Sıfrlandyrý dáýiri ómirdiń barlyq salasyna dendep enip keledi. Bul úderis dástúrli óner ordalary – teatr sahnasyn da aınalyp ótken joq. Qazaqstanda 2026 jyldyń Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly bolyp jarııalanýy osy ózgeristerdiń júıeli ári maqsatty túrde júzege asyp jatqanyn aıqyn ańǵartady.
Osy turǵyda elordanyń injý-marjany sanalatyn «Astana Opera» teatry – zamanaýı tehnologııalar men klassıkalyq ónerdiń úılesim tapqan jarqyn úlgisi. Teatr dırektorynyń orynbasary Vıktor Karare sahna syrtyndaǵy kózge kórinbeıtin, alaıda orasan aýqymdy tehnologııalyq ózgerister jóninde áńgimelep berdi. Búginde «Astana Operada» jaryq partıtýrasynan bastap beıne-kontent, dybys rejıssýrasy, rekvızıt pen kostıýmerlik sehtardyń jumysyna deıin túgeldeı sıfrlyq júıege kóshirilgen.
«Munyń barlyǵy sahnanyń ortalyq kompıýterinde saqtalyp, sol arqyly basqarylady.Sonyń arqasynda kórinisteri men aktileri jıi aýysatyn kúrdeli spektaklderdi minsiz deńgeıde ótkizýge múmkindik bar. Bul – birtutas, naqty uıymdastyrylǵan úlken mehanızm», deıdi Vıktor Karare.
Sıfrlandyrý tek sahnamen shektelmeıdi. Ol ınjenerlik jelilerdi de qamtyp, kórermen zalynyń jaıly temperatýrasyn avtomatty túrde rettep otyrady. Dekorasııany montajdaý, daıyndyq barysy, qoıylym kúntizbesi men logıstıka – barlyǵy keshendi aqparattyq júıe arqyly úılestiriledi.
Arnaıy effektiler de jańa sıpatqa ıe boldy. Buryn sahnadaǵy órt nemese alaý áseri jelmen jelbiregen qyzǵylt-sary matamen beınelense, búginde bul mindetti kúrdeli sıfrlyq júıeler atqarady. Tútin men pırotehnıkalyq effektiler sahnadan elý metr qashyqta ornalasqan pýlt arqyly iske qosylady. Bul eń aldymen qaýipsizdik pen dáldikti qamtamasyz etedi.
Mundaı tehnologııalar alǵash qoldanylǵan spektaklderdiń biri – B.Asafevtiń «Baqshasaraı burqaǵy» baleti. Qazir teatrdyń tehnıkalyq múmkindikteri aıtarlyqtaı keńeıip, 3D-proeksııalar, frontaldy beıne meppıng, LED-ekrandar, kúrdeli kótergish mehanızmder men pnevmatıkalyq júıeler iske qosylǵan. Munyń barlyǵy sıfrlyq basqarý arqyly júzege asady. Al zamanaýı tehnologııalar keńinen qoldanylatyn qoıylymdardyń biri – «Turandot» operasy. Onda kórermender shynaıy jaýyn astynda qalǵan sahnany, hanshaıym Turandottyń jer astynan paıda bolýyn, ártisterdiń aıdahar basynan shyǵa keletin áserli sátterin tamashalaı alady.
«Sıfrlyq tehnologııalar kórermen kóretin dúnıeni ǵana emes, shymyldyqtyń ar jaǵyndaǵy aýqymdy jumysty da túbegeıli ózgertti. Olar ár bólimsheniń jumysyn naqty josparlap, úılestirýge múmkindik beredi. Qarqyndy repertýarmen jumys isteıtin teatr úshin bul – asa mańyzdy», dep sózin jalǵady Vıktor Karare.
Onyń aıtýynsha, Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly qaǵaz júzinde qalyp qoımaı, naqty istermen kórinis taýyp keledi. Buryn ssenografııalyq jobalar qaǵazǵa túsirilse, búginde olardyń barlyǵy elektrondy formatqa kóshken.
«Astana Operadaǵy» sıfrlyq tehnologııalar – kúndelikti tehnıkalyq jumysty óz moınyna alyp, shyǵarmashylyqqa keńistik ashatyn qural. Olar teatrǵa ýaqytpen birge qadam basyp, aýqymdy ári áserli spektaklder jasaýǵa jol ashady», dep sózin túıindedi dırektordyń orynbasary.
Klassıkalyq óner men sıfrlyq dáýirdiń toǵysqan sátin kórgisi kelgen kórermen «Astana Opera» sahnasynda 4 aqpanda ótetin «Baqshasaraı burqaǵy» spektaklin tamashalap, teatr ǵajaıybynyń kýási bola alady.