Analıtıkalyq kredıttik reıtıngtik agenttik (AKRA) Qazaqstannyń aldaǵy jylǵa arnalǵan makroekonomıkalyq jáne qarjylyq úrdisteri boıynsha boljamyn usyndy. Sarapshylardyń pikirinshe, negizgi nazar monetarlyq saıasatqa, syrtqy saýda dınamıkasyna jáne ekonomıkalyq ósimniń sapasyna aýdarylady. Ekonomıkany ártaraptandyrý – ósimniń basty tiregi bolmaq, dep jazady Egemen.kz.
Monetarlyq saıasattyń jumsarý yqtımaldyǵy bar
AKRA baǵalaýynsha, aldaǵy jyly Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy monetarlyq jaǵdaı azdap jumsarýy múmkin. Áńgime – aqsha-nesıe saıasatynyń qatańdyǵyn shamamen 2 %-dyq tarmaqqa tómendetý týraly bolyp otyr. Bul ınflıasııanyń baıaýlaý áleýetimen jáne ekonomıkalyq belsendiliktiń qazirgi deńgeıin saqtaýymen baılanysty.
Ulttyq valıýtaǵa jáne syrtqy saýdaǵa qysym saqtalady
AKRA-nyń táýelsiz jáne óńirlik reıtıngter tobynyń dırektory Jannur Ashyǵalıdyń aıtýynsha, naqty tıimdi aıyrbas baǵamy arqyly teńgege qysym saqtalady jáne taýarlar men qyzmetter ımportynyń ósimi eksporttan joǵary bolýy múmkin.
Sonymen birge, syrtqy saýda oń saldo aımaǵynda qala beredi, alaıda onyń kólemi 2025 jyldyń qorytyndysymen salystyrǵanda shamamen úshten birge qysqarýy yqtımal. Bul Brent markaly munaıdyń ortasha jyldyq baǵasy barreline 65 dollar deńgeıinde bolady degen bazalyq ssenarııge negizdelgen.
Ekonomıkalyq ósim: ınfraqurylym men sıfrlandyrý róli artady
Sarapshylar Qazaqstan ekonomıkasynda kólik ınfraqurylymy men sıfrlandyrý jobalarynyń jalpy ósimge qosatyn úlesi arta túsetinin aıtady. Degenmen negizgi ósim faktorlary burynǵydaı:
- taý-ken ónerkásibindegi belsendilik,
- óńdeýshi sektordyń damýy,
- aýyl sharýashylyǵy,
- saýda salasy,
- kólik-logıstıkalyq ınfraqurylym jobalarynyń iske asýy bolyp qala beredi.
AKRA boljamy boıynsha, aldaǵy jyly jalpy ishki ónimniń (JIО́) naqty ósimi 5,5% deńgeıinde bolady. Al 2027-2028 jyldary bul kórsetkish 5,3% shamasynda turaqtalady.
Qarjy sektory úshin basty synaq – ártaraptandyrý
Qarjy sektory úshin negizgi syn-qaterlerdiń biri ári múmkindigi – ekonomıkany ártaraptandyrý úderisiniń jalǵasýy. Bul úderis – qarjy sektory tarapynan sapaly qoldaýdy, korporatıvtik basqarýdy jetildirýdi, iri qarjy oıynshylary strategııalarynyń qaıta beıimdelýin talap etedi.
Jannur Ashyǵalı atap ótkendeı, eger bul talaptar oryndalmasa, ekonomıkanyń shamadan tys memlekettenýi, memlekettik jáne kvazımemlekettik sektordyń qaryz júktemesiniń ósý qaýpi artady.
Fınteh pen sıfrlandyrý – jańa múmkindikter
AKRA perspektıvalar qatary boıynsha fıntehtiń sapaly damýyn, qarjylyq qyzmetterdiń sıfrlandyrylýyn, halyqtyń qarjy júıesine tartylýyn arttyrýdy atap ótti.
Bul úrdister mınorıtarlyq ınvestorlar klasterin nyǵaıtyp, qarjy naryǵynyń ınklıýzıvtiligin kúsheıtedi. Sonymen qatar, sarapshylar tólem qabilettiligin baǵalaý standarttary men kredıttik táýekelderdiń shoǵyrlanýyna erekshe nazar aýdarý qajet ekenin eskertedi. Bul baǵytta oń ózgerister 2025 jyldyń kúzinen bastap baıqala bastaǵan.