Aspantaý aıasynyń kórkem tabıǵatyn tamashalaýǵa jyl saıyn myńdaǵan týrıst jolǵa shyǵady. Dańqy álemge jaıylǵan kórikti Kólsaı, Qaıyńdy kólderi, shuǵylaly Sharyn shatqaldaryna jyl on eki aı kelýshiler tolastamaıdy.
Ásirese jaz maýsymynda bul jerlerge keletin adam qarasy qalyń. Oǵan qosa áıgili Han Táńiri shyńynyń etegi men Shalkóde, Qarqara jaılaýyna, odan ári Ystyqkólge qatynaıtyn týrıster de az emes. Osy turǵyda Almaty oblysynda taý týrızmin qalypty damytý isinde atalǵan jerlerge jetkizer kúre joldardyń jasalýy asa mańyzdy.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jergilikti joldardyń keminde 95%-yn jaqsartýdy tapsyrdy. «Avtojol qurylysyna, sonyń ishinde jergilikti joldardyń sapasyna basa mán berý kerek. Bıýdjetten qyrýar qarjy bólinse de, bul másele áli sheshim tappaı otyr. Úkimet bul máseleni tikeleı baqylaýǵa alsyn», dep atap ótti.
Sondaı-aq bıylǵy Joldaýynda: «Men shilde aıynda týrıstik jerlerdiń barlyǵyn retke keltirý týraly tapsyrma berdim. Bul jumys jeke baqylaýymda. Jurt jıi baratyn demalys oryndarynan bólek, bolashaǵy zor basqa da baǵyttardyń áleýetin arttyrý mańyzdy. Osy oraıda, Almaty qalasy men Almaty oblysyndaǵy taý týrızmi men taý shańǵysy týrızmine arnaıy toqtalǵym keledi. Qazirgi bul baǵyttaǵy eń ózekti másele – zamanaýı ınfraqurylym salý. Eger osy mindetti oıdaǵydaı oryndasaq, elimizdiń kýrorttary jer júzine tanylyp, Qazaqstannyń betke ustar ulttyq brendi bolmaq», dep qosymsha pysyqtady.
Prezıdent tapsyrmasy búginde Almaty oblysynda qarqyndy júzege asyrylyp jatyr. Bıyl óńirdiń respýblıkalyq mańyzy bar joldarynyń 247 shaqyrymynda ortasha jóndeý, onyń ishinde Raıymbek, Kegen, Uıǵyr aýdandarynda 200 shaqyrym jolda jóndeý jumystary jalǵasyp jatyr. Jobanyń jalpy quny 23 mlrd teńgeniń kólemin quraıdy. Týrızmi men tirshiligi qaınaǵan oblystaǵy jol sapasynyń jaqsarýy taýly ólke turǵyndarynyń tynys-tirshiligin túrlendirip, kólik ınfraqurylymyn damytyp, ekonomıkalyq áleýetin arttyra túsedi. Sondaı-aq taýly aımaqta týrızmniń damýyna, shaǵyn jáne orta bıznestiń óris alýyna da oń yqpal etedi.
Jol jóndeý jumystaryna keler bolsaq, búginde taýly ólkeniń tańǵajaıyby – Kólsaı kólderine jetkizetin Jalaǵash-Saty avtomobıl jolyndaǵy jóndeýden ótken eń sońǵy ýchaskesi 18 ben 24 shaqyrym aralyǵynda asfalt tóseý jumystary tolyq aıaqtalyp, taqtaıdaı tegis jol el ıgiligine berildi.
– Osy aralyqta úsh shaqyrym eski jol bolǵan. Byltyr halyqtyń suraýy, ákimdiktiń ótinimi negizinde jóndeýdi qolǵa aldyq. Alaıda geodezııalyq zertteý barysynda joldy jyljytý týraly sheshim qabyldandy. Sebebi taýly aımaq bolǵandyqtan, jolǵa laı sý jınalyp, tez tozdyryp jiberedi. Osyny eskerip, joldy úsh shaqyrymǵa sozyp, jyljyttyq. Jóndeý jumystary bıyl mamyr aıynda bastalǵan edi, belgilengen merzimde aıaqtap otyrmyz», – dedi «QazAvtoJol» UK Almaty oblystyq fılıalynyń bólim basshysy Dosbol Tepyshev.
Kólsaıǵa jyl basynan beri 450 myńnan asa týrıst kelgen. Bul óz kezeginde jergilikti halyqtyń tabys kózin eseleýge septigin tıgizip otyr.
– Taýly aımaqtyń halqy týrızmmen kún kórip otyr. Kólsaı men Qaıyńdyǵa ǵana emes, jer jánnatty Orta, Shet Merkige jańa baǵyttar ashylyp jatyr. Jol qurylysy aıaqtalsa, jasyl kilemdeı qulpyrǵan sol baǵyttarǵa keletin týrıster kóbeıip, órisimiz keńeıedi dep otyrmyz. Bizdiń kásiptiń barlyǵy da jol arqyly júzege asady. О́ńirimizge kelgen árbir týrıstiń jol amandyǵy asa mańyzdy», – deıdi aýyl kásipkeri Meıirbek Turlyqojaev.
Aqbas shyńdary alystan «men mundalaıtyn» taýly ólkege alyp baratyn Kegen-Narynqol respýblıkalyq mańyzy bar tasjolynda da jóndeý jumystary bastalǵaly beri jergilikti halyqtyń qýanyshynda shek joq. О́ıtkeni bul aralyqtaǵy joldardyń jóndeý kórmegenine jarty ǵasyrǵa jýyqtaǵan. Jergilikti jurt «quraq kórpe» atap ketken qyryq jamaý joldyń azaby aýdan jurtshylyǵyn ábden qajytqan edi. Endi mine, joldyń tegistele bastaǵany jolaýshylardyń kóńilin kókke bir kóterip tastaǵandaı. Bıyl uzyndyǵy 74 shaqyrymdy quraıtyn tas jol jańǵyrtylyp jatyr. Qazir 15 shaqyrymnyń negizgi, 14 shaqyrym jabynnyń tómengi qabaty salynǵan. Qalǵan bóliginde de jóndeý jumystary jalǵasyp jatyr.
– Osy jobaǵa 50-den astam tehnıka men 70-ten asa adam jumyldyrylǵan. Jumys kestege saı júzege asyrylady. Jyl aıaǵyna deıin 47 shaqyrymnyń jartysyna asfalt tóseýdi josparlap otyrmyz. Jalpy quny 7,9 mlrd teńgeni quraıtyn joba eki jylǵa bekitilgen. Keler jyldyń sońyna deıin halyq ıgiligine beriledi, – deıdi joba jetekshisi Qanat Ábilqaıyrov.
Bul ıgilikti iske eń aldymen taksı júrgizýshileri qýanyp júr. Shuryq tesik joldan kólikteri búlinýmen qatar, qaıǵyly jaǵdaıǵa dýshar etken jol-kólik oqıǵalarynyń da jıilegenin ókinishpen eske alyp, «jol sapasy jaqsarsa qıyndyq ataýlydan qutylar kún jaqyndaı túser» degen úmitte.
«Ystyq sýymen» áıgili Qaradala óńirinde de 85 shaqyrym kúrejolda ortasha jóndeý jumystary júrip jatyr. Joba quny – 8 mlrd teńge. Nysandaǵy jumysqa 50 jumysshy, 40 arnaıy tehnıka jumyldyrylǵan.
– Qazir Uıǵyr aýdanynda eki ýchaskede jol qurylysy qarqyn alǵan. Kókpek-Shonjy baǵytynda 43 shaqyrym, Shonjydan Jarkentke qaraı beton jolǵa deıin 42 shaqyrym jol jasalyp jatyr. Jumysqa jergilikti turǵyndardyń 40%-y tartyldy. Jol jóndeý jumysy kún sýytqansha jalǵasady. Qalǵany keler jyldyń aıaǵyna deıin aıaqtalady», – deıdi D.Tepyshev.
Aıta ketelik, «QazAvtoJol» UK Almaty oblysyndaǵy fılıaly Almaty oblysy boıynsha respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldaryn jóndeýmen, kútip ustaýmen aınalysady. Qazirde fılıalǵa qaraıtyn oblystaǵy respýblıkalyq joldar jelisiniń uzyndyǵy – 1 734 shaqyrym. Onyń 681 shaqyrymy 1-sanattaǵy jol, 328 shaqyrymyna sementbetondy jabyny tóselgen.
Almaty oblysy