Biraz jyl buryn Eleke sazy ańǵaryndaǵy «Qaǵan» memorıaldyq kesheninde aýqymdy qazba jumystary júrgizilip, altynnan jasalǵan túrki qaǵany beınelengen beldiktiń japsyrmasy tabylǵan. Kúni keshe oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde sol beldiktegi beınege qarap somdalǵan qaǵannyń gıper realızm stılindegi músini ashyldy.
Mýzeı tórinde qos pyraqty taq etip, táj kıgen qaǵan otyr. Taqqa barystyń terisi jabylǵan. Tarıhı-mádenı turǵydaǵy qundy artefakt ejelgi túrki qoǵamynyń dinı jáne saıası ıdeologııasyn aıshyqtaıdy.
«Bul – túrki qaǵanynyń rekonstrýksııasy. Músinge kóz salsańyz, bılikte otyrǵanyn birden baıqaısyz. Kıim úlgisi de erekshe, túrki kezeńine tán. Oıý-órnekteri mán-maǵynaǵa ıe. Bul han bolǵandyqtan, táji de bıik. Mańdaıshasynda jaqut tasyn tistegen samuryq qusy beınelengen. Al moınynda altynmen aptalǵan grıvna bar. Qaǵan qos pyraqtyń ústinde otyr. Ol ýaqytta táńirge sengendikten, qos at o dúnıede de qajet dep oılasa kerek. Qolynda sýsyn. Shashy tarmaqtala órilgen. Ushyna altyn shashpaý taqqan. Beldigi ań stılindegi oıý-órnekpen bederlengen. Aıaqkıimine deıin altyn áshekeımen aptalǵan. Suq saýsaǵyndaǵy taýteke sýreti bar saqınany mór retinde paıdalanypty», dep túsindirdi oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń ekspozısııalyq kórmemen qamtamasyz etý bóliminiń meńgerýshisi Alfııa Nurlanqyzy.
Ol ǵasyrda adamdy jerlemes buryn órtegen kórinedi. Aıtyp ótkendeı, qaǵannan qalǵan qaldyq – beldik japsyrmasy ǵana. Erte orta ǵasyrlardaǵy eń mańyzdy arheologııalyq oryn sanalatyn keshenge professor Zaınolla Samashev qazba jumystaryn júrgizip, biregeı qurylymdyq jáne tarıhı artefaktilerge tap bolǵan. Qaǵan kesheninen qysh ydystar, at-ábzelderi, qarý-jaraq, qoladan jasalǵan tutqasy bar sham men tabaq, krıstaldan jasalǵan zoomorfty tumar, qola toǵalar men beldik japsyrmalar syndy jádigerler kezdesken.
Aıtqandaı, qaǵannyń zamanaýı, ǵylymı músinin belgili sýretshi, etnograf-qarýtanýshy Qalıolla Ahmetjan jasap, «Uly dala altyny» ekspozısııasyna usynǵan.
Shyǵys Qazaqstan oblysy