Kredıtti resimdeý aldynda qarjylyq múmkindikterińizdi shynaıy baǵalaý, kredıt berý sharttaryn egjeı-tegjeıli zerdeleý jáne qujattardy muqııat oqyp shyǵý sekildi qarapaıym qadamdar jasaý mańyzdy sanalady. Bul týraly Qarjy naryǵyn zertteý jáne damytý agenttiginiń baspasóz qyzmeti málimdedi dep habarlaıdy Egemen.kz.
Tómende muny qalaı jasaý kerektigi týraly tolyq nusqaýlyq berilgen.
Qajettilikti anyqtańyz
Kredıtti resimdeý aldynda ózińizge suraq qoıyńyz: men shynymen kredıtsiz jasaı almaımyn ba? Kredıt – bul qarjylyq kómek qana emes, sonymen qatar belgilengen merzimde oryndalýy kerek qarjylyq mindetteme ekenin este saqtaý mańyzdy.
Nesıe men nesibe
Kredıttik júktemeni esepteńiz
Qaryz alýdy sheshpes buryn, sizdiń kiristerińizdiń qansha bóligin kredıtter alyp jatqanyn anyqtańyz. Bul kórsetkish borysh júktemesiniń koeffısıenti (BJK) dep atalady – kredıtter boıynsha barlyq aı saıynǵy tólemderdiń jıyntyq aılyq kiriske qatynasy.
BJK-ny kelesi formýlamen esepteýge bolady:
BJK = (Qaryzdar boıynsha barlyq aı saıynǵy tólemderdiń somasy / Aılyq kiris) × 100%
Qazaqstanda zańnamalyq shekteýler belgilendi: kredıt alý úshin qaryz alýshynyń BJK-sy 50%-dan aspaýy kerek. Bul kiristiń jartysy kúndelikti shyǵystarǵa (azyq-túlik, turǵyn úı, kólik jáne kútpegen shyǵyndar) qalýy kerek degendi bildiredi. Qaryz boıynsha aı saıynǵy tólemdi bank saıttaryndaǵy kalkýlıatorlardyń kómegimen óz betinshe tekserýge bolady.
Ár túrli bankterdegi sharttardy salystyryńyz
Kredıtti tańdamas buryn jyldyq tıimdi syıaqy mólsherlemesin (JTSM) salystyryńyz, sebebi ol komıssııalar men saqtandyrýdy eskere otyryp, kredıttiń tolyq qunyn kórsetedi jáne qaryz boıynsha aı saıynǵy tólemdi naqtylaıdy. Birneshe banktiń usynystaryn tekserińiz: paıyzdyq mólsherlemelerdegi aıyrmashylyq aıtarlyqtaı bolýy múmkin.
О́zińizdiń kredıttik tarıhyńyzdy tekserińiz
Kredıtti resimdeý aldyndaǵy taǵy bir mańyzdy qadam – kredıttik tarıhty tekserý. Sizdiń kredıttik tarıhyńyz jaqsy ekenine kóz jetkizińiz. Kez kelgen tólem merzimin keshiktirý, tipti eski bolsa da, banktiń kredıt berý týraly sheshimine áser etýi múmkin.
Kredıttik tarıh týraly esepti eGov.kz memlekettik qyzmetter portalynan nemese Birinshi kredıttik bıýronyń saıtynan alýǵa bolady. Eger esepte qateler nemese ótelgen eski qaryzdardy tapsańyz – túzetýge suraý salý jiberińiz. Jaqsy kredıttik tarıhtan tek maquldaý ǵana emes, sol sııaqty kredıttiń sharttary da baılanysty bolýy múmkin.
Jańa zań bankterge jaıly bola ma?