О́tken jylǵa ókpe joq. Kóptegen sektorda, ásirese aýyl sharýashylyǵynda oń nátıje bar. Prezıdent ekonomıkalyq reformalar turǵysynan mańyzdy qujatqa – ekonomıkany yryqtandyrý týraly jarlyq shyǵardy.
Biraq birqatar qıyndyqqa da keziktik. Bıyl munaıǵa baılanysty jospardy oryndaı almadyq. 90,3 mln tonnanyń ornyna 87,8 mln tonna óndirildi. Eksportqa 70,8 mln tonna emes, 68,3 mln tonna satamyz. Qashaǵannyń ekinshi kezeńin iske qosý 2025 jylǵa aýystyryldy. Bıýdjet tapshylyǵyna qatysty jaǵdaı jaqsarǵan joq, edáýir nasharlady. Inflıasııa tejelgenmen, 5 paıyzdyq kórsetkishtiń aýyly alys. Halyqtyń tabysy ınflıasııaǵa ilese almaı jatyr. Bıýdjet daǵdarysy keshe, búgin paıda bola salǵan joq, ol – jyldar boıy qordalanǵan tereń qarjylyq qurylymdyq daǵdarystyń saldary.
Qazir bıýdjet shyǵyndaryn qysqartý ǵana emes, toqtatý da múmkin emes, aılyq eseptik kórsetkishti qozǵaǵan saıyn kelesi jyly ındeksteý bizge 1-2 trln teńge shyǵyn ósimin beredi. Ulttyq bankke ınflıasııanyń ósýi men ekonomıkanyń ósiminiń ortasyn durys anyqtaý qıynǵa túseıin dep tur. Bıyl ınflıasııany 8% sheginde ustap qalǵymyz keldi, biraq ony da oryndaý ońaı emes.
Bıylǵy shyǵys kiristerden 26%-ǵa artyq. Ortasha alǵanda bul kórsetkish 20%-ǵa teń. 2024 jyldyń 11 aıynda bıýdjetke salyq 4 trln teńgege kem túsken. Qarjy mınıstrligi jarııalaǵan esepke saı, qańtar-qarasha aılarynda bıýdjetke 14,3 trln teńge salyq túsýge tıis edi. Alaıda 11 aıda 10 trln teńge ǵana salyq jınalǵan. Úkimet 11 aıda tabys salyǵy men korporatıvti tabys salyǵynyń árqaısysynan qazynaǵa 4 trln teńge túsedi dep josparlaǵan. Biraq qańtar-qarasha aılarynda túsken ár salyq 2,9 trln teńgeden aspaǵan.
Soǵan qaramastan, jyldy jaqsy aıaqtadyq deýge negiz bar. Ishki jalpy ónim 4,4%-ǵa ósim kórsetti. Barlyq áleýmettik mindettemeni oryndaı aldyq. Ulttyq qor esebinen bıýdjettiń negizgi mindettemelerin atqardyq. Halyq ornyqty ósip jatyr, saıası turaqtylyq bar jáne halyqaralyq qarym-qatynas ta oıdaǵydaı.
Sondaı-aq Almatyda jańa áýejaıdyń ashylýyn, AES boıynsha ótkizilgen referendýmdy, Qytaı-Eýropa baǵytynda júk tranzıtiniń aıtarlyqtaı ósimin, qarjy, saýda salalaryndaǵy sıfrlandyrýdyń kúrt artýyn, tasqynnan zardap shekkender máselesiniń sheshimin tabýyn, shekara shebindegi jaıly jaǵdaıdy da oń nátıjeler qataryna jatqyza alamyz.