Keıingi birneshe onjyldyqta Ortalyq Azııada ornaǵan qolaısyz klımat pen sý tapshylyǵy topyraq pen sý erozııasyn kúsheıtip, jaıylym ári shabyndyq jerlerdi tozdyryp jiberdi. Bul rette otandyq ekologter men ǵalymdar qol qýsyryp, qarap otyrǵan joq. Taıaýda Aqtóbe oblysynda qunary kemigen 2 500 gektar jerdi tyńaıtý jumysy bastaldy. Tyń bastamany Qazaqstan ekologııalyq uıymdar qaýymdastyǵy men BUU janyndaǵy «Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy» júzege asyrady.
Erek joba Aqtóbe óńirindegi Muǵaljar men Áıteke bı aýdandarynda qolǵa alyndy. Áıteke bı aýdanyndaǵy Araltoǵaı eldi mekeniniń aınalasyn Aral teńiziniń tabanynan kóshken qum basyp, topyraq qunary azaıǵan. Tórt túliktiń qys azyǵyn daıyndaý úshin sharýalar ıen dalany sharlap, shóp izdep ketedi. Tozǵan jerdi tyńaıtý maqsatynda 500 gektar jerge erkekshóp pen jońyshqa tuqymy sebilmek.
«Jaıylym jer bar, shabyndyq az. Bizge keregi – kópjyldyq shópterdi egip, mal sharýashylyǵymen aınalysatyn sharýalardyń máselesin sheshý. Joba aıasynda sharýalar tozǵan jerdi qalypqa keltirýdiń zamanaýı ádis-tásilin úırenedi. Ol úshin fermerlik dala mektepteri qurylyp, agroorman melıorasııalyq júıelerin qalyptastyrýǵa qatysty bilim berý baǵdarlamasy ázirlenedi», dedi aýdan ákimi Dáýletııar Toǵyzbaev.
Fermerlik dala mektebiniń ulttyq úılestirýshisi Talǵat Kerteshevtiń aıtýynsha, sharýa qojalyqtaryna jaıylymdy qalaı durys basqarý kerektigi úıretiledi.
«Alqaptyń ónimdiligin saqtap, sodan keıin ony degradasııaǵa ushyratpaý ádisteri týraly dáris júrgizemiz. Basqa da oqytý modýlderimiz bar. Solardy negiz etip birqatar maqsat-mindetter júktep otyrmyz», deıdi.
Tozǵan jaıylymdar men shabyndyqtardy qaıta qalpyna keltirýge bilikti mamandar jumyldyrylady. Mysaly, Shyǵanaq Bersıev atyndaǵy Aqtóbe joǵary agrarlyq-tehnıkalyq kolledjiniń agronomııa boıynsha arnaıy pánderdiń oqytýshysy Gúlnar Eshanova bilim ordasy janyndaǵy 20 gektar jerden 20 jylǵa jýyq ýaqyttan beri mol ónim alyp keledi. Ol ǵylym men tájirıbeni ushtastyra otyryp, jıǵan-tergen mol bilimin sharýalarmen bólisýge daıyn. «Qyltyqsyz arpabastyń tuqymyn shashyp, kóbeıtý kerek. Ekpe aǵashtardy otyrǵyzyp, jel erozııasy men sý erozııasyna qarsy kópjyldyq daqyldardy ósirgen durys», deıdi maman.