• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekonomıka 27 Qarasha, 2024

On aıdaǵy ozyq nátıje

73 ret
kórsetildi

Pavlodar oblysynyń ótken 10 aıdaǵy ósý-damý qarqyny kóńil toǵaı­tarlyq. Oblys shıki­zat óndirisine ǵana súıenbeı, ártaraptan­dyrý úderisteri arqyly qýatty óńdeý salasy bar jáne aýyl sharýashylyǵy damyp jatqan aımaqqa aınalyp keledi.

Oblysta ónerkásip óndirisi­niń kólemi 2,8 trln teńgege nemese 3,6%-ǵa jetip, al óńdeý sektory 8,2%-ǵa ósken. Bıyl óńirge 815 mlrd teńgege jýyq ınvestısııa tartylypty. Bul ótken jylǵy kórsetkishten 30% joǵary. Oblys jalpy ınvestısııa tartý jóninen respýblıkada 2-orynda bolǵanymen, agrarlyq sektorǵa salynǵan ınvestısııa kólemine kóz salsaq, óńirler arasynda kósh bastap tur. Onda 88%-y jeke kompanııalardyń ınvestısııasy. Bul aımaqta qolaı­ly ınvestısııalyq klımat­tyń qalyptasqanyn kórsete­di. Jalpy, 2,8 trln teńgege 140 ınvestısııalyq jobanyń pýly bar. Ol 10 myńnan astam jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik berdi. Áıtse de, ónerkásiptiń ósýi óńirdegi ekologııalyq jaǵ­­daıǵa qysym jasap jat­qany málim. Son­dyqtan oblys bas­­shy­lyǵy ın­dýs­trııalan­dyrý ser­­pinin saq­taı otyryp, shyǵa­­ryn­dy­lar­dy te­jeý jáne ke­zeń-ke­zeńi­men azaı­tý mindetin alǵa qoıǵan. J­u­mys istep tur­ǵan barlyq iri óner­­kásiptik kásip­orynda keshen­­di ekologııalyq sheshim engizý ar­­qyly salynyp jatqan neme­se jos­parlanǵan zaýyttarda soń­­ǵy ecofriendly tehnologııa­laryn qoldanýdy qatań talap etip otyr.

Ekologııany saqtaýdaǵy mańyzdy baǵyt – kommýnaldyq qal­dyqtardy basqarý jumysy. Bul maqsatqa jetýge plastık, metall, qaǵaz jáne shyny shyǵara­tyn alǵashqy zamanaýı qoqys suryptaý kesheniniń qurylysy kómektesedi.

«Búginde bizdiń óńir agrarlyq salaǵa tartylǵan ınvestısııa kólemi boıynsha elimizde kósh bastady. Qańtar aıynan bastap agrobızneske 190 mlrd teńgeden asa ınvestısııa salyndy. Bul ótken jyl kórsetkishinen eki esege joǵary», dedi Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte Pavlodar oblysynyń ákimi Asaıyn Baıhanov.

Bıyl óńirde eldi meken­der­diń kóshelerin jóndeýdi qosa alǵan­da, respýblıkalyq mańyzy bar 46,5 shaqyrym jáne jergilikti mańyzy bar 616 km jol jóndeldi. Oblys ortalyǵynda Ertis ózeni arqyly ótetin jańa kópirdiń qurylysy bastaldy. Jobany 2027 jyly aıaqtaý josparlanǵan. Kelesi jyly 16,5 mlrd teńgege 325 shaqy­rym jergilikti mańyzy bar joldar men eldi mekenderdiń kóshe­lerin jóndeý, onyń qata­rynda topyraq jamylǵysy bar 31 aýyldyń kirme joldaryn salý mindeti tur.

Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»

Aımaq bıylǵy jıyn-terim naýqanynda astyqtyń rekordtyq kólemin jınady. Dıqandar 1,1 mln tonnaǵa jýyq astyq bastyrdy, bul ótken jylǵy ónimnen 3 ese kóp. Keshendi memlekettik qoldaýdyń arqasynda sýarmaly egis alqaptary 12,7 myń ga ulǵaıyp, 179 myń ga jetken. Sýar­maly alqaptarǵa 100% yl­ǵal únemdeıtin tehnologııalar, ıaǵnı dıspersııalyq sýarý tásili nemese jańbyrlatyp sýarý ádisi qoldanylady.

Sońǵy málimetterge zer sal­saq, óńirdegi azyq-túlik taýar­larynyń baǵasy 16 ustanymda ortasha respýblıkalyq mánnen tómen. Al 8 ustanymda oblys eń tómen baǵamen TOP-5 óńirdiń qatarynda tur. Sondaı-aq ob­lys jumyssyzdyqtyń salystyr­maly tómen deńgeıin, ıaǵnı 4,7%-dan aspaıtyn kórsetkishin ustap tura aldy. Oǵan 26,2 myń jańa jumys ornyn qurý yqpal etti. Onyń 73,6%-y turaqty jumys oryndary.

Prezıdenttiń densaýlyq­ty saqtaý men áleýmettik salany qarjylandyrý tásilderin qaıta qaraý tapsyrmasyna sáıkes óńir­de oblystyq bıýdjet­tiń 52%-y áleýmettik salaǵa baǵyttalǵan.

«О́ńirde balalardyń qosym­sha bilim alýyna jáne olar­dyń bos ýaqytyn uıymdastyrýǵa kóp kóńil bólinedi. Jaqynda 2 jańa balalar shyǵarmashy­lyq ortalyǵy ashyldy. Son­daı-aq taǵy bir «Samǵaý» balalar shy­ǵarmashylyq ortalyǵy Eki­bas­tuz qalasynda ashylady. Jańa áleýmettik nysandardy sala otyryp, jumys istep tur­­ǵan mekemelerdiń jumysqa qabilet­tiligin saqtaý máselesin umyt­qan joqpyz. 11,5 mlrd teńgege 73 áleýmettik nysandy jóndeý­den ótkizdik jáne 4,9 mlrd teń­gege 35 jańa áleýmettik nysan sa­lynyp jatyr», dedi oblys ákimi.

Pavlodarda oqýshy oryny tapshylyǵyn azaıtý úshin 1 200 jáne 600 oryndyq eki «Jaıly» mekteptiń qurylysy júrgizilip jatyr. Olardyń qurylysyn kelesi jyldyń naýryz aıynda aıaqtaý josparlanǵan.

Oblystaǵy ınjenerlik ın­f­ra­­qu­rylymdar aıtarlyq­taı tozǵany belgili. Bul máse­leni sheshý, jelilerdi jańar­tý men energııa kózderin damytý jobalary sala mamandarynyń kúndelikti jumysy. Jyldaǵy jóndeý naýqany 3 qalanyń táýel­siz jylý-tehnıkalyq aýdıti­niń qorytyndysy jáne júrgi­zilip jat­qan gıdravlıka­lyq sy­naq­­tardyń negizinde uıym­dastyrylady.

Bıylǵy jylý berý maýsymyna daıyndyq úshin 25 mlrd teńgege 31 shaqyrymnan astam jylý jelilerin salý, qaıta qurý jáne jóndeý boıynsha jumys júrgizildi. Uzaqtyǵy 9 km bolatyn 4 jańa jylý magıstrali salyndy. Oǵan qosa 19,3 shaqyrym jeli jóndeýden ótti.

«Sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıeleriniń qurylysyn belsendi júrgizip jatyrmyz. Bul salada 16,4 mlrd teńgege 18 joba iske asyryldy. Al bizdegi qala­lar jaılylyǵynyń negizgi fak­torynyń biri – qoǵamdyq kólik júıesiniń damýy. Qazirdiń ózinde osy salada belgili bir nátıjege qol jetti. Ony qala turǵyndary oń ba­ǵalady. Taıaýda Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankimen 25 jańa tramvaı vagonyn satyp alý týraly bas kelisimge qol qo­ıyldy. Olardyń alǵashqy legi ke­lesi jyldyń birinshi jarty­jyl­dyǵynda keledi», dedi A.Baıhanov.

Sonymen qatar el Prezı­dentiniń bastamasymen oblys­ta júzege asyrylyp jatqan «Aýyl – el besigi» jobasy­nyń arqa­­syn­da aýyldyq ınfra­qury­­lym­dy jańartý boıynsha úl­ken jumys júrgizilip jatyr. 18 myń­­ǵa jýyq turǵyny bar 15 aýyl jań­ǵyrtylyp 57 nysandy jańartýǵa 9,2 mlrd teńge baǵyttaldy.

Osy jyldyń 10 aıynda 296 myń sharshy metrden astam turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Muny ótken jylmen salys­tyrǵanda 27%-ǵa artyq. Aldaǵy jeltoqsan aıynda halyqtyń áleýmettik osal toptary sanatynda kezekte turǵandar úshin 331 páterdi jalǵa beriletin turǵyn úı túrinde satyp alý josparlanǵan. Sondaı-aq úsh qalada 146, jalpy oblystyń 10 aý­danynda 185 páterdiń kilti ıesine beriledi. О́zin-ózi jumys­pen qamtýdy óristetý maqsatynda halyqtyń áleýmettik osal tobynan shyqqan ókilderge 653 mln teńge somasyna 442 grant berildi.

О́ńir basshysy qoǵamdyq kólik júıesiniń damýy týraly egjeı-tegjeıli baıandady. Keıingi eki jylda óńirde 218 avtobýs jańarypty. Búginde Pavlodar, Ekibastuz qalalary 75% zamanaýı joǵary klasty avtobýstarǵa ıe kórinedi. Jyl sońyna deıin jańa avtobýstardyń sany 250-ge deıin jetkiziledi. Al ótken qyrkúıek aıynda Pavlodar áýejaıynyń ushý-qoný jolaǵyn qaıta jańartý jumysy bastaldy. Ol qurylys kelesi jyldyń qazan aıynda aıaqtalady. Demeý­shilik qarajat esebinen Pavlo­dar temirjol vokzaly da jańar­tylyp jatyr. Al Ekibastuz vokzalyn jań­ǵyrtý jumysy aldaǵy kóktemniń alǵash­qy aıynda aıaqtalady.

Sońǵy jańalyqtar