AQSh-tyń Nıý-Iork qalasynda álemge tanymal Rýbın óner mýzeıi (Rubin Museum of Art) atty mekeme bar. О́tken ǵasyrdyń 70-jyldary amerıkalyq bıznesmen Donald Rýbın qala ortalyǵyndaǵy Barneys ǵımaratyn satyp alyp, ony bertinde mýzeıge aınaldyrǵan edi.
Qazir atalǵan mekeme kolleksııasynda myńnan astam eksponat bar. Bulardyń deni – ártúrli músinder, kartınalar, qoljazbalar, ǵuryptyq zattar jáne grafıkalyq týyndylar. Bul jádigerler ýaqyttyq turǵydan – bizdiń zamanymyzdyń II ǵasyrynan bastap, HH ǵasyr aralyǵyndaǵy dúnıeler.
Osylardyń ishinde dala kóshpelilerine tán qundy zat – áshekeıli ertoqym. Mýzeı anyqtamasynda – erdiń ólshemi 13 h 26 h 14 dıýım (bas barmaq ólshemi – shamamen 2,5 sm) dep kórsetilip, jalpy tulǵasy (korpýsy) aǵashtan shaýyp qurastyrylǵan, aldyńǵy qasy sharshy poshymdas bıik bitken. Onyń qas beti altyn oıýmen áshekeılengen. Oıýdyń bezendirilý sıpaty – shyǵys stılin saqtaǵan. Asa názik hám ań beıneli músindermen sheber kómkerilgen. Artqy qasy jaıpaq. Otyrýǵa óte qolaıly. Erdiń qos qaptalynyń qanjyǵalyǵyna altyn órnek salynǵan.
Jádigerdiń taǵy bir ereksheligi – qaptaly men qasynyń qyry berik temir buıymmen kómkerilip, kópshigi jumsaq matamen jasalsa, tebingi toqymyna jibek pul paıdalanylyp, ishi maqtamen astarlanypty. Jasalǵan ýaqyty – HVIII nemese HIH ǵasyr shamasy deıdi mamandar.
«Jádigerdiń aqy ıesi kim?» degenge toqtalsaq zertteýshiler biraýyzdan: «Ertoqym ıesi kóshpeliler», deıdi. Bir qyzyǵy, bul er eki ǵasyr buryn patshalyq Reseı quramyndaǵy Azııadan (qazaq dalasy) Metropolıten óner murajaıyna (AQSh) jetkizilgen erlerge qatty uqsas. Osyǵan qarap bul er-turman qazaqtyń buıymy bolýy múmkin.
Eksponatty mýzeı qoryna 2013 jyly amerıkalyq kolleksıoner, mesenat, Leon Dj. Veıl (Leon J. Weil) syıǵa tartypty. Bul kisi 1984–1987 jyldary AQSh-tyń Nepaldaǵy elshi mınıstri qyzmetin atqarǵan kezinde tıbettik tulǵadan satyp alǵany týraly aıtylady.