• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Mádenıet 05 Qarasha, 2025

Qazaq ániniń Qaıraty

20 ret
kórsetildi

Dúnıede ánge aınalyp ketkender kóp emes, árıne. Ánge aınalmaq túgili, adam súıer janǵa aınalyp ótkenge ne jetsin?! Al án degen... álemdi áldılegen qudiret emes pe? Abaı Allanyń hıkmetine balaǵan mahabbat, ádiletti sezim syndy qasıettiń bári án keńistiginen menmundalap kórinedi. Jáne ol qazaq ánderi bolsa. Mahabbat ta, sezim de, sıqyr da, danyshpandyq pen áýlıelik te túpsiz tereń qazaq ánderiniń boıynan qylań urady.

Myńjyldyq murat pen qýattan nár al­ǵan, ólmes shýaq­tan jaralǵan halyqtyń asyl ánderi keshegi sal-serilerdiń kókiregine qonaqtap, Júsipbek, Ǵarıfollalar arqyly búginge jetken sol týyndylardyń kóbi Qaırat Baıbosynovtyń kó­me­ıine bulbuldaı uıa salǵanyn esh­kim joqqa shyǵara qoımas. Myń­jyldyq saryn men án qana­tyn­da qalyqtaǵan ánshisin qazaq ba­lasy alaqanyna salyp aıalap jatqany búgin ǵana emes. Oǵan deıin Qazaqstannyń halyq ártisi atanǵan ánshi bıylǵy kók­temde ǵana Eńbek Eri retinde mara­pattalǵanda el qýanǵan. Kúni keshe ǵana Erkeǵalı Rahma­dıev atyndaǵy Memlekettik akade­mııalyq fılarmonııanyń konsert zalynda ánshiniń 75 jasqa tolǵan mereıtoıyna baılanysty án dýmany jelken kótergende, jelpinbegen ártis, serpilmegen kórermen qalmady Astanada. El ónerin ejelgi dáýirden elordaǵa qondyryp qana qoımaı, erteńge ulastyrǵan dańǵaıyr únpazyn tóbesine tutqanyn kórgen halyq ta bir jasap qalǵan shyǵar. Mun­daı qolpash pen qurmet, shapalaq pen mahabbat árdaıym ultyn súı­gen muraly erlerge jasala­tyny belgili. Endeshe, qazaq Qaı­ratyn súıý arqyly, ánshisin ar­daqtaý arqyly óziniń ónegeli ónerin qadirlep otyr degen sóz. Babadan qalǵan baıtaq ónerge ómirin arnap, ózgeshe túlete bilgen Qaırat Baıbosynovtyń repertýarynda halyq ánderi, halyq kompozıtorlarynyń týyn­dylary, HH ǵasyrdaǵy tany­mal kompozıtorlardyń án­deri, jalpy 500-den astam shy­ǵar­ma bar delinedi. Mine, sol shyǵarmalardyń birazy Memlekettik syılyqtyń laý­reaty Q.Baıbosynovtyń 75 jas me­reıtoıyna arnalǵan «Aı­bozym, aıhaı bozym» keshin­­­­­de shyr­qalǵanynyń kýágerine aınal­dyq. Halyq ystyq yqy­­laspen qabyldady ánshisin. «Balqýraı», «Qaragóz», «Aq­­­qum» sekildi ha­lyq ánderi, Balýan Sholaqtyń «Ǵa­lııasy», Aqan seriniń «Maqpaly», uly Abaıdyń «Segiz aıaǵy», Qana­pııanyń «Qanapııasy», Úkili Yby­raıdyń «Gákkýi», Shama­nyń «Shamasy», Sákenniń «Taý ishin­de», Isa Baızaqovtyń «Jel­­dir­me­si» qanatyn kerdi. Nur­týǵan men Súgirdiń termeleri shyr­qaldy.

Buǵan deıin óner ıesiniń mereıtoıyn týǵan topyraǵy Jańaarqa, Qaraǵandy atyraby laıyqty atap ótip, at mingizip, qamqaǵa oraǵanyn bilemiz. Sol syı men qurmettiń qorytyndysy ispetti myna keshtiń raıy da ózgeshe sıpat alǵanyn aıtý lázim. Qazir qazaq sahnasynda dás­túrli ánniń dańqyn asyryp júr­gen mańdaıaldy ánshiler ke­zinde Qaırat qalyqtatqan ánder­diń tańdaýlylaryn ózin­she shyrqap, qurmetin tanytty. Ataqty Birjan saldyń «Aı­bozym» ánin qazaq sahnasynda qaıta «tiriltken» kesh ıesi eken. Sodan beride qansha zaman ótti. Mańdaıyna jazylǵany shyǵar, dala dańǵaıyrynan jetken ánniń ataýyndaı ózi de aıboz ánshige aınaldy. Endeshe, kesh ataýynyń ózinde mán bar. Bul týyn­dyny osy keshte dástúrli ánshi Jaqsykeldi Kemalov shyrqap saldy. Sonymen qatar Ramazan Stamǵazıev, Aıgúl Qosanova, Nuraı Tanabaev, Yrysty Súleımenova, Serjan Musaıyn, Erlan Rysqalı, Medet Salyqov pen Klara Tólenbaeva, Ershat Qaıyrhan, Elmura Jańabergen, Nurjan Janpeıisov, Erkin Shúki­man, Ardaq Isataeva, Aıt­bek Nyǵyzbaev, О́zgeris Sherik­baı, Jaqsygeldi Maıasarov, E.Rahmadıev atyndaǵy Memle­kettik akademııalyq fılar­monııasynyń kameralyq hory men «Qorqyt» etno-folklorlyq ansambli óner kórsetti.

Áıgili ánshi ǵana emes, qan­shama shákirt tárbıelegen us­tazdy Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbektiń atynan qala ákiminiń orynbasary Eset Baıken quttyqtap, qala basshysynyń ystyq yqylasyn jetkizdi.

Qaırat Baıbosynov 15 jasynda Nurǵısa Tilendıevtiń kó­zine túsip, batasyn alǵan desedi. Mádenıet pen óner qaıratkeri Jeksenbek Erkinbekovtiń shaqy­rýymen án alyby Júsipbek Ele­bekovke shákirt bolǵan. Nurǵısa aǵasynyń qoldaýymen 19-aq jasynda «Qyz Jibek» fılminde án salǵany elge málim. Odan beri­de halqymyzdyń klassıkalyq týyn­dylaryn shetel sahnalarynda oryndap, sońynan ańyz ertkenin termeleı berse, taýsylmaıtyn áńgime.

El mereıine bólengen kezin ánshi «Gúlder» ansamblindegi ýaqytymen baılanystyrady. Ustazdyq jolda Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynda professor, kafedra meńgerýshisi, J.Ele­bekov atyndaǵy respýblıkalyq estrada-sırk kolledjiniń dırektory bolǵany óz aldyna. 2009 jyly Astanaǵa kelip, K.Baıseıitova atyndaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetinde «Halyq áni» kafedrasyn uıym­dastyryp, basqardy. «Gúlderde» serilik dáýren súrip, el ishiniń yqylasyna bólengen óner ıesi keıingi qyryq jylǵa jýyq ýaqytta biryńǵaı shákirt tár­bıe­legen eken.

Kesh barysynda mereıtoı ıesimen suhbat órbip otyrdy. Ánge aınalǵan Qaırat Áýkenuly ózinen buryn ótken Dánesh Raqyshev, Jánibek Kármenov haqynda sóılep, ekran arqyly joldanǵan memleket qaıratkeri Dúısen Qaseıinov quttyqtaýyn qabyl aldy.

Qos maǵynasynda da qazaq áni­niń Qaıraty qaryshtaı bersin! 

Sońǵy jańalyqtar