Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıylǵy Ulttyq quryltaı minberinen jarııalaǵan bastamalary elimizdiń saıası arhıtektýrasyn aıqyndaý jolyndaǵy mańyzdy qadam boldy. Sonyń biri – vıse-prezıdent laýazymyn qaıta jańǵyrtyp, ony Konstıtýsııalyq deńgeıde bekitý usynysy. Bul ınstıtýt Prezıdenttiń strategııalyq tapsyrmalaryn iske asyrýdyń tıimdi tetigine aınalyp, halyqaralyq arenadaǵy kelissózder men bıik minberlerde ulttyq múddemizdi qorǵaýdyń jańa sapalyq deńgeıin qalyptastyrmaq. Osy oraıda vıse-prezıdent elimizdiń memlekettik qurylymynda tańsyq laýazym emes ekenin aıta ketken jón. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda bul jaýapty qyzmetti kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri Erik Asanbaev abyroımen atqarǵan edi. Osynaý parasatty tulǵanyń, bilikti saıasatkerdiń týǵanyna 90 jyl tolýy atalǵan ınstıtýttyń jańǵyrý úderisimen tuspa-tus kelip otyr.
Elimizdiń saıası tarıhyndaǵy tuńǵysh ári ázirge jalǵyz vıse-prezıdent Erik Maǵzumuly Asanbaevtyń orny aıryqsha. 1936 jylǵy 10 naýryzda Qostanaı oblysynyń Amangeldi aýdanyna qarasty Baıǵabyl aýylynda dúnıege kelgen onyń balalyq shaǵy taýqymetke toly boldy. Ol nebári eki jasqa tolǵanda ákesi qýǵyn-súrgin qurbany bolyp, 1938 jyly aqpanda jazyqsyz oqqa ushqan. Osy jazylmas jara men aýyr synaq bala Eriktiń minezin erte shyńdady. Ol bilim-biliginen bólek, ustanymy berik, kesek tulǵa bolyp qalyptasty.
Keıipkerimizdiń memlekettik qyzmettegi bıik belesteri onyń tereń ıntellektýaldyq izdenisimen tyǵyz baılanysty boldy. 1958 jyly S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń ekonomıka fakýltetin úzdik támamdaǵan ol eńbek jolyn Qazaq KSR Qarjy mınıstrliginde bastady. Alaıda izdeniske qushtar jas maman kóp uzamaı qara shańyraq oqý ornynda oqytýshylyqpen aınalysyp, ǵylymı jumysqa bet burdy. Keıinnen Máskeý qarjy ınstıtýtynyń aspırantýrasyna qabyldanyp, Qazaqstannyń qara metallýrgııa salasyndaǵy ózekti máselelerge arnalǵan kandıdattyq dıssertasııasyn ǵylymı keńes músheleriniń biraýyzdan qoldaýymen sátti qorǵap shyqty. Ǵylymı teorııany tájirıbemen ushtastyrýda E.Asanbaevtyń Memlekettik josparlaý komıteti janyndaǵy Ǵylymı zertteý ekonomıkalyq ınstıtýtyndaǵy qyzmeti úlken mektep boldy. 1973 jyly Qarjy mınıstriniń orynbasary, keıinnen Úkimet apparatyndaǵy mańyzdy bólimderdiń jetekshisi retinde ol eldiń qarjylyq turaqtylyǵy men eńbek resýrstaryn basqarýda jaýapty tizgin ustady. 1978 jyly Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń Ekonomıka ınstıtýtynda ekonomıkany basqarý reformalaryna arnalǵan doktorlyq dıssertasııasyn sátti qorǵaýy E.Asanbaevtyń memlekettik qyzmetker retindegi tájirıbesin ǵylymı turǵydan negizdegen mańyzdy beles boldy.
1979 jyldan bastap Erik Maǵzumulynyń qyzmet joly Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetiniń strategııalyq baǵyttarymen ushtasty. Ol saýda jáne josparlaý-qarjy organdarynan bastap, ǵylym men oqý oryndary jáne ekonomıkalyq bólimderge deıingi ómirsheń salalarǵa jetekshilik etti. Bul onyń memlekettik deńgeıdegi keshendi máselelerdi sheshýdegi kásibı biliktiligi men abyroı-bedelin asqaqtatqan kezeń edi. 80-jyldardyń sońynda E.Asanbaev Mınıstrler keńesi tóraǵasynyń orynbasary, keıinnen Ortalyq komıtettiń ekonomıkalyq máseleler jónindegi hatshysy laýazymdaryn atqardy. Al 90-jyldardyń tabaldyryǵynda ol Joǵarǵy Keńestiń tóraǵasy bolyp saılandy. Osylaısha, Erik Maǵzumuly elimizdiń egemendikke bet alǵan almaǵaıyp shaǵynda memlekettik basqarýdyń eń kúrdeli tetikterin retteýge belsene aralasty. Iá, bul el tarıhyndaǵy betburysty kezeń edi. 1990 jyldyń 25 qazanynda onyń tóraǵalyǵymen Parlament Qazaq KSR-niń Memlekettik egemendigi týraly deklarasııany ázirlep, qabyldady. Bul qujat búgingi táýelsizdigimizdiń irgetasy, azattyq jolyndaǵy alǵashqy aıbyndy qadamymyz bolatyn.
Elimiz táýelsizdigin jarııalap, álemdik qoǵamdastyqtyń teń quqyly múshesine aınalǵan eleń-alań jyldary Erik Maǵzumulyna jaýapkershiligi asa zor mindet júkteldi. 1991 jyldan 1996 jylǵa deıin ol Qazaqstan Respýblıkasynyń vıse-prezıdenti laýazymyn abyroımen atqaryp, jańa memlekettiń irgetasyn qalaýǵa tikeleı atsalysty. Bul eski júıe kúırep, naryqtyq qatynastar men demokratııalyq qundylyqtarǵa negizdelgen jańa saıası arhıtektýranyń qalyptasý kezeńi edi. Ol ótpeli kezeńniń qıyndyǵyna qaramastan, memlekettik ınstıtýttardy nyǵaıtý men zamanaýı basqarý júıesin ornyqtyrýǵa orasan eńbek sińirdi.
E.Asanbaevtyń qaıratkerlik bolmysy ekonomıkalyq reformalarmen ǵana shektelgen joq. Ol eldegi demokratııalyq úderisterdiń shynaıy janashyry retinde 1994–1996 jyldary Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń tizginin ustady. Bul qyzmetinde azamattyq qoǵamnyń irgesin bekitýge, zań ústemdigin qamtamasyz etýge jáne memleket pen adam quqyǵy arasyndaǵy teńgerimdi saqtaýǵa ólsheýsiz úles qosty.
1996 jyly memlekettik basqarý júıesindegi qurylymdyq ózgeristerge baılanysty memleketshil tulǵanyń joly dıplomatııalyq arnada jalǵasty. Ol Qazaqstannyń Germanııa Federatıvtik Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi qyzmetine taǵaıyndalyp, 2000 jylǵa deıin Eýropanyń irgeli memleketimen strategııalyq baılanystardy nyǵaıtý jolynda ter tókti. Bul kezeńde saıası-ekonomıkalyq qarym-qatynastardy rettep qana qoımaı, qazaq eliniń mádenıeti men rýhanııatyn kári qurlyq tórinde nasıhattaýǵa kúsh saldy. E.Asanbaevtyń elshilik qyzmetindegi aıryqsha eńbegi retinde onyń Berlın qalasynan uly Abaıdyń esimin ıelengen kósheniń ashylýyna uıytqy bolǵanyn atap ótken jón.
Erik Maǵzumulynyń ómir joly – taǵdyrdyń taýqymetine qaıyspaı, bilimniń shyńyna umtylǵan, sol arqyly ulttyń múddesine qyzmet etken shynaıy zııalynyń ónegesi. Táýelsizdiktiń alǵashqy belesinde ol laýazymdy sheneýnik qana emes, memlekettiń erteńin strategııalyq turǵydan boljaı bilgen qaıratker retinde tanyldy. El egemendigi jolynda abyroımen qyzmet etken tulǵanyń esimi umytylmaq emes.