Keıingi jyldary Memleket basshysynyń bastamasymen jańa formatta, keń kólemde atalyp ótip kele jatqan Naýryznamanyń ataýly bir kúni, 15 naýryz – Qaıyrymdylyq kúniniń ózindik mán-mańyzy erekshe. Qarǵa tamyrly, qarshyǵa sińirli halqymyzdyń qanynda da bar qapysyz qasıet – qaıyrymdylyq.
Qaıyrymdylyq – muqtaj jandarǵa tek materıaldyq kómek kórsetý emes, sonymen qatar rýhanı demeý, qoldaý bildirý, meıirimdilik pen izgilik tanytý. Qaıyrymdylyq jasaý barshany jaqsylyqqa, adaldyqqa, basqanyń jaǵdaıyna túsinistikpen, janashyrlyqpen qaraýǵa tárbıeleıdi. Qaıyrymdylyq qaǵıdalary men eriktiler qozǵalysynyń barsha adamzatty bir qaýyzǵa syıdyrǵan pandemııa kezinde, byltyrǵy búkil elimizge syn bolǵan sý tasqyny kezinde jalpyulttyq sıpat alǵanyn, áleýmettik normaǵa aınalǵanyn, barlyq azamattardyń ortaq náýbetpen kúreske bir kisideı jumylyp, yntymaq tanytqanyn, qajyr-qaırat kórsetkenin iltıpatpen atap ótken jón.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev osyndaı syndarly kezde syrt qalmaı, otandastaryna kómek qolyn sozǵan, meıirimdilik, izgilik tanytqan barsha uıymdarǵa, azamattarǵa rızashylyq bildirip: «Asar degen ata dástúrimizdi saqtap kele jatqanymyz qýantady. Pandemııa, sý tasqyny kezinde eriktiler aıanbaı eńbek etip, eren erliktiń úlgisin kórsetti. Qaıyrymdy jandar ortaq iske jan-jaqty qoldaý bildirdi. Biz osyndaı uıymshyldyqtyń jáne jaýapkershiliktiń arqasynda ahýaldy turaqtandyra aldyq. Munyń bári – eldiktiń jáne bereke-birliktiń jarqyn kórinisi. Qaıyrymdylyqqa tikeleı jáne janama túrde atsalysatyn adamdardyń sany turaqty artyp kele jatyr. Qaıyrymdylyq jáne volonterlik uıymdar ózderiniń eńbek etýine, sonyń ishinde memleketpen jáne bıznespen birlese jumys isteýine qajetti jaǵdaı jasaıtyn zań júzinde shynaıy mártebege ıe bolýy tıis» degen edi.
Prezıdent volonterlik qyzmetti damytý, qaıyrymdylyq pen mesenattyqqa qoldaý kórsetý memleketimizdiń uzaqmerzimdi basymdyǵy dep sanaıdy. Volonterlik ispen aınalysý – patrıotızmniń jarqyn kórinisteriniń biri. Búginde qaıyrymdylyq jobalarǵa baǵyttalǵan iri bıznes tabysyn 3%, shaǵyn jáne orta bıznes tabysyn 4% kólemde salyqtan bosatý zańnamalyq turǵyda qarastyrylǵan. Elimizde «Volonterlik qyzmet týraly», «Qaıyrymdylyq týraly» arnaıy zańdar bar. Ata zańymyzda belgilengen áleýmettik memleket uǵymynyń mán-mańyzy da el baılyǵyn turǵyndarynyń turmysyn jaqsartýǵa, bilim alýyna múmkindik jasaýǵa, densaýlyq saqtaý salasyn joǵary deńgeıde qoldaýǵa arnaıtyn memleket degendi bildiredi. Aıtalyq, jyl saıyn respýblıkalyq bıýdjettiń jartysyna jýyǵy áleýmettik salaǵa jumsalady, turmysy nashar halyqty qoldaýǵa baǵyttalady. Bul – orasan zor qarajat.
Búginde elimizde áleýmettik máselelerdi sheshýge, muqtaj adamdarǵa kómek kórsetýge belsene atsalysyp júrgen qaıyrymdylyq qorlarynyń qarasy qalyń. Jyldan-jylǵa qaıyrymdylyq uıymdarynyń sany artyp, sonymen qatar olar júzege asyratyn túrli baǵdarlamalar da kóbeıip keledi. Qorlar negizinen kedeılikti joıý, densaýlyq saqtaý, bilim berý, balalar men qarttarǵa kómek kórsetý, tabıǵatty qorǵaý baǵytynda jumys isteıdi. Sońǵy derekter boıynsha, elimizde ózge qorlar men uıymdardan bólek, 1353 zańdy tulǵa resmı tirkelgen. Onyń ishinde qalyń buqaraǵa keńinen tanymaldary: «Qazaqstan halqyna», «Dara», «Aıala», «Sábı», «Meıirim», «Hareket», «Asar-Ýme», t.b. Bul tizim úlken qurylymnyń bir shıregi ǵana. Árbir qor jeke maqsatty sharalarǵa, naqtyly aýyl, adamdarǵa kómektesýmen aınalysady. Degenmen qorlar birlese kelip, búkil eldiń damýyna kómektesetin kópshilik áleýmettik qyzmetterdi atqarady. Munyń syrtynda qaıyrymdylyq kómek, sharalaryn jarnamalamaı, resmı tirkemeı jasaıtyn jekelegen uıymdar, azamattar da barshylyq. Endi solardyń birqataryn atap ótsek deımiz.
«Asar-Ýme» qory qyzmetin 2019 jyly bastady. Maqsaty – az qamtylǵan adamdarǵa ózin-ózi jumyspen qamtýǵa, jumysqa ornalasýǵa kómektesý, psıhologııalyq qoldaý, qamqor adamdarmen birge erikti qaıyrymdylyq arqyly az qamtylǵan otbasylardy jeke baspanamen qamtamasyz etý. Bes jyl ishinde qor 1019 otbasy men 5544 balaǵa kómek kórsetti.
«Aıala» qaıyrymdylyq qory elimizde mádenıet pen qaıyrymdylyq dástúrlerin tárbıeleý, balalar densaýlyq saqtaý, bilim berý mekemelerine kómek kórsetýmen shuǵyldanady.
«Hareket» qaıyrymdylyq qory» jetim, múgedek balalardy, baspanasyz qalǵan, qıyn ómirlik jaǵdaıdaǵy kópbalaly, az qamtylǵan otbasylardy turǵyn úımen qamtamasyz etýmen aınalysady. Qor tórt jyl ishinde 500-den astam otbasyn úımen qamtamasyz etip, 2000 bala shańyraq kóterdi.
«Sábı» qaıyrymdylyq qory ata-anasynan aırylyp, qamqorlyqsyz qalǵan balalarǵa, áleýmettik jaǵynan qorǵalmaǵan otbasylardan shyqqan daryndy balalarǵa, densaýlyǵynda aýyr aqaýy bar balalarǵa, múmkindigi shekteýli jandarǵa kómek kórsetedi.
Bul tizimdi de jalǵastyra berýge bolady. Sondaı-aq óńirlik deńgeıde qyzmet etetin qaıyrymdylyq qorlary, birlestikteri bar. Mysaly, osydan bes jyl buryn Jambyl oblysynda bastalǵan «Asarlatyp úı salý» jobasynyń arqasynda birneshe kópbalaly, az qamtylǵan otbasylar baspanaly bolǵanyn atap ótýge bolady.
Qaıyrymdylyq materıaldyq kómek kórsetýmen ǵana shektelmese kerek, sondaı-aq qart adamdarǵa, balalarǵa, aýrýlarǵa ýaqyt, kóńil bólý, túrli deńgeıdegi adamdarǵa bilim berý, úlgilik úıirmeler men kýrstar arqyly qoldaý kórsetý, qıyn sátterde janynan tabylyp, keńes berý syndy qoldaý, kómektermen kórinis tabady. Muqtaj jandarǵa qoldaý kórsetý adamnyń júregine tynyshtyq syılaıdy, qoǵamnyń damýyna úles qosady, áleýmettik ádildik ornatýǵa kómektesedi. Qaıyrymdylyq jasaý – tek rýhanı paryz ǵana emes, sonymen qatar árbir adamnyń adamgershiligin, qoǵamǵa degen jaýapkershiligin kórsetý. Ol bizdiń boıymyzdaǵy eń asyl qasıetterdi damytýǵa, meıirimdilikti arttyrýǵa septesedi, qoǵamda birlik pen yntymaqtastyqty nyǵaıtady. Qaıyrymdylyqtyń tek jeke adamǵa ǵana emes, búkil qoǵamǵa tıgizer paıdasy zor, sondyqtan bul izgi is árqaısymyzdyń kúndelikti tirligimizde oryn alsa quba-qup.