Astana qalasynda Qazaqstan Elektroenergetıkalyq qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen jańa Konstıtýsııa jobasyna arnalǵan alqaly jıyn ótti. Is-sharaǵa energetıkalyq kompanııalardyń qyzmetkerleri, kásipodaq ókilderi men Parlament Májilisiniń depýtattary qatysty. Basqosýda tek zańnamalyq túzetýler emes, eńbek adamynyń úni men ekologııalyq órkendeý memlekettik basymdyqqa aınalatyn jańa qoǵamdyq modeldiń irgetasy talqylandy.
Adam kapıtaly – basty qundylyq
Búginde Qazaqstannyń energetıka salasy – 100 myńnan astam adam eńbek etetin alpaýyt óndiristik keshen. Talqylaý 1-MAES pen «Almaty elektr stansalarynan» bastap, «Atyraý Jaryq» pen «Ortalyq-Azııa Elektroenergetıkalyq Korporasııasynyń» enshiles kompanııalaryna deıingi elimizdiń barlyq óńirindegi iri kásiporyn ujymdaryn biriktirdi. Kezdesýge elimizdiń ár aımaǵyndaǵy energetıkalyq kásiporyndardyń ujymdary beınebaılanys arqyly qosyldy.
Jıyndy ashqan Májilis depýtaty Dúısenbaı Turǵanov: «Jańa Konstıtýsııa jobasynda alǵash ret joǵary ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý memlekettiń irgeli qaǵıdaty retinde bekitildi. Qorshaǵan ortany qorǵaý máselesi adam quqyqtaryn qorǵaýmen teń deńgeıge kóterildi. Qujatta jer men onyń qoınaýy, sý kózderi, ósimdikter men janýarlar dúnıesi, sondaı-aq ózge de tabıǵı resýrs-tar halyqqa tıesili ekeni taıǵa tańba basqandaı jazylǵan. Bul jaı ǵana sóz emes – bárimizge júktelgen jaýapkershilik pen ortaq baǵdar», dep atap ótti.
Májilis depýtaty Vera Kım óz sózinde reformanyń gýmanıtarlyq baǵyttaryna nazar aýdardy. «Qujatta basty nazar adamǵa baǵyttalǵan. Adam – elimizdiń eń basty qundylyǵy. Qazirgi tańda negizgi basymdyq adam kapıtalyn damytýǵa, bilim men ǵylymǵa, jańa tehnologııalar men sıfrlandyrýdy ilgeriletýge berilip otyr. Biz úshin adam – memleketimizdiń eń úlken baılyǵy», dedi depýtat.
Jıynda Qazaqstan Elektroenergetıkalyq qaýymdastyǵy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Baǵdat Oral energetıkterdiń azamattyq ustanymyn bildirdi. «Jańa Negizgi zań jobasy – memleket damýynyń bolashaq baǵytyn aıqyndaıtyn tarıhı qujat. Biz energetıkter retinde de, el azamaty retinde de bul bastamany qoldaımyz jáne elde júzege asyp jatqan ózgeristerdiń mańyzyn jaqsy túsinemiz», dedi ol.
Eńbek adamynyń konstıtýsııalyq mártebesi
Kezdesý barysynda qatysýshylar erekshe qoldaǵan jańalyqtardyń biri Konstıtýsııada eńbek adamynyń mártebesin bekitý boldy. Tarıhta alǵash ret eńbekqorlyq pen kásibılik qundylyqtary memlekettik damýdyń negizgi qaǵıdattarynyń qataryna engizilip otyr.
Qazaqstan Elektroenergetıkalyq qaýymdastyǵy basqarma tóraǵasy Talǵat Temirhanov bul ózgeristerdiń áleýmettik ádilettilik turǵysyndaǵy mańyzyn atap ótti. «Eńbek adamy, jumysshy mamandyqtarynyń ókilderi memleket qundylyqtarynyń negizgi deńgeıine kóterilip otyr. Konstıtýsııa jobasynda eńbekqorlyq qundylyǵy memlekettik damýdyń basty qaǵıdattarynyń biri retinde bekitilgen. Bul eńbek, kásibılik jáne jasampazdyq qyzmettiń konstıtýsııalyq deńgeıde moıyndalyp, qurmetteletinin bildiredi», dedi ol.
Bul pikirdi óndiris alańdaryndaǵy mamandar da qoldady. «Atyraý Jaryq» AQ qalalyq elektr jelilerin taratýshy kompanııasynyń bas ınjeneri Nurjan Jumabaevtyń aıtýynsha, jańartylǵan zań ádildikke degen senimdi nyǵaıtady.
«Konstıtýsııa – jaı ǵana zańdar jıyntyǵy emes, qujatta qarapaıym halyqtyń múddesine, quqyqtaryn qorǵaýǵa jáne kúndelikti ómirine basa nazar aýdarylǵan. Buryn sheshimderdi tek bılik qurylymdary qabyldasa, endi mańyzdy máselelerdi halyq memleketpen birlesip sheshetini biz úshin óte mańyzdy. Sonymen qatar Konstıtýsııanyń halyqaralyq sharttardan basymdyǵy bizdiń táýelsizdigimizdi aıqyndap, qazaqstandyqtardyń múddesin birinshi orynǵa qoıady», dep atap ótti kompanııa qyzmetkeri.
Ekologııalyq jaýapkershilik
Energetıka salasy úshin ekologııa jáne tabıǵı resýrstardy utymdy paıdalaný máseleleri óndiristik qyzmetpen tikeleı baılanysty. Jańa Konstıtýsııa jobasynda jer qoınaýynyń halyqqa tıesili ekeni aıqyn kórsetilip, ulttyq baılyqqa degen jaýapkershiliktiń jańa kózqarasy qalyptasady.
Osy taqyrypty jalǵastyrǵan «Ortalyq-Azııa Elektroenergetıkalyq Korporasııasy» AQ qyzmetkeri Sholpan Elýbaeva bul normalardyń salalyq deńgeıde iske asyrylýyna toqtaldy.
«Konstıtýsııa jobasyndaǵy 37-bap ár azamattyń qolaıly qorshaǵan ortada ómir súrý quqyǵyn bekitedi. Bul memleket pen qoǵam arasyndaǵy ózara is-qımyldy kúsheıtedi. «OAEK» toby qorshaǵan ortaǵa áserdi azaıtýǵa baǵyttalǵan tabıǵatty qorǵaý sharalaryn qazirdiń ózinde júzege asyryp keledi. Sonymen qatar Energetıka mınıstrligi jáne Qazaqstan Elektroenergetıkalyq Qaýymdastyǵymen júrgizilgen dıalog aıasynda biz Ulttyq jańǵyrtý jobasyna kómir generasııasyn dekarbonızasııalaý strategııasyn engizýdi usyndyq. Bul – tómen kómirtekti ekonomıkaǵa jasalǵan naqty qadam jáne ol endi konstıtýsııa-lyq tirekke ıe bolady», dep atap ótti spıker.
Tańdaý jasaıtyn ýaqyt
Qazaqstan energetıkteri óz ustany-myn aıqyn bildirdi. Negizgi zańdaǵy jańartylǵan normalar – zaman talabyna berilgen jaýap. Olar tek óndiristik mindetterdi sheshýge emes, sonymen qatar ulttyq aýqymdaǵy strategııalyq maqsattarǵa qol jetkizýge jáne ár azamattyń ómir sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.
Kezdesýge qatysýshylar áriptesterin azamattyq belsendilik tanytyp, 15 naý-ryz kúni ótetin jalpyhalyqtyq daýys berýge qatysýǵa shaqyrdy. О́ıtkeni búgingi árbir daýys – ortaq úıimizdiń jarqyn ári turaqty bolashaǵyna qosylǵan úles.