Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» Ulttyq jobasynyń iske asyrylý barysy qaraldy. Sondaı-aq qurylys salasyn sıfrlandyrý men qala qurylysy kadastry máselesi talqylandy.
Ulttyq jobany júzege asyrý barysy
2023 jyldan bastap Prezıdent tapsyrmasyna oraı «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» Ulttyq pılottyq jobasy iske asyrylyp jatyr. Birinshi kezekte – aýyldyq eldi mekenderde medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek (MSAK) kórsetý uıymdarynyń jańadan 655 nysannyń salynýyn qamtamasyz etý. Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarovanyń aıtýynsha, búginde 467 nysannyń qurylysy tolyq aıaqtaldy.
«Osylaı 80 myńnan astam azamat qosymsha medısınalyq kómekke qol jetkizdi. Bul shara aýyl turǵyndaryna qosymsha 456 kúndizgi stasıonar tósektik ornyn ornalastyrýǵa múmkindik berdi. Sonymen qatar 174 medısına qyzmetkeri daıyndalyp, eldi mekenderde qyzmet kórsetýge jiberildi», dedi mınıstr.
Onyń sózine zer salsaq, barlyq 655 nysannyń qurylysy aıaqtalyp, iske qosylǵan kezde, shamamen 1 mln-ǵa jýyq aýyl turǵyny qoljetimdi medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómekpen qamtylady.
«Ulttyq jobanyń kelesi mindeti – aýyl turǵyndaryna ýaqtyly shuǵyl medısınalyq kómek kórsetýdi qamtamasyz etý. Bul mindetti júzege asyrý maqsatynda quramynda joǵary tehnologııalyq medısınalyq qondyrǵymen jabdyqtalǵan mamandandyrylǵan bólimshesi bar zamanaýı 32 kópbeıindi ortalyq aýdandyq aýrýhananyń ashylýy kózdelip otyr. Osy mindetti iske asyrý barysynda 6 kópbeıindi ortalyq aýdandyq aýrýhananyń (Túrkistan – 3, ShQO – 1, SQO – 1, Qaraǵandy – 1) qurylys jumysy aıaqtaldy. Nátıjesinde, ınsýlt ortalyqtary, hırýrgııa, travmatologııa men perzenthana bólimsheleri iske qosyldy», dedi sala basshysy.
Bul rette barlyq kópbeıindi ortalyq aýdandyq aýrýhanalarǵa arnaıy mamandandyrylǵan medısınalyq tehnıkalar jetkizildi. «Altyn ýaqyt» qaǵıdasy boıynsha shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý maqsatynda barlyq kópbeıindi ortalyq aýdandyq aýrýhanalar joǵary tehnologııalyq medısınalyq tehnıkamen (KT, MRT, angıograftar) qamtamasyz etiledi. Osy jyldyń sońyna deıin taǵy 12 kópbeıindi ortalyq aýdandyq aýrýhanany paıdalanýǵa berý josparlanypty. Oǵan 98 medısına qyzmetkerin daıarlap jiberý kózdelgen.
Úkimet basshysy atalǵan joba aýyldyq jerdegi medısınalyq kómekti qoljetimdi etýde birqatar keshendi problemany sheshýge yqpal etetinin aıtty. Iаǵnı árbir azamat óziniń turǵylyqty jerinde shuǵyl kómekke qol jetkize alady. Ári zamanaýı qural-jabdyq esebinen medısınalyq qyzmettiń sapasy jaqsarady.
«Úkimet tarapynan alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek obektilerin salýǵa respýblıkalyq bıýdjetten shamamen 120 mlrd teńge, al aýdandyq aýrýhanalardy qaıta jańǵyrtýǵa 31 mlrd teńgeden astam qarajat bólindi. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha zańsyz ıemdenilgen aktıvterdi qaıtarý esebinen tolyqtyrylyp jatqan Arnaýly memlekettik qordyń qarajaty da ulttyq jobany iske asyrýǵa ajyratyldy», dedi O.Bektenov.
Premer-mınıstrdiń aıtýynsha, 145 alǵashqy kómek nysany men 13 aýdanaralyq aýrýhana qurylysyna 31 mlrd teńgeden astam qarajat salyndy. Búginde bes óńirde, ıaǵnı Qostanaı, Qyzylorda, Mańǵystaý, Soltústik Qazaqstan men Túrkistan oblysynda tıisti nysandar qurylysy tolyǵymen aıaqtaldy. Qalǵan óńirlerde belgili bir táýekelder bar.
«Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda qurylys qarqynyn arttyrý, ásirese jobalyq qujattamany daıyndaý rásimi men medısınalyq quraldarmen jabdyqtaý máselesin jedeldetý qajet ekenin aıtty. Jetisý, Ulytaý, Jambyl, Aqtóbe, Aqmola, Qaraǵandy oblysynda qurylys qarqyny tym baıaý. Mysaly, Aqtóbe, Jambyl, Jetisý men Shyǵys Qazaqstan oblysynda osy kúnge deıin 6 nysanǵa jobalyq qujattama ázirlenbegen. Qaraǵandy, Qostanaı, Aqmola, Ulytaý, Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan oblysynda 8 jobaǵa memlekettik saraptama daıyn emes», dedi Premer-mınıstr.
О́ńir ákimderi tarapynan dál osy jobalaý men qurylys jumysyna baqylaýdyń kemshin bolýy Ulttyq jobany iske asyrý merzimderiniń sozylyp ketýine alyp keledi. Nysandy ýaqtyly tapsyrý úshin qurylys maýsymyn tıimdi paıdalaný kerek ekenin eskertken Úkimet basshysy naqty tapsyrmalar berdi.
Qurylys salasyn sıfrlandyrý isi
Búginde qurylys salasynda biryńǵaı sıfrlyq ekojúıeni qurý úshin aýqymdy transformasııalaý isi júzege asyrylyp jatyr. Ol jobalaýdan bastap paıdalanýǵa berýge deıingi qurylys obektisiniń barlyq ómirlik sıklin qamtıdy. Qurylys nysanynyń ómirlik sıkliniń árbir kezeńi negizgi bıznes-úderisterdi josparlaý (AIS GGK), jobalaý men saraptama (E-PSD), sondaı-aq qurylys (eQyrylys) aqparattyq júıesine ıntegrasııalaý esebinen avtomattandyrylady.
О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi jasandy ıntellektini paıdalana otyryp, bas jospar men egjeı-tegjeıli josparlaý jobasyn iske asyrýdan keıingi baqylaý tehnologııasyn qanatqaqty joba retinde júzege asyrýdy josparlap otyr. Iаǵnı eldi mekenderdiń aýmaǵyn qaraý kezinde kompıýterdiń múmkindigin qoldaný sharasy kózdelgen.
Premer-mınıstr qurylys sektory – Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy jetekshi salalardyń biri ekenin eske saldy. Sóıtip, bıylǵy birinshi toqsannyń qorytyndysy boıynsha qurylys jumysynyń kólemi 1 trln teńgeden asyp túskenine toqtaldy.
«Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 17%-ǵa joǵary. 3,7 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Byltyrǵy kórsetkishten 7,5%-ǵa artyq. Elimizdiń kóp óńirinde qurylys jumysynyń qarqyny arta túskeni baıqalady. Budan salanyń ornyqty damýyn kórýge bolady», dedi Úkimet basshysy.
Jalpy, qurylys sektory eldiń ınfraqurylymdyq negizin qalyptastyrady. Kóp jumys ornyn quryp, bıznestiń damýyna jáne azamattardyń turmys sapasyna tikeleı áser etedi. Álemdik tájirıbe kórsetkendeı, osy salada sıfrlyq sheshimderdi engizý qurylys jobalaryn iske asyrý merzimin edáýir qysqartýǵa, shyǵyndardy aıtarlyqtaı azaıtyp, sybaılas jemqorlyq táýekelderin barynsha kemitýge múmkindik beredi.
«Obektilerdi úsh ólshemdi modeldeý, sıfrlyq qala qurylysy kadastrlary, jobany kelisýdiń elektrondyq platformasy sııaqty tehnologııa men kartografııa júıelerin ıntegrasııalaý qurylys salasynda qalypty normaǵa aınalyp keledi. Memlekettik qala qurylysy kadastryn, «eQurylys» portaly men Aqparattyq modelder bankin engize otyryp, biz qaǵaz júzindegi qujat aınalymynan túpkilikti sıfrlyq úderiske kóshiremiz», dedi Úkimet basshysy.
Búginde ınjenerlik ınfraqurylymnyń 90%-dan astamy sıfrlandyryldy. Ruqsat qujatyn berý men jobany kelisýge memlekettik qyzmetti avtomattandyrý iske qosyldy. «eGov» portaly arqyly qol jetkizýge bolatyn úlestik qurylystyń biryńǵaı tizilimi quryldy. Endi osy jyldyń sońyna deıin Biryńǵaı aqparattyq júıe iske qosylady. Ol qurylys salasynyń qoldanystaǵy barlyq portaldaryn biryńǵaı platformada ıntegrasııalaıdy.