Halyqaralyq dzıýdo federasııasy ótken jyldyń qorytyndysy boıynsha «IJF Judo Awards 2024» júldesin ıelengen balýandardyń esimderin jarııalady. Erler arasynda «Eń úzdik dzıýdoshy» ataǵynan úmitkerlerdiń biri Eldos Smetov edi. Biraq bul atalymda top jarý baqyty dańqty jerlesimizge buıyrmady.
Tańdaý Hıdaıat Geıdarovqa tústi. Ázerbaıjan dzıýdoshysy úshin de qýanǵan jón. Sebebi ol bizge bóten emes. Hıdaıat 1997 jylǵy 27 shildede Qaraǵandyda dúnıege kelgen. Bala kezinde ata-anasymen birge tarıhı otanyna oraldy. Kaspıı teńiziniń jaǵalaýynda jattyǵyp, kóptegen bıik belesterdi baǵyndyrdy. Byltyrǵy jylǵy tabysy tipten keremet boldy. 73 kg salmaq dárejesinde beldesetin H.Geıdarov bir maýsym aralyǵynda úsh birdeı dúbirli dodada dara shyǵyp, trebl jasady. Atap aıtsaq, sáýirde Zagrebte Eýropa birinshiligin utty, mamyrda Abý-Dabıde álem chempıonatynda qarsylas shaq keltirmedi, tamyzda Parıjde Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy atandy. Sol sebepti, bul ataqqa H.Geıdarov ábden laıyq.
Áıelder arasynda Krısta Degýchı dara shyqty. Japonııada týyp-óskenimen, Kanadanyń namysyn qorǵap júrgen 29 jastaǵy saqa sportshy 57 kg salmaqta Parıj Olımpıadasynda aldyna jan salmady.
«Eń bilikti bapker» atalymynda Rıhard Traýtman men Marko Shpıtka ozdy. Ekeýiniń de ulty nemis. Biri – Ázerbaıjannyń erler quramasyn baptasa, ekinshisi О́zbekstannyń áıelder komandasyn jattyqtyrady. Kezinde ekeýi de bir ýaqytta kúresken. 55 jastaǵy Rıhard GFR-dyń Mıýnhen qalasynda dúnıege kelgen. Eseıe kele 1992 jyly Barselona, 1996 jyly Atlanta Olımpıadalarynda qola júldeni qorjynǵa saldy. 1993 jyly Gamıltonda uıymdastyrylǵan álem chempıonatynda da dál sol mejeden kórindi. Byltyr Traýtmannyń eki birdeı shákirti – Hıdaıat Geıdarov pen Zelım Kosoev álem chempıonaty men Olımpııa oıyndarynda altyn tuǵyrǵa kóterildi.
53 jastaǵy Marko GDR-dyń Drezdeninde dúnıege keldi. Ol – Atlanta Olımpıadasy men Parıjdegi álem chempıonatynyń qola júldegeri, qurlyq birinshiliginde bir altyn, bir kúmisti oljalady. Shpıtka baptaǵan ózbek qyzdary arasynan Dııora Keldııorova Fransııanyń bas shaharynda aıdy aspanǵa bir-aq shyǵaryp, altynnan alqa taqty. Ulttyq komandalar bapkerleri arasynan Fransııa quramasynyń bas bapkeri Baptıst Lerýa eń myqty dep tanyldy.
Byltyrǵy Olımpııa oıyndarynyń fınalynda dańqy aspandaǵan Fransııanyń alyby Teddı Rıner Ońtústik Koreıanyń oǵylany Kım Mındjonnyń aıaǵyn kókten keltirip, kezekti jarqyn jeńisine qol jetkizgen edi. Mine, sol taza jeńis «Jyl ıppony» dep tanyldy. 52 kg salmaq dárejesiniń alǵashqy aınalymdarynyń birinde ózbek qyzy Dııora Keldııorova ataǵy alysqa jaıylǵan Japonııanyń juldyzy Ýto Abeni qos jaýyrynymen jerge qadaǵanyn kózimiz kórdi. Sol kórinis «Jyl sáti» degen atalymynda jeńip shyqty. Jalyndap ósip kele jatqan jas dzıýdoshylar arasynan tańdaý Joan-Bendjamın Gabaǵa tústi. 73 kg salmaqta kúresip júrgen 24 jastaǵy Fransııanyń saıypqyrany Parıj Olımpıadasynda eki júlde aldy. Jekelegen saıysta kúmis, komandalyq básekede altyn medaldi moınynda jarqyratty. Bir aıta keterligi, Gaba komandalyq jarystyń fınalynda Olımpıadanyń eki, álemniń tórt dúrkin chempıony, japonııalyq Hıfýmı Abeden aılasyn asyrdy.