• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Basylym 16 Qańtar, 2025

Qalamgerdiń qos jınaǵy

90 ret
kórsetildi

Belgili jazýshy, halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty Qýandyq Túmenbaıdyń «Jan áýenderi» jáne «Meniń kózim arqyly» atty qos kitaby jaryq kórdi. Memlekettik tapsyryspen shyqqan eki jınaqqa qarymdy qalamgerdiń keıingi jyldary jazylǵan kósemsózderi, tanymdyq ocherkteri men derekti áńgime-esseleri engen.

Jazýshynyń esimi oqyr­manǵa prozalyq shyǵar­malarymen jaqsy tanys. Sondaı-aq sýretker qoǵamdaǵy qal­tarys-bultarystardy qalt jibermeıtin kósemsózge de júırik. О́mirdiń shynaıy kórinisin aq paraqqa qaz-qalpynda túsiredi. Jasandylyq joq.

«Jan áýenderi» atty kitap tórt bólimnen turady. Alǵashqy bólimde táýelsizdiktiń araılap atqan tańdaryn kósemsózben beıneleýge tyrysqan. Ásirese eki márte Eńbek Eri Ybyraı Jaqaev pen Jazylbek Qýanyshbaev ómiriniń aıtýly sátteri, aq kúrish pen qara qoıdan keıingi taǵdyry kór­kem sýrettelgen. Sonymen birge shoń jazýshy Shyńǵys Aıtmatov, sahna sańlaǵy Sábıra Maıqanova, ataqty dırıjer Tólepbergen Ábdirashev, álem moıyndaǵan matematık Asqar Jumadildaev beıneleri sheberlikpen somdalǵan. Osy jınaqqa jazǵan arnaý sózinde avtor: «Adam jany tolqyp turǵan toǵyz ball teńiz dersiń. Ol tolqymasa, eskeksiz qaıyqtaı bolyp qalar edi. Dúnıedegi jaqsylyqtyń bári adam janynyń tolqýynan týǵan. Kitaptyń «Jan áýenderi» atalýy da osyǵan saıady. Adam balasy tolqyǵan dúnıege ıe. Adam – eń bıik qubylys. Meniń keıipkerlerim de jan tolqýyn boıyna darytqan adamdar», deıdi.

Al «Meniń kózim arqyly» atty kitabyna da búgingi zamandy zerdelegen birqatar pýblısıstıkalyq dúnıeleri toptastyrylǵan. Osyndaǵy birtýar qalamger Sherhan Murtaza men kórnekti qaıratker Altynbek Sársenbaıuly týraly essesinde aıtýly eki tulǵanyń kisilik kelbetin aıshyqty kestelegen. Syrshyl sýretkerdiń ulttyq qun­dylyq, rýhanııat, ádebıet týraly oı­lary da tereń. Eshkimdi beıjaı qaldyrmaıdy. Máselen, «Kıe ketip barady» maqalasynda: «Endi memlekettik tilimizdi nan tabý quralyna aınaldyratyn kez keldi, taba nandy jegen tarlandarymyz óz tilinde sóılep, notarıýstan anyqtama ala almaı, aýdarmashy jaldap kózderi bozaryp júrgen joq pa? Ár soǵystyń jeńisi bar, keńes ada­mynyń sapynda júrip, tórt jylda Reıhstagtiń de tóbesine tý tiktik. Otyz jyl ótti, týǵan tilimizdiń tóbesine kók týymyzdy jelbiretetin kez keldi. Kıeden attamaıyq», deıdi tolǵanyp. Sondaı-aq avtordyń «Kózboıaýy joq kórinisteri» de qyzyqty oqylady. Odan qazirgi qoǵamnyń tynysyn sezinesiz.

Qysqasy, eki jınaqqa engen týyndylar jyp-jyly jazylǵan. Tańǵy shyqtaı móldirep tur. Janyńyzdy tolqytady. Oı salady. Tolǵantady.