Agrarly óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy ónimi byltyrmen salystyrǵanda eki ese ósken. Onyń ishinde qant qyzylshasy 630 myń tonnadan asty. Oblys qurylǵaly 43 óndiris orny iske qosylyp, 9 óndiris orny keńeıtildi. Qysqa merzimdi ekonomıkalyq ındıkator 112,3% qurady. Jyl basynan beri 396 mlrd teńge ınvestısııa tartylǵan, onyń 291 mlrd-y jeke ınvestısııa sanalady.
Jetisý oblysy qurylǵaly bergi eki jyldan astam ýaqyt ishinde áleýmettik- ekonomıkalyq baǵytta qolǵa alǵan jobalardyń basym bóligi oryndaldy. Alys aýyldarǵa jańa nysandar salynyp, halyqtyń ıgiligine berildi. Buryn oblys bıýdjeti 400 mlrd-qa jýyq bolsa, búginde 600 mlrd-qa jaqyndady. Onyń basym bóligi áleýmettik salalarǵa bólingen. Bıyl 2708 páter salynyp, ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtý deńgeıi 91,3%-ǵa jetti. Eldi mekenderde blokti medısınalyq nysandar ashylyp, syrttan bilikti mamandar tartylyp jatyr. Halyqtyń jartysy kógildir otynǵa qosyldy. Eń bastysy 40-tan astam kásiporyn ashylyp, odan bólek 9 óndiris orny jańǵyrtyldy. Sonyń nátıjesinde, bir myńnan astam adam jańa jumyspen qamtyldy.
«Memleket basshysynyń Joldaýynda atap kórsetilgendeı, biz elimizdiń ónerkásip áleýetin tolyq paıdalaný úshin jan-jaqty sharalar qabyldaýymyz qajet. Bul rette qazir oblysta sement, akkýmýlıator batareıalary, keramıka plıtkalaryn shyǵarý jolǵa qoıylyp, qurama jem, kún panelderiniń óndirisi damyp keledi. О́ńirde 549 ónerkásip orny tirkelgen, onda 30 myńnan astam adam jumys isteıdi. Oǵan qosa Jetisýda balamaly energetıkany damytýdyń zor áleýeti bar. Jaqynda Taldyqorǵanda ónerkásip akkýmýlıatorlaryn óndiretin «Asma Industrial» zamanaýı zaýyty iske qosyldy. Sol sııaqty taý-ken sektoryn damytý aıasynda quny 1,3 trln teńge bolatyn, 2 myńnan astam jumys ornyn quratyn, qýattylyǵy jylyna 860 myń tonnalyq mys konsentratyn quraıtyn metallýrgııa kombınatyn salý boıynsha iri jobany iske asyrý bastaldy», dedi oblys ákimi Beıbit Isabaev.
Ákimniń aıtýynsha, kúnbaǵys maıyn óńdeıtin, keıingi kezde toqtap turǵan «Agrokompleks Jetisý Majıko» zaýyty jumysyn qaıta bastady. Onyń jyldyq qýaty – 500 tonna. Jalpy, oblystyń 2030 jylǵa deıingi ınvestısııalyq portfelinde 2,6 trln teńgege 189 joba bar. Onda on bir myńnan astam jumys ornyn qurý kózdelgen, onyń ishinde 121 joba iske asyrý satysynda tur.
Jetisý oblysynda bıylǵy jyldyń on bir aıynda negizgi ındıkatorlar boıynsha jospar oryndalǵan. Qysqamerzimdi ekonomıkalyq ındıkator 112,3% qurap otyr. О́ńir ákiminiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, salalar boıynsha aýyl sharýashylyǵyndaǵy ósim – 405,3 mlrd teńgeni, ónerkásipte – 310,5 mlrd teńgeni, turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý 4,4%-dy quraıdy. Sondaı-aq qurylys jumystarynyń kólemi 1,4 esege, saýda kólemi 1,3 ese ulǵaıǵan.
«Jyl basynan beri oblys ekonomıkasyna 38% ósimmen 396 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy, onyń ishinde jeke ınvestısııalar – 291 mlrd teńge. Memlekettik bıýdjetke 286 mlrd teńge tústi, onyń ishinde jergilikti bıýdjet 1,6 ese ósip, 106 mlrd teńgege jetti. Jetisý oblysy agrarly aımaq bolǵandyqtan, birinshi kezekte aýyl sharýashylyǵyn damytý men óńdeý salasyna aıryqsha nazar aýdarylyp otyr. Bıyl oblystyń agroónerkásip keshenin damytýǵa 35 mlrd teńge baǵyttaldy, onyń 23,3 mlrd teńgesi – sýbsıdııalar», dedi B.Isabaev.
Búginde aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egis alqaptary 510 myń ga quraıdy. 872 myń tonna dándi daqyldar, 195 myń tonna maıly daqyldar, 266 myń tonna kókónis-baqsha daqyldary, 132 myń tonna kartop óndirilgen. О́ńirdegi qant zaýyttary 94 myń tonna qant óndirýdi josparlap otyr. Onyń ishinde qant qyzylshasynan 64 myń tonna, qamys quraǵynan 30 myń tonna qant shyǵarady.
«Qant salasyn damytýǵa erekshe kóńil bólinedi. Aqsý qant zaýyty tolyq jóndeýden ótip, paıdalanýǵa berildi. Oblystyń 5 aýdanynda 8 jańa servıstik-daıyndaý ortalyǵy qurylyp, 30 sharýa qojalyǵyna quny 2,5 mlrd teńgege qant qyzylshasy óndirisine qajetti 62 birlik tehnıka satyp alyndy. Bıyl qant qyzylshasynyń egis alqaby 1,7 esege ulǵaıyp, 13,7 myń gektarǵa jetkizildi, odan rekordtyq ónim – 635 myń tonna tátti túbir jınaldy. О́nim mol bolǵandyqtan, bıyl kezek máselesine tap boldyq. Osy máseleni sheshý maqsatynda, aldaǵy ýaqytta Kóksý qant zaýyty ónim kólemin 400 myń tonnaǵa jetkizedi. Odan bólek, Tekelide shaǵyn qant zaýytyn ashý oılastyrylyp jatyr. Úsharaldaǵy eski qant zaýytyn da qaıta iske qosýdy qarastyryp kóremiz», dedi óńir basshysy.
Jetisýda tórt túliktiń sany 2,5 mln basqa jetti. Sol sııaqty et pen sút óndirisi artty. 2024–2026 jyldary jalpy quny 33,2 mlrd teńge bolatyn 31 ınvestısııalyq jobany iske asyrý josparlanǵan, sonyń 13-i osy jyly iske qosyldy. Atap aıtqanda, 4 taýarly sút fermasy, 1 bordaqylaý alańy, 1 sút sehy, 7 sýarý jobasy. Jańa sýarmaly jerlerdi kóbeıtý úshin ırrıgasııalyq jelilerdi qaıta jańartý maqsatynda bıyl 35,6 mlrd teńgege sý sharýashylyǵynyń 11 nysanynyń qurylysy júrgizilip jatyr.
«Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda, «Qorǵas» ShYHO-da quny 63,3 mlrd teńge bolatyn, eki myń jumys orny bar 27 joba iske asyrylǵan.
«Oblystaǵy ekonomıkalyq ósý, ınvestısııa tartý núkteleri – Qorǵas jelisi men «Dostyq» stansasy. Qytaımen shekaralas bul aımaqtardyń kólik-logıstıkalyq áleýeti zor. Osy oraıda ınvestısııa tartý, júk legi men tranzıtti ulǵaıtý, ótkizý pýnktterin jańǵyrtý baǵytynda turaqty jumystar júrgizilip keledi. 2027 jyldyń sońyna deıin 1,1 trln-ǵa 79 jobany iske asyrý josparlanyp otyr, olarda 9 myńnan astam jumys orny qurylady. Sonyń ishinde «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» AEA-da júk jáne jolaýshylar áýejaıyn salý jónindegi Qazaqstan-Germanııa birlesken jobasy iske asyrylyp jatyr», dedi B.Isabaev.
О́ńir basshysynyń aıtýynsha, «Dostyq» stansasynda qýattylyǵy jylyna 350 myń konteıner bolatyn «Dostyk Trans Terminal» kópfýnksıonaldy júk tasymaldaý termınalynyń 3-, 4-kezeńiniń qurylysy júrgizilip jatyr. Sondaı-aq «Evrotrans Grýpp» JShS-nyń qoldanystaǵy logıstıkalyq júk tasymaldaý termınaly aýdany 40 gektar, quny 50 mln AQSh dollary bolatyn ýaqytsha saqtaý qoımasyn salýǵa daıyndyq jumystary júrip jatyr. Keden salasyn odan ári damytý maqsatynda osy jyldyń qańtar aıynda stansasynda táýligine 200 avtomobıl ótkizýge qabiletti «Dostyk Customs Service» ýaqytsha saqtaý jańa termınaly ashylǵan.
«Úsharal-Dostyq» jolyn rekonstrýksııalaýdyń aıaqtalýyna baılanysty halyqaralyq júk aınalymynyń legi ulǵaıdy, sodan kelip keden pýnktterin keńeıtý qajettiligi týyndady. Máselen, «Alakól» avtomobıl ótkizý pýnktiniń qozǵalys jolaǵyn 2-den 6-ǵa deıin keńeıtý jumystary aıaqtalyp keledi, sonyń arqasynda kólik quraldaryn ótkizý qabileti táýligine 200-den 1600-ge deıin artpaq. Budan bólek, «Dostyq-Moıynty» temir jolynyń qurylysy júrgizilip jatyr. Joba «Dostyq» stansasynyń ótkizý qabiletin 5 esege, ıaǵnı 12-den 60 poıyzǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi.
Aıta keteıik, bıyl oblysqa 2 mln-nan astam týrıst kelgen. Bul týrıstik ınfraqurylymdy damytýǵa jol ashady. Búginde káriz tazartý júıesiniń, «Beskól-Aqshı» elektr jelileriniń qurylysy bastaldy. Búginde Úsharal qalasy áýejaıynyń ushý-qoný jolaǵy, «Taldyqorǵan-Úsharal» avtojoly qaıta jańartylyp, «Talgo» júrdek poıyzy iske qosyldy. Úsharal áýejaıynyń ótkizý qabiletin saǵatyna 50-den 125 jolaýshyǵa deıin ulǵaıtý maqsatynda qosymsha termınal salýdyń jobalyq-smetalyq qujattamasy ázirlenip jatyr. Barshany tolǵandyrǵan Balqashqa deıingi 132 shaqyrym joldyń 122 shaqyrymynda qurylys aıaqtaldy.
Jetisý oblysy