Partııalyq-saıası qurylymdardan zań shyǵarýshy bılikke kóshý úderisiniń mańyzyn aıqyndap alýymyz kerek. Geosaıası jáne ishki jaǵdaılardy eskere otyryp, basty maqsatymyz – memlekettiligimizge tónýi múmkin barlyq táýekeldi barynsha azaıtý.
Ashyǵyn aıtý kerek, qoǵam birmandatty okrýgterden saılanǵan depýtattardan zor úmit kútken edi. Biraq bul senim tolyq aqtaldy deýge kelmeıdi. Iá, Parlamentke elge tanymal tulǵalar ótti. Alaıda olarda myqty uıymdyq qoldaý men ınstıtýsıonaldyq áleýet bolmaǵandyqtan, qoǵam kútken nátıjelerdi tolyq kórsete almady.
Depýtattardyń qyzmetine júrgizilgen qarapaıym kontenttik taldaý partııalyq tizimmen saılanǵan ókilderdiń jumysy anaǵurlym tıimdi ekenin ańǵartady. Sondyqtan qoǵamǵa ulttyq saıası partııalardyń ınstıtýsıonaldyq artyqshylyǵyn túsindirý mańyzdy. О́ıtkeni eldi biriktirý men qoǵamdy toptastyrý sııaqty aýqymdy mindetterdi oryndaý – dál osy partııalardyń mindeti. Bireýge unar, bireýge unamas, biraq ázirge bul baǵytqa balama usynylmaǵany anyq.
Aıtylyp otyrǵan másele – bir júıeni ekinshisimen túbegeıli aýystyrý emes, damý úlgilerin jetildirý týraly. Eger elde jalpyulttyq ınstıtýttar qalyptaspasa, olardyń ornyn beıresmı, tipti konstıtýsııaǵa qaıshy qurylymdar basýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda arhaıkalyq, júıesiz ári memlekettiliktiń negizine qaýip tóndiretin qubylystardyń paıda bolý qaýpi joǵary. Bul – memleket pen qoǵam úshin mańyzdy syn-qater.
Mysal retinde keshe ǵana ótken Semeı qalasynyń alǵashqy tarıhı saılaýyn aıtýǵa bolady. Osy tájirıbe kórsetkendeı, elimiz endi turaqty túrde saılaý ótkizip otyratyn memleketke aınaldy. Bul – demokratııalyq úderistiń jańa kezeńi. Endigi jerde saıası partııalar óz kandıdattaryna qoldaý bildirý úshin jergilikti platforma qalyptastyryp, úgitshiler men baqylaýshylar, saılaý komıssııalarynyń músheleri, zańgerler, spıchraıterler, saıasattanýshylar men áleýmettanýshylardan quralǵan kásibı komandalar qurýǵa tıis.
Mysaly, Semeı qalasynyń ózinde ǵana árbir partııada keminde 300–400 belsendi jaqtaýshysy, bilikti mamandary jáne turaqty qarjylandyrýy bolýy qajet. Mundaı áleýetti birmandatty kandıdattar qamtamasyz ete ala ma? Kúmánim bar. Al endi osyny eldik aýqymda elestetip kóreıikshi.
Sondyqtan demokratııany damytý, saıası básekelestikti kúsheıtý, ulttyq deńgeıde jańa ıdeıalar qalyptastyrý isi – eń aldymen jalpyulttyq saıası partııalardyń negizgi mindeti bolýǵa tıis.
Aıdos SARYM,
Májilis depýtaty