Tabıǵı aýmaqtardyń tynysy ashylady

Ekologııa jáne tabıǵı resýrs­tar mınıstri Erlan Nysanbaev atap ótkendeı, búginde eli­miz kóleminde materıaldyq-teh­nıkalyq jabdyqtar barynsha jańartylyp, birqatar orman órtin sóndirý tehnıkasy satyp alyndy. О́rtti erte anyqtaý júıeleri engizildi. Jańa orman tálimbaqtary quryldy. Erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq­tar keńeıtilip jatyr. Qaldyq­tardy kádege jaratý jobalary júzege asyrylady. Sırek kezde­setin janýarlar – jolbarystar, qulandar, Prjevalskıı jylqy­lary tabıǵatqa qaıta jiberiledi.

Ormandardy qorǵaýdy kúsheıtý, materıaldyq-tehnı­kalyq bazany jańartýǵa res­pýblıkalyq bıýdjetten órtke qarsy, orman órtin sóndirý tehnıkasyn satyp alýǵa 5,4 mlrd teńge baǵyttaldy, jergilikti qurylymdardan 6,7 mlrd teńge bólindi. Orman órtterin tıimdi sóndirýge beıimdelgen traktorlar, arnaıy tehnıka, jabdyqtar satyp alyndy.

Orman órtterin erte anyq­taý júıesi «Qazaqtelekommen» birlesip júzege asyrylyp jatyr. «Jasyl aımaq», «Semeı ormany» sııaqty 24 orman sharýashylyǵy aýmaqtaryn zertteý jumystary bastaldy.

6 óńirde jańa orman tálim­baq­taryn qurý jumystary júrgizi­letin bolady. Jalpy bıýdjet 21,2 mlrd teńgeni quraıdy, árbir tálim­baqqa 3,5 mlrd teńgeden qaral­ǵan. Onyń qýaty – 6 mln kóshet. Qurylys 2025 jyly bastalady. Bıoalýantúrlilikti saqtaý tujy­rymdamasy ázirlenedi.

Jańa erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar – «Merke» óńirlik parki (86 myń ga), «Aral» (471 myń ga), «Jaıyq ormany» (46,9 myń ga) rezervattary qurylady. Ústirt, Qarataý, Ile-Balqash aýmaqtaryn 648 myń gektarǵa keńeıtý jos­parlanyp otyr. 6 EQTA-da baqylaý ótkizý pýnkterin avtomattandyrý, elektrondyq tólem júıesi engi­ziledi. Ormanshylarǵa arnalǵan bilim berý ortalyǵy ashylady.

2024 jyldan Prezıdenttiń «Taza Qazaqstan» bastamasy júzege asyrylyp keledi. Ekolo­gııalyq qozǵalysqa 6 mln adam, onyń ishinde 230 myń erik­ti qatysty. 1,1 mln tonna qoqys jınalyp, 1,6 mln aǵash otyr­ǵy­zyldy. Ekomádenıet­ti damytý­dyń 2029 jylǵa deıin­gi Tujy­rym­damasy bekitildi, óńirlik josparlar maquldandy. Ekologııalyq bastamalar qoǵam tarapynan belsendi qoldaýǵa ıe bolyp otyr.

2021 jyldan bastap 1,145 mlrd aǵash egildi. Endi 2 mlrd túp aǵash otyrǵyzylady. Sondaı-aq Aral teńiziniń qurǵaǵan tabanyn kógaldandyrý jumystary júr­giziledi, munda 1,1 mln gektar­ǵa sekseýil otyrǵyzý josparlanǵan.

Qatty turmystyq qaldyqtarǵa qatysty máselelerdi sheshý maq­satynda 238 mlrd teńgege 94 jo­badan turatyn pýl qalyp­tas­tyryldy. Zamanaýı polıgondar salý, qaıta óńdeýdi damytý, qal­dyqtardy bólek jınaýdy engizý negizgi baǵyttar sanalady. Sırek kezdesetin janýarlardy tabıǵatqa qaıta jiberý jumystary jalǵasady, olardy jersindirý baǵdarlamalary júıeli túrde júzege asyrylyp jatyr.