Qor qurý týraly bastama Almatyda Ortalyq Azııa ekologııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (OAEZI) bazasynda «Balqash kóliniń ekojúıesin saqtaý boıynsha jospardy ázirleý» atty ótken semınarda jarııalandy. Is-sharaǵa «Qazaqmys korporasııasy» JShS, Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligi, halyqaralyq uıymdar jáne Fransııanyń Almatydaǵy Bas konsýldyǵynyń ókilderi, sondaı-aq ǵalymdar men sarapshylar qatysty.
«Semınardyń basty maqsaty – Balqash kóliniń máselesimen aınalysatyn sarapshylardy, sonyń ishinde halyqaralyq seriktesterimizdi bir ústel basyna jınaý. Eki kúndik talqylaý nátıjesinde «Qazaqmys», Sý resýrstary mınıstrligi jáne basqa da qatysýshylar arasynda alda atqarylatyn jumys pen júkteletin jaýapkershilik boıynsha ortaq túsinik qalyptasty», dep málimdedi basqarma tóraǵasynyń Turaqty damý jáne kommýnıkasııalar jónindegi orynbasary Sáken Shaıahmetov.
Semınar barysynda Sý resýrstary jáne ırrıgasııa mınıstrligimen birlesip Balqash kólin jáne Ile-Balqash alabyn odan ári damytýdyń josparyn engizý boıynsha jol kartasyn jasaý týraly sheshim qabyldandy. Jospar aıasynda jobalar pýly irikteledi jáne olardy qoldanysqa engizý men júzege asyrý sharalary qolǵa alynady.
Aıta keteıik, jol kartasynda Ile-Balqash alabynyń jaǵdaıyn jáne sý resýrstarynyń sapasyn taldaýǵa arnalǵan keshendi sharalar qarastyrylǵan. Onyń ishinde jer asty sýlarynyń jaǵdaıyn taldaý, Balqash kóliniń deńgeıin baqylaýǵa arnalǵan sıfrlyq platforma qurý, sý nysandaryn, gıdrotehnıkalyq qurylymdardy avtomattandyrý jáne sıfrlandyrý josparlanǵan.
«Ile-Balqash alaby men onyń ekojúıesin, sý resýrstary men bıologııalyq sanalýandyǵyn saqtaý maqsatynda «Qazaqmys» tarapynan arnaıy qor qurý týraly sheshim qabyldandy. Bizdiń qor mınıstrlikpen birlesip jumys isteıdi. О́z deńgeıimizde mamandardy tartyp, óńirler úshin asa mańyzdy ári barynsha tıimdi jobalardy iriktep alamyz», dedi Sáken Shaıahmetov.
«Balqash kóline qatysty máseleler uzaq ýaqyt boıy júıesiz, bólek-bólek sheshilip keldi. Endi osy saladaǵy jumysty júıeli jáne kelisilgen deńgeıge kóshirý úshin kóldi saqtaý men qorǵaý boıynsha jospar ázirleı bastadyq. Bul qujat sý resýrstaryn basqarýda tabıǵat, ekonomıka jáne qoǵam múddesiniń tepe-teńdigine negizdelgen tutas ári salaaralyq tásildi qalyptastyrýda mańyzdy qadam bolady», dedi Sý resýrstary jáne ırrıgasııa birinshi vıse-mınıstri Bolat Beknııaz.
Búginde Ile-Balqash alabynyń sý resýrstaryn utymdy jáne tıimdi paıdalaný, sondaı-aq QHR-men birlesip Ile ózeni alabynyń sýyn qorǵaý jáne turaqty paıdalaný máseleleri boıynsha is-sharalar ázirlendi.
Balqash kóliniń alabyn zertteý jumysy Fransııanyń Damý agenttigi (AFD), Fransııanyń Geologııalyq jáne taý-ken zertteýler bıýrosy (BRGM) jáne otandyq mamandarmen birlesip júrgiziledi. Qazir fransýz tarapy qajetti málimetterdi jınaý ústinde. Atap aıtqanda, BRGM sarapshylary Balqash kóli alabyndaǵy uńǵymalardy, gıdrobeketterdi jáne sýarmaly jerlerdi aralap, dalalyq zertteý jumystaryn júrgizýdi josparlap otyr.