Plastıkalyq qaldyqtardy qaıta óńdep, ekologııalyq taza saıabaq jıhazyn shyǵaratyn «Ecomaf» JShS zaýyty – 2020 jyldan beri jumys istep kele jatqan otandyq kompanııa. Kásiporyn elde alǵashqylardyń biri bolyp polımer qaldyqtaryn qummen aralastyra otyryp, qaıta óńdeý tehnologııasyn engizdi. Bul ádis arqyly qalalyq ınfraqurylymǵa arnalǵan berik ári uzaqqa shydaıtyn buıymdar óndiriledi. Tanymal buıymdar qatarynda oryndyq, qoqys jáshigi, oıyn alańy jabdyqtary, gúl qumyracy syndy turmysqa qajetti túrli zat bar.
«О́nimder tabıǵı taspen salystyrýǵa keletin óte berik, vandalızm men tozýǵa tózimdi, ylǵalǵa, shirýge jáne bıologııalyq ydyraýǵa ushyramaıdy. Sondaı-aq –60°C-tan +70°C-qa deıingi temperatýrada qasıetterin saqtap, ekologııalyq taza ári uzaq merzimge shydamdylyǵymen erekshelenedi. Kásiporyn 30% óńdelgen polımer men 70% qumdy aralastyrý arqyly jyl saıyn 100 tonnaǵa deıin plastıkalyq qaldyqty qaıta óńdeıdi. Bul – qorshaǵan ortaǵa túsetin salmaqty azaıtý men elde turaqty damý qaǵıdattaryn ilgeriletý isine qosylǵan eleýli úles», dedi zaýyt dırektorynyń orynbasary Ǵaınur Toqtarov.
Mundaı tájirıbe alys-jaqyn shetelde de bar. Mysaly, Amsterdamda plastık qaldyqtarynan 3D oryndyqtary jasalady. Rotterdamdyq «The New Raw» stýdııasy Nıderland astanasynyń turǵyndary úshin turmystyq plastık qaldyqtaryn sándi qoǵamdyq jıhazǵa aınaldyratyn erekshe jobany iske qosqan. Al bizdegi «Ecomaf» ónimderdi tapsyrys boıynsha ǵana jasaıdy. Al tapsyrys degen ázirshe jetkilikti kórinedi. Tutynýshylar qatarynda qurylys kompanııalary men qalalyq ákimdik te bar.
«Qazir resmı túrde 10 adam, jaldamaly taǵy 15 adam jumys istep júr. Tapsyrys kóbeıgen shaqta taǵy qosymsha jumys kúshin alýǵa týra keledi. Negizgi mamandardy ózimiz osynda úıretemiz. Sóıtip, bir kásip ıesi etip shyǵaramyz. Oryndyq jınaýshylar men temir dánekerleýshiler bar. Al qajet shıkizat osy Astanada jetip artylady. Bile bilgenge úlken oryndyqtyń salmaǵy 200–250 kılo bolady. Tym aýyr. Ony ońaıshylyqpen syndyryp, búldirý múmkin emes. Sonymen qatar urlaýǵa, basqa jerge qozǵap qoıýǵa tym qolaısyz. Kishi oryndyqtardyń salmaǵy 70–100 kılo tartady», dedi zaýyt ókili.
Kásiporyndaǵy jumysshy jalaqysy 320 myń teńgeden bastalyp, eńbegi men kásibine qaraı joǵarylaı beredi. Materıaldy qyzdyryp balqytatyn peshterdi baqylaıtyn operatorlar 3 aýysymmen jumys isteıdi. Olardyń eńbekaqysy – 350 myń teńge. Sondaı-aq qosymsha jumys bolsa, artyq saǵatyna taǵy tólenedi.
Zaýytta qaýipsizdik sharalary men qondyrǵylary jumys istep tursa da salafan jáne túrli plastık balqytylyp, kúıdiriletindikten keńsirik qapqan ys pen jaǵymsyz ıis bas aýyrtady. Ázirshe jumysshylarǵa densaýlyqqa qatysty tólem jáne arnaıy sýsyn berilmeıdi eken. Sheber-tehnolog Nurbaqyt Eleýsizov «Densaýlyqqa qatysty tólem keleshekte bolady degen úmitimiz joq emes. Al arnaıy jumys kıimi jyl saıyn berilip turady», dedi.