Ony Qudaı dúnıe-múkamalǵa kende qylmady. Bala-shaǵasy bar, baý-sharbaǵy, bári-bári túgel. Solaı bola tura kózi de, kóńili de ash. Zarlaıdy da júredi. Aýzynan shyǵatyn eń kóp sóz – «joq, joq». Alys-beriske sarań. Qanaǵat degen qasıetti uǵym sanasynda týa bitti bolmaǵan sııaqty. Biraq, jastaý kezinde jóni túzý adam edi... Sońǵy kezderi qatty ózgerdi, teris jaǵyna. Muny qurtqan – kim uıymdastyratyny belgisiz tárizdi kóringenimen negiz qalaýshy nápsi degen qudiret ekenin kópshilik úshteı túısinetin dúnıejarys atty «chempıonat». Bul birinshiliktiń qatysýshylary da belgili-belgisiz, sondyqtan jeńimpaz anyqtala qoımaıdy, demek eshkim de marapattalmaıdy. Sonda da qatysýshylar sany óte kóp, qısapsyz. Osy mıllıardtardyń ishinde bul da júr.
Bul baıǵus ózimen ózi áýrelenip kimdermen dúnıejarysqa túspeıdi deısiz? Onyń ózi ishteı belgilep alǵan qarsylas-baqtalastarynyń quramynda kórshi-qolań, aǵaıyn-týys, quda-jegjattar, synyptastar, «grýppalastar», dos-jarandar, áriptester, bári-bári bar. Buǵan salsań, Bıll Geıts, Ilon Mask syndy álemdik deńgeıdegi qaltalylardan ózgeniń barlyǵymen ishteı qarsylasa beredi. Tipti, bul jazǵan keıde enshisin áldeqashan alyp ketken, búginde bildeı kásipker, óziniń úlken ulymen de básekelesedi, ony kóre almaıdy.
Álgiler qandaı jetistikke jetse, sony estip-bilgen sátten bastap munyń mazasy qasha bastaıdy, qyzǵanyshtan ishi kúıip, órtenip, eki búktelip qalady, júregi shanshyp, qan qysymy kóterilip, ornynan tura almaı úıeleıdi. Tipti, jurt kózine, ásirese álgi jetistikke jetkenge kórinýden qalady. Uıat qysyp, betin dýyldatyp jiberetinin qaıtesiń? Sebebi, odan qalyp qoıdy. Endi qaıtip jer basyp júre alady?
Bul dertiniń emin ózi ǵana biledi. Azdap jan shaqyryp alady da, dúnıe jarystan ózinen baıqaýsyzda nemese ádeıi ozyp ketkendi shań qaptyrýǵa bekinedi. Bulaı etpeı ońala almaıdy. О́zi qazyp, ózi túsip shyǵa almaı jatqan ordan qutylý úshin bul ne istemeıdi deısiń?
Bárin aıtyp taýysa almaısyń, birin jetkizeıin.
Osydan biraz buryn munyń esinen ketpes qorlyqty jaǵdaı oryn alǵan... Osyndaı qorlyqty bul jazǵan kóremin dep oılap pa? Basqa túsken soń qıyn ǵoı, árıne. Ol ne deısiz be? Bul sol kúni jerdiń ústimen baryp, astymen qaıtqan. Basyn kótere almady... Osy qaladaǵy joldastary bir restoranǵa jınalǵan. Kórispegeli biraz bolǵan dostarymen basqosýǵa jelpinip «Leksýs-570»-pen barǵan shirenip. Restorannyń avtoturaǵyna kóligin qoıa bergen sátten munyń tynysy tarylyp sala bergen. «Leksýs-570»-ti abyroı sanap minip kelgende aınala qaptaǵan «Leksýs-600»-di kórgen munyń jaǵdaıy qaıdan máz bolsyn?
Bul restoranǵa jınalǵan joldastarynyń arasyna súmireıip, saly sýǵa ketip ázer endi. Otyrys qyzyp kelip berdi. Biraq bul kóńilsiz. Bári ózin mensinbeıtin, shettetetin, kelekeleıtin tárizdi. Jıyn aıaqtalǵansha ishteı uıalyp otyrdy, ózin toptaǵylardyń eń sorlysy eseptedi. О́zin qor sanady.
Ol sol jıyn aıaqtalar-aıaqtalmastan erterek úıine qaıtyp ketti. Joldastaryna «Leksýs-570»-pen kelgenin kórsetpeý úshin tez sytylyp shyqqan túri edi bul. Sodan keshe ǵana abyroı sanap júrgen «Leksýs-570»-in aıamaı aıdap keldi de, garajǵa da kirgizbesten syrtqa qoıa salyp, ózi tósegine búk túsip jatyp qalǵan. Mynadaı qorlyqqa shydaý ońaı ma?
Ol shuǵyl iske kirisip, aınalasy bir aptanyń ishinde «Leksýs-600»-ti esiktiń aldyna «baılaǵan». Osy aralyqta onyń qalaı dyzaqtap, zyr júgirgenin kórseńiz ǵoı. Osyndaıda nápsini qalaı qudiretti demeısiń? Pendesin aqyl-esten aıyryp, júgirtip qoıǵan.
Onyń ortanshy uly úılengende bir týysynyń jasaǵan toıynan asyramyn dep tamadanyń tańdaýlysyna júginip, ánshi-qushynashty toı alańyna ıirip qoıamyn dep shaty aıyryla jazdaǵany, bul ala-ókpe tirligi úshin eshkimnen «jaraısyń, bárekeldi» degen bir aýyz sóz estimeı, qury bosqa shyǵynǵa shash etekten batqanyna ishki álemi kúl bolyp órtenip ketkeni de bar, bul jazǵannyń.
Bul ózine qaraǵanda dúnıe-múkamaly kem, joq-jitikteý aǵaıyn, jaqyndarynyń arasynda tákappar, menmen. Shirtıip qalady. О́zinen dúnıe jaǵynan bási joǵarynyń aldynda láppaıshyl. Ondaılardyń kez kelgen tómendetýlerine kóne beredi. Arlanbaıdy. О́zinen júz teńgesi artyqtyń muny boqtap, balaǵattaýyna qashan da ruqsat.
Sońǵy kezderi onyń mazasy qatty qashyp júr. Sebebi óte úlken. Ol osydan úsh-tórt jyl buryn kelistirip tam salyp kirgen. Eki qabatty, jıyrma bólmeli úıdiń ishi-syrtynda adamǵa ne kerektiń bári bar. Barlyq jaǵdaı jasalǵan. Qudaıdyń bergen bes perzenti osy úıde ósip-ónedi, barlyq kelinderim osynda turady, nemerelerim, shóberelerim qyzyǵyn kóredi degen nıetpen salǵan joq ol bul úıdi. Bul maqtangershilikpen, dúnıejarys álegimen salynǵan. Eki qyzdyń biri turmysta, eki ul enshisin alyp ketken. Kenje ul men kishi qyz qolda. Olar da Amerıkaǵa baryp oqımyz dep, muhıttyń arǵy betine qarap «ulyp» júr.
О́z nemereleri, jıenderi kelse bul jaryqtyq tyrysyp qalady. Qaısysy kelse de sońdaryna túsip ańdýmen bolady. Bar qaýpi – qymbat oboılardy búldiredi nemese taǵy birnárseni qurtady.
Sońǵy kezderi osy eki qabatty úıdiń munyń aldynda bedeli qasha bastady. Osynaý záýlim ǵımarat munyń kózine kishkentaı úıshik, taýyq kepe ne jaı ǵana ketekhana bolyp kórinip júr. Úıine kirse de, shyqsa da quty qashyp, eńsesi túsip, ıyǵy qýshıyp, qunystanyp, búrisip qalady. Aınalasyndaǵy kórshileriniń bári birinen soń biri úılerin kóp qabatty etip sala bastady. Tipti, oń jaǵyndaǵysy men sol jaǵyndaǵysy úsh qabatty qylyp kelistire salyp, qonys toıyn toılap kirip te aldy. Bul eki kórshisi basynda tórt qabatty etip salmaq bolǵan. Muny estigen bul olarǵa «ýaǵyzyn» aıamaı, úsh qabatty etip salýǵa ázer kóndirgen. Eger olar tórt qabatty etip salǵanda munyń jaǵdaıy qazirgiden de aýyr bolar edi.
Álgi eki kórshisi jańa tam salamyz degende bul olarmen etene jaqyndasyp, janashyrlyq tanytqan bolyp «aqyl keńesin aıamaǵan». Sondaǵy maqsaty – olardy ózinen asyp túsirmeý. Bastapqyda eki qabatty etip salýlaryna «kúsh salǵan». Onysynan túk te shyqpaǵan. Sodan ol baryn salyp, ne bolsa da úsh qabattan asyrmaýlaryna úndep, tórt qabatty úıdi jylytý, sýmen, jaryqpen qamtý kóp shyǵyn ekenin, basqa da qıyndyǵyn aıtyp, aǵalyq shyn janashyrlyq tanytqan bolyp júrip kóndirgen. Eger olar tórt qabatty úı salyp kirgende bul «komadan» bir-aq shyǵar edi.
Batysy men shyǵysyndaǵy kórshileri de birer jylda úılerin jańalamaq. Ol endi osy ekeýimen ámpeı-jámpeı. Eger bul ekeýi úsh ne tórt qabatty etip salsa, munyń jaǵdaıy odan saıyn qıyndaı túseri sózsiz. Sondyqtan olardy qalaı da tizgindep, aıtqanǵa kóndirý kerek. Bul úlken mindet. Kóńilge bir demeý bolatyny – shyǵysyndaǵy kórshisiniń ázirge záýlim úı salýǵa jaǵdaıy joq. Munyń ózi dátke qýat.
Eger kórshileriniń barlyǵy úı jaǵynan kelgende ózinen asyp tússe bul basqa jaqtan záýlim úı salyp kóship ketedi nemese esil jańa úıin buzyp tórt qabatty etip basynan salady. Sonda ǵana bul tynyshtalady. Mine, solaı.
Ul men qyzy, áıeli kıim kııý, sándený, sońǵy nusqadaǵy smartfon satyp alý, shetelge qydyrý jarysynda belsenip júr. О́ziniń jaǵdaıy bolsa mynadaı.
Dúnıejarys «chempıonaty» qyzý júrip jatyr. Qoǵam entigip tur. Baıyń da, qaltalyń da, ortashań da, kedeıiń de, kepshigiń de sol «jarysta». Qudaı sabyr bersin, jaqsylyǵyna bastasyn. О́kpemiz óship qalyp júrmesin. Aıaz bı qusap, keshegi kúnimizdi esten shyǵarmaıyq, aǵaıyn. Aqyldy bolaıyq, arzymaıtyn ispen, arzan da abyroısyz jolǵa túspeıik. Qaryndy da, kóńildi de qanaǵat qana toıdyrady. Onsyz olardy toıdyramyn dep bosqa aramter bolasyz. Qınalatyn ózińiz, ózgeniń túgi de ketpeıdi. Dúnıejarys ózgege qul etedi, odan basqa eshteńe bermeıdi. Nápsińdi bıle. Onyń tabanynyń astynda qalma. Nápsiniń tabanynda jatqandar az ba?..