QR Parlament Májilisiniń depýtaty Ulasbek Sádibekov Úkimet usynǵan 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet jobasy jańa Bıýdjet erejesine sáıkes ázirlengenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, qujattyń basty maqsaty – el qarjysynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etip, áleýmettik salany qoldaý arqyly turaqty damýǵa jol ashý, dep jazady Egemen.kz.
Parlament Májilisiniń depýtaty Ulasbek Sádibekov 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet jobasyn talqylaý barysynda bul qujat jańa Bıýdjet erejesine saı daıyndalǵan alǵashqy joba ekenin aıtty. Ereje boıynsha memlekettik shyǵyndar el ekonomıkasynyń ósý qarqyny men ınflıasııa deńgeıinen aspaýy tıis. Bul tásil memlekettiń qarjylyq turaqtylyǵyn saqtaýǵa baǵyttalǵan.
Depýtattyń aıtýynsha, bıylǵy bıýdjet jobasynyń basty ereksheligi – Ulttyq qordan maqsatty transfertter qarastyrylmaǵany. Bul nátıjege salyq jáne bıýdjet júıesindegi reformalar arqyly qol jetkizilgen. Sonyń arqasynda respýblıkalyq bıýdjettiń ózindik kiristeri artqan. Qosymsha túsimder qaryzdy óteýge, áleýmettik tólemderge jáne rezervter qalyptastyrýǵa baǵyttalady.
Bıýdjet shyǵystarynyń shamamen 80 paıyzy áleýmettik sala men jalpy memlekettik shyǵyndarǵa tıesili. Onyń ishinde áleýmettik baǵyttaǵy shyǵyndar – 38%, al memlekettik basqarýǵa ketetin qarajat – 42%. Osylaısha, memlekettik shyǵystar kólemi áleýmettik saladan da asyp otyr.
Ulasbek Sádibekov bıýdjet teńgerimdi ekenin atap ótti, alaıda mundaı tepe-teńdik kóbine damý jobalaryna arnalǵan qarajatty qysqartý esebinen jasalǵan. Qazirgi damý bıýdjeti negizinen buryn bastalǵan jobalardy aıaqtaýǵa baǵyttalǵan, al eldik mańyzy joq keıbir ınvestısııalyq bastamalar respýblıkalyq bıýdjetten alynyp tastalǵan.
Sonymen birge depýtat strategııalyq jáne jalpyulttyq jobalardy naqtylaý jumysy áli aıaqtalmaǵanyn aıtty. Sondyqtan mundaı bastamalarǵa qajetti qarjy respýblıkalyq ta, jergilikti bıýdjetterde de ázirge qarastyrylmaǵan.
Sádibekov memlekettik aktıvter men kvazımemlekettik sektordy basqarý týraly Ulttyq eseptiń nátıjelerine de nazar aýdardy. Onda aktıvterdi tıimdi paıdalaný deńgeıiniń tómendigi jáne memlekettik úlestiń tabystylyǵynyń azdyǵy kórsetilgen. Sonymen qatar, memlekettik kompanııalardan túsetin dıvıdendter kólemi ótken jylmen salystyrǵanda eki ese azaıǵan. Bul jaǵdaı bıýdjettiń kiris áleýetin tómendetip, kvazımemlekettik sektor saıasatyn qaıta qaraýdy qajet etedi.
Bıýdjet jobasyn qaraý barysynda Májilis jumys toby 12 otyrys ótkizip, 27 bıýdjettik baǵdarlama ákimshisiniń jáne kvazımemlekettik sektor ókilderiniń esepterin tyńdaǵan. Depýtattar jalpy somasy 2 trıllıon teńgeden astam 130-dan asa túzetý engizýdi usyndy.
Onyń ishinde Úkimet rezervinen 2026 jyly óńirlerdi damytýǵa qosymsha 30 mlrd teńge bólý qarastyrylǵan. Bul qarajat jylý jáne elektr energetıkasyn, gaz jáne sýmen jabdyqtaýdy, jaǵalaýdy nyǵaıtý jáne basqa da ınfraqurylymdyq baǵyttardy qamtıdy.
Sondaı-aq, ulttyq ekonomıkanyń turaqtylyǵy men básekege qabilettiligin arttyrý maqsatynda 1 trıllıon teńgeni qaıta bólý jóninde túzetýler engizilgen. Bul qarajat otandyq óndiristi qoldaýǵa, ónerkásip kásiporyndaryn damytýǵa, aýyl sharýashylyǵyn jańǵyrtý men azyq-túlik qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa baǵyttalmaq.
Qorytyndylaı kele, depýtat Ulasbek Sádibekov respýblıkalyq bıýdjet jobasy Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev qoıǵan strategııalyq mindetterge saı daıyndalǵanyn atap ótti. Qujat áleýmettik baǵytty basymdyq etip, eldiń turaqty damýyna jaǵdaı jasaıdy.
Onyń aıtýynsha, Májilistiń barlyq turaqty komıtetteri óz qorytyndylaryn usynǵan jáne Qarjy jáne bıýdjet komıteti «2026–2028 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» zań jobasyn qabyldaýdy qoldaıdy.