń nebir myqty jazýshylarynyń barlyǵyn Belger aǵamyz aýdardy» deıdi jazýshy.
Aýdarmashy Beıimbet Maılın, Ábdijámil Nurpeıisov, Ábish Kekilbaev, Dúkenbaı Dosjanov syndy qazaq jazýshylarynyń birqatar shyǵarmalaryn orys tiline aýdarǵan. Qoǵam qaıratkeri О́mirzaq Ozǵanbaevtyń aıtýynsha, Gerold Belger qazaq halqynyń erteńine alańdaǵan tulǵa boldy.
«Qazaq halqynyń kóptegen unamaıtyn jaqtaryn ashyq, anyq aıtatyn. Myna memleket basynda júrgen azamattar, mınıstrler, depýtattar nege qazaqsha sóılemeıdi, olar uly Abaıdyń tilinde osy minberden bir ret pikir aıtyp, solardyń sózine silteme jasap jatqanyn kórgenim joq deıdi. Qazaqtyń bir perzentinen artyq qyzmet jasaǵan uly boldy», deıdi О́.Ozǵanbaev.
Gerold Belgerdiń eki tomdyq «Tańdamalylar» jınaǵyna 140-tan asa shyǵarmasy men aýdarmasy enip, árqaısysy 3 myń danamen jaryq kórip otyr.