Ipotekany merziminen buryn óteý – nesıe merzimin qysqartyp, artyq paıyzdyq tólemderden qutylýdyń tıimdi joly. Degenmen, mundaı sheshim qabyldamas buryn banktik sharttardy muqııat zerdeleý qajet, dep jazady Egemen.kz.
Merziminen buryn óteý tártibi
Aldymen ózińizdiń nesıelik shartyńyzdy qarap shyǵyńyz: onda ıpotekany tolyq nemese ishinara óteýge bolatyny, bankke qansha kún buryn eskertý qajet ekeni jáne komıssııa ustalatyny kórsetiledi. Keıin bankpen habarlasyp, kelesi jaıttardy naqtylaý kerek:
– aıyppulsyz merziminen buryn tóleýge bola ma;
– tólemnen keıin grafık qalaı ózgeredi – nesıe merzimi qysqara ma, álde aı saıynǵy tólem azaıa ma;
– ótinish jazý qajet pe jáne ony qashan tapsyrý kerek.
О́tinish berý úshin jeke kýálik, nesıe sharty, merziminen buryn óteý týraly ótinish jáne qaryzdyń qaldyǵy týraly anyqtama qajet. Barlyq operasııalardy qujat túrinde rásimdep, túbirtekterdi saqtaý mańyzdy.
Eger ıpoteka boıynsha salyqtyq jeńildikter alǵan bolsańyz, nesıeni erte jabý ol jeńildikterge áser etpeıtinin de aldyn ala naqtylap alǵan jón.
Merziminen buryn óteýdiń túrleri
– Tolyq óteý: qaryz tolyq jabylady, bank kepildikti (jyljymaıtyn múlikke salynǵan aýyrtpalyqty) alyp tastaýǵa mindetti.
– Ishinara óteý: qosymsha soma engiziledi, ol negizgi qaryzdy azaıtady jáne paıyzdyq shyǵyndy qysqartady. Mundaı jaǵdaıda bank ne nesıe merzimin qysqartady, ne aı saıynǵy tólem mólsherin tómendetedi.
Keıbir qaryz alýshylar aı saıynǵy tólemdi birtindep kóbeıtý arqyly merzimdi ózdiginen qysqarta alady.
Qadamdyq áreket jospary:
Bankke habarlasyp, josparlanǵan kúnge sáıkes naqty qaryz somasyn anyqtańyz.
О́tinish berip, tólem somasyn jáne jańa tólem kestesin tańdańyz.
Aqshany bank rekvızıtteri boıynsha engizińiz.
Tólem rastalǵan soń jańa kesteni alyńyz.
Qaryz tolyq jabylǵannan keıin SON arqyly aýyrtpalyqty alyp tastaý týraly anyqtama rásimdeńiz.
Zań boıynsha bankterdiń kópshiligi merziminen buryn óteý úshin aıyppul salýǵa quqyly emes. Alaıda bul shart keıbir kelisimsharttarda kórsetilýi múmkin. Sondyqtan tólengen soma negizgi qaryzǵa esepteletinine kóz jetkizińiz.
Eger ıpoteka boıynsha qaldyq 10 mln teńge, jyldyq mólsherleme 10% jáne merzim 10 jyl bolsa, aı saıynǵy tólem shamamen 132 myń teńge bolady. Eger 1 mln teńgeni merziminen buryn tólep, aı saıynǵy tólemdi ózgertpeseńiz, nesıe merzimi shamamen 1,5 jylǵa qysqarady, al paıyzdar boıynsha únem 1,5 mln teńge shamasynda bolady.
Merziminen buryn óteý ásirese paıyzdyq mólsherlemesi joǵary ıpotekalar úshin tıimdi. Eger bank komıssııa ustasa nemese jeńildikter joıylsa, nesıeni refınansırleý – ıaǵnı tómen paıyzben basqa bankke kóshirý – balama nusqa bolýy múmkin.
Eń bastysy – barlyq tólemderdi resmı túrde rásimdep, qujattardy saqtaý jáne ıpoteka jabylǵan soń aýyrtpalyqty mindetti túrde alyp tastaý.